Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Ziemniaki do wyboru

Autor: mgr inż. Tomasz Lenartowicz

Dodano: 28-11-2006 10:57

Dużą pomocą w wyborze odmiany ziemniaków mogą być wyniki uzyskane w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego (PDO), prowadzone przez Centralny Ośrodek Badania Odmian Roślin Uprawnych (COBORU) w Słupi Wielkiej. W doświadczeniach tych testowane są odmiany jadalne i skrobiowe.

W roku 2005 w Polsce wykonano w ramach Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego ponad 70 doświadczeń. Długotrwałe wiosenne chłody (a w niektórych rejonach kraju majowe przymrozki), długi okres suszy w lipcu i sierpniu miały znaczący wpływ na obniżenie plonów w porównaniu do sezonu 2004 średnio o 15 proc.

Większość prezentowanych odmian została wpisana do krajowego rejestru w ciągu ostatnich kilku lat. Wszystkie cechują się dużą wartością gospodarczą. W tabelach przedstawione są wyniki dla poszczególnych grup wczesności, plony podano w odniesieniu do wzorca, który stanowi średnia ze wszystkich badanych odmian w testowanej grupie. W grupie odmian bardzo wczesnych uczestniczyło 9 odmian. Jeżeli odmianę wybiera się na podstawie wczesności gromadzenia plonu, należy wyróżnić dwie rodzime odmiany, cechujące się wysokim, wyrównanym plonowaniem, jakimi są Denar i Lord. Zagraniczne odmiany, takie jak Impala oraz Krasa, pozwalają również po 40 dniach od wschodów na uzyskanie plonu 20 t/ha. Odmiana Denar w tej grupie wczesności cieszy się dużym zainteresowaniem rolników, zajmując pierwsze miejsce w powierzchni plantacji nasiennych.

Wśród odmian wczesnych najwyższe plony bulw dały w roku 2005  odmiany: Latona, Korona oraz Vitara. Natomiast gorzej plonowała odmiana Vineta, która ma bardzo dobre właściwości kulinarne. Niższy poziom plonowania tej odmiany mógł być spowodowany jej reakcją na niedobór opadów w czasie wegetacji. Vineta ma największy udział w produkcji nasiennej wśród wszystkich uprawianych odmian w kraju. W grupie odmian średnio wczesnych konsumpcyjnych przetestowano 12 odmian. Wysokim potencjałem plonotwórczym wykazały się odmiany: Bartek, Zebra, Satina oraz Tajfun o podwyższonej zawartości skrobi, który uczestniczył w doświadczeniach PDO pierwszy sezon. Dzięki swym walorom kulinarnym i stabilnemu plonowaniu, niemiecka odmiana Satina cieszy się w tej grupie wczesności bardzo dużym zainteresowaniem rolników.

Średnio późne i późne odmiany, takie jak Syrena o bardzo dużych (94 proc. bulw frakcji handlowej), owalnych, o żółtym miąższu bulwach oraz Czapla, Zeus i Ursus plonowały na poziomie 45 t/ha. Przetestowano również w trzech grupach wczesności 19 odmian skrobiowych (wszystkie te odmiany pochodzą z polskich hodowli). W doświadczeniach PDO odmiany takie jak: Hinga, Ikar, Pasja, Rudawa, Skawa czy Ślęza wykazały się bardzo wysokim plonem skrobi, przy jej zawartości w bulwach przekraczającej 22 proc.

Warunkiem uzyskania tak wysokiego plonu bulw jest przede wszystkim zdrowy, kwalifikowany materiał sadzeniakowy o niskim porażeniu wirusami oraz czarną nóżką. Ziemniaki uprawiane przez kolejne lata bez wymiany sadzeniaków wyradzają się. Następuje wzrost zawirusowania roślin, który pociąga za sobą znaczne obniżenie plonów. Tempo tego procesu związane jest ściśle z miejscem uprawy, a więc strefą zagrożenia wirusami i odpornością odmiany na wirusy. Większość prezentowanych polskich odmian charakteryzuje się dużą, a niektóre bardzo dużą odpornością na wirusy, przeciętnie wyższą niż u odmian zagranicznych. Niemniej wszystkie wymagają okresowej wymiany sadzeniaków, zwłaszcza tam, gdzie zagrożenie wirusami jest większe. Częste odnawianie sadzeniaków powoduje wzrost kosztów uprawy, ale jest podstawowym gwarantem oczekiwanych korzyści.

W doświadczeniach PDO zastosowano nawożenie mineralne na poziomie 350 kg (NPK) w czystym składniku przy zachowaniu proporcji 1:1:1,5 oraz w większości punktów doświadczalnych nawożenie organiczne (poplon, słoma lub obornik). Ponadto stosowane jest odpowiednie zmianowanie oraz prawidłowa jesienna i wiosenna uprawa roli, co pozwala na uzyskanie średnich plonów ponad 40 t/ha. Doświadczenia są prowadzone w warunkach pełnej ochrony przed chwastami, stonką oraz zarazą ziemniaka. W bardzo korzystnych warunkach środowiskowych, zwłaszcza przy odpowiedniej ilości opadów oraz przy zastosowaniu powyższych zabiegów, uzyskuje się plony przekraczające nawet 60 t/ha.

Autor jest pracownikiem Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin Uprawnych w Słupi Wielkiej

Ważne:
W ciągu ostatnich kilku lat w rejestrze odmian ziemniaka zaszły duze zmiany w rejestrze odmian ziemniaka.
Aktualnie rolnicy mogą wybierać spośród 132 odmian zarejestrowanych w Polsce. Nowe odmiany wnoszą określony postęp, zaspokajając potrzeby wszystkich segmentów rynku. Pełna charakterystyka wszystkich odmian zawarta jest w corocznie aktualizowanej i publikowanej przez COBORU „Liście Opisowej Odmian”.

Źródło: "Farmer" 05/2006

×