Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Przechowywanie środków ochrony roślin

Autor: Anna Kobus

Dodano: 24-01-2015 07:13

Przechowywanie środków ochrony roślin musi być zgodne z przepisami. Niespełnienie ich grozi sankcjami.

O właściwym sposobie przechowywania pestycydów decyduje wiele aktów prawnych. Ustawa o środkach ochrony roślin, wydane do niej rozporządzenia, jak również zasady wzajemnej zgodności (cross compliance). Niestety w żadnych regulacjach prawnych nie znajdziemy szczegółów opisujących, w jaki sposób realizować te zapisy w konkretnym gospodarstwie. W ujęciu praktycznym niesie to ze sobą wiele wątpliwości interpretacyjnych, pojawiających się w momencie przeprowadzanej kontroli.

Jak zatem odpowiednio przechowywać środki ochrony roślin, by nie narazić siebie i swojego gospodarstwa na dotkliwe sankcje? We wszystkim najważniejszy jest zdrowy rozsądek i pewna logika.

CO O PRZECHOWYWANIU MÓWIĄ AKTY PRAWNE?

Niestety niewiele i bardzo ogólnikowo. Ostatnie rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 maja 2013 r. w sprawie sposobu postępowania przy stosowaniu i przechowywaniu środków ochrony roślin jedynie wspomina o tym, że pestycydy należy zawsze przechowywać w oryginalnych opakowaniach oraz w sposób uniemożliwiający kontakt tych środków z żywnością lub paszą. Wszystkie preparaty muszą być przechowywane w taki sposób, by nie zostały przypadkowo spożyte przez zwierzęta, nie stały się dostępne dla dzieci i osób trzecich. Podczas przechowywania należy również wyeliminować ryzyko skażenia środowiska naturalnego w czasie ewentualnych wycieków lub awarii. Natomiast o warunkach przechowywania danego preparatu informuje etykieta środka.

SZAFKA W PRZYPADKU MAŁYCH GOSPODARSTW

Jeśli kupujemy i zużywamy środki ochrony roślin na bieżąco i sporadycznie zachodzi potrzeba przechowywania ich w gospodarstwie, można na ten okres umieszczać je w zamykanej na klucz szafie lub skrzyni. Ważne, aby były one wykonane z nienasiąkliwego i ognioodpornego materiału oraz posiadały stabilne dno. Najlepiej warunki te spełni metalowa szafa. W tym samym pomieszczeniu, gdzie będą magazynowane środki ochrony roślin, nie powinna znajdować się żywność, pasze dla zwierząt oraz materiały łatwopalne. Szafka musi być również umiejscowiona z zachowaniem bezpiecznej odległości od ujęć wody i źródeł ciepła. Co ważne, miejsce składowania środków musi być odpowiednio oznakowane. Najlepiej wymóg ten spełnić poprzez przyczepienie tabliczki lub naklejki na drzwiczkach szafy z napisem typu: "Uwaga! Środki ochrony roślin". Natomiast na drzwiach wejściowych do pomieszczenia należy umieścić napis, np. "Nieupoważnionym wstęp wzbroniony". Zarówno szafka, jak i drzwi wejściowe powinny być zamykane na kłódkę lub zamek.

PRZY WIĘKSZYCH ILOŚCIACH - MAGAZYN

W przypadku konieczności przechowywania dużej ilości środków ochrony roślin należy zaadaptować do tego celu oddzielne pomieszczenie lub wybudować oddzielny budynek. Decydując się na taki krok, warto zadbać o wszystkie szczegóły, lecz przede wszystkim wziąć pod uwagę uwarunkowania prawne i środki bezpieczeństwa związane z codziennym korzystaniem z magazynu. Należy także uwzględnić aspekty środowiskowe, gdyż duża ilość środków ochrony roślin stwarza większe niebezpieczeństwo zanieczyszczenia środowiska w przypadku nieoczekiwanej awarii.

Magazyn zatem powinien być zlokalizowany w miejscu niewrażliwym z punktu widzenia skażenia wody, a cała infrastruktura tak zaprojektowana, aby w razie wycieków nie dopuścić do przedostania się ich do wód lub gleby. Największe zagrożenia dotyczące magazynowania środków ochrony roślin związane są z pożarem. Groźne są również powodzie, które mogą prowadzić do niekontrolowanego rozprzestrzenienia się magazynowanych środków i poważnego skażenia środowiska. W tym też między innymi celu ważne jest, aby magazyn środków ochrony roślin posiadał litą, nieprzepuszczalną posadzkę wykonaną z materiałów niepalnych i łatwo zmywalnych.

Na drzwiach zewnętrznych magazynu umieszcza się napis: "Magazyn środków ochrony roślin" oraz "Nieupoważnionym wstęp wzbroniony".

Wewnątrz magazynu należy ustawić metalowe regały, na których ustawiamy preparaty wg zasady: na wyższych półkach granulaty i proszki, na niższych płyny, emulsje, zawiesiny. Większe i cięższe opakowania można poustawiać na paletach. Istotne, aby nie stały one bezpośrednio na podłodze, gdyż mogą pochłaniać wilgoć. W takim magazynie warto wyznaczyć miejsce, gdzie będą gromadzone opróżnione i przepłukane opakowania po środkach. Może to być kosz lub skrzynia. Ważne, aby opakowania były dodatkowo umieszczone w workach foliowych. Tak zabezpieczone powinny być sukcesywnie odwożone do punktów sprzedaży, w których zakupiono dane środki.

Magazyn powinien być również wyposażony w wentylację. W mniejszych pomieszczeniach wystarczy dobrze zaplanowana wentylacja grawitacyjna, w większych musi być ona mechaniczna, wymuszona, najlepiej połączona z sygnalizacją alarmową w przypadku jej awarii. System wentylacji awaryjnej (uruchamiany z zewnątrz i od wewnątrz magazynu) musi zapewniać co najmniej 10-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny. Należy też pamiętać, że musi być ona uruchomiona co najmniej godzinę przed rozpoczęciem pracy w magazynie.

Należy także zadbać o detale - zwłaszcza jeśli w magazynie pracują najemni pracownicy. Dla własnego dobra należy ich wyposażyć w środki ochrony indywidualnej. Zawiesić na ścianie apteczkę pierwszej pomocy niezbędną w przypadku zatrucia pestycydami lub chociażby skaleczenia. Kontroler może też pytać o zapas środków do neutralizacji ewentualnych wycieków.

W dobrze widocznym miejscu trzeba też wywiesić instrukcję BHP, listę telefonów alarmowych oraz opisy znaczenia umieszczanych na opakowaniach znaków ostrzegawczych, symboli i piktogramów.

Jeśli w pomieszczeniu jest okno, powinno być ono z szybami ograniczającymi oddziaływanie promieni słonecznych i zaopatrzone w kraty. W takim magazynie warto także zadbać o instalację elektryczną gazoszczelną i pyłoszczelną oraz oddzielną bezodpływową kanalizację, wyposażoną w urządzenia służące do neutralizacji powstałych ścieków.

Większość z tych wymogów nie jest określona szczegółowo w aktach prawnych. Mówią o tym jedynie zalecenia ekspertów z dziedziny ochrony roślin. Warto jednak się do nich dostosować, gdyż w wypadku kontroli nie będzie powodów do naliczania kar.

WARUNKI PRZECHOWYWANIA OKREŚLA ETYKIETA

Szczegóły dotyczące warunków składowania środków ochrony znajdziemy w etykiecie. Z tej też chociażby przyczyny przechowywane opakowania zawsze powinny być w nią zaopatrzone. Tam znajdziemy ogólne warunki i zalecenia odnośnie danego preparatu. Należy się z nimi zapoznać. Pierwszą i najważniejszą kwestią jest temperatura. Dla większości środków jest ona ustalona w przedziale od 0 do 30ᵒC. Najtrudniej dotrzymać warunku temperatury minimalnej zimą. Chcąc zachować ich przydatność w następnym sezonie, trzeba niestety pomieszczenie ogrzewać.

Kolejnym warunkiem odpowiedniego przechowywania pestycydów jest zapewnienie odpowiedniej wilgotności względnej powietrza. Zbyt wysoka szczególnie negatywnie wpływa na środki w formie proszków i granulatów, zwłaszcza gdy opakowanie było już otwierane. Aby móc na bieżąco kontrolować warunki przechowywania, trzeba zawiesić w pomieszczeniu termometr i higrometr.

ZABEZPIECZ PRZED MROZAMI

Środki ochrony roślin przechowywane w temperaturze poniżej 0oC mogą zmienić swoje właściwości, co przejawia się spadkiem skuteczności działania, a w skrajnych przypadkach wykazywać działanie fitotoksyczne. Niska temperatura może też zmienić ich właściwości fizyczne, np. powodując rozwarstwienie, co utrudnia sporządzanie cieczy użytkowej, a w trakcie zabiegu zatykanie rozpylaczy. W trosce o temperaturę trzeba jednak pamiętać, że nie należy ich ustawiać blisko źródeł ciepła, gdyż większość z nich jest łatwopalna.

SANKCJE MOGĄ BYĆ POWAŻNE

Naliczanie sankcji podczas kontroli jest dość zawiłe i skomplikowane. Zależy głównie od tego, w jakim stopniu kontrolerzy dopatrzyli się nieścisłości i jakie zagrożenie stwarzają one dla zdrowia ludzi, zwierząt i środowiska. W przypadku kontroli wzajemnej zgodności (cross compliance) za każdym razem jest przeprowadzana ocena wagi stwierdzonych naruszeń pod względem kryteriów: "zasięgu", "dotkliwości", "trwałości" i "celowości". Na jej podstawie przypisuje się odpowiednią liczbę punktów karnych. W przypadku, gdy stwierdzona niezgodność wyniknie z zaniedbania ze strony rolnika, obniżka płatności będzie z zasady stanowić 3 proc. całkowitej kwoty płatności. Jednakże na podstawie raportu z kontroli może zostać wydana decyzja o obniżeniu wielkości potrącenia do 1 proc. lub zwiększeniu go do 5 proc. całkowitej kwoty. W dużej mierze zależy to od wielkości naruszenia i tego, czy było ono celowe, czy raczej nieumyślne.

×