Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Czy czeka nas zmiana modelu rolnictwa?

Autor:

Dodano:

Zmieniający się klimat, wzrost liczby ludności, ograniczona wielkość zasobów sprawiają, że rolnictwo stoi przed szeregiem wyzwań.

Głód i ubóstwo stanowią jedne z zasadniczych problemów, z którymi boryka się dzisiaj ludzkość. W ponad 50 krajach brakuje żywności i stan jest alarmujący aż w 44 z nich. Według globalnego wskaźnika głodu 2015 najwyższy jego poziom jest w Republice Środkowoafrykańskiej (wskaźnik głodu 46,9), Czadzie (wskaźnik 46,4) i Zambii (wskaźnik 41,1), informuje ostatni raport International Food Policy Research Institute.

Jako świat stoimy zatem przed ogromnym wyzwaniem przeciwdziałania ubóstwu i walki z głodem, zwłaszcza że liczba ludzi na świecie stale wzrasta. Obecnie naszą planetę zamieszkuje 7,4 miliardów ludzi, do 2050 roku ma być 9 miliardów, do 2080 roku liczba ta wzrośnie do 11 miliardów 200 mln osób. Wprawdzie nasza produkcja już teraz jest w stanie zapewnić żywność dla 11 miliardów ludzi, jednak 30 proc. z niej jest marnotrawiona.

Organizacja Narodów Zjednoczonych we wrześniu ubiegłego roku przyjęła do realizacji 17 celów zrównoważonego rozwoju. Wśród nich są m.in.: wykorzenienie głodu oraz zapewnienie zrównoważonej struktury konsumpcji i produkcji. Wyznaczone cele oznaczają wiele zmian dla rolnictwa, środowiska w Europie i na świecie. Obecny model rolnictwa wymagać będzie zreformowania i przekształcenia. Nowym kierunkiem ma być m.in. regionalizacja produkcji. Biznes stoi przed wyzwaniami społecznymi, dotyczącymi zmiany zachowań, odpowiedzialnej konsumpcji, a także wyzwaniami środowiskowymi i ekonomicznymi.

- Do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju są potrzebne zmiany w sposobie życia, naszych przyzwyczajeń żywieniowych. Realizacja celów polega na zapewnianiu żywności, jak i bezpieczeństwa środowiska w tym samym czasie. Dlatego musimy zwiększyć efektywność uzyskiwanych składników odżywczych i przesunąć model gospodarowania w kierunku gospodarki zamkniętej, która zapobiega odpadom i zanieczyszczeniom w łańcuchu żywnościowym i w naszych społeczeństwach – mówił Janez Potočnik, przewodniczący Forum na Rzecz Przyszłości Rolnictwa (FFA), które miało miejsce w Brukseli w ubiegłym tygodniu.

Do celów zrównoważonego rozwoju należą również czysta woda i dbanie o glebę. Sposobem na ich osiągnięcie ma być stosowanie nawozów naturalnych czy pochodzących z recyklingu. Tu podkreślono m.in. rolę niesienia informacji, że nawozy z odpadów nie są szkodliwe.

Przy wprowadzeniu zmian trzeba liczyć się ze wzrostem cen żywności, potrzebne będą nakłady chociażby np. na odzysk fosforu z odpadów czy edukację. Poza tym jeśli produkcja nie będzie odbywać się u dużych przemysłowych podmiotów gospodarczych to implikacje cenowe będę wynikać z faktu jej wytwarzania przez mniejsze podmioty. Pomocne ma być szukanie rozwiązań normujących, np. obniżanie kosztów związanych z energią, które tym samym obniżą cenę produktu.

- Jeśli cele zrównoważonego rozwoju mają być rzeczywiście wprowadzone w życie i nie pozostawać jedynie zbiorem aspiracji, to trzeba do ich osiągania dążyć wspólnym wysiłkiem wszystkich krajów, rządów i organizacji pozarządowych. Oznacza to, że musimy porzucić stare przyzwyczajenia, odejść od uprzedzeń i otworzyć się na innowacje i inne sposoby wykonywania pracy. Dotyczy to nie tylko technologii, ale także praktyki rolniczej i chęci dzielenie się wiedzą – mówił Jon Parr, dyrektor operacyjny Syngenta. Firma Syngenta stopniowo wprowadza tą dewizę w życie organizując m.in. szkolenia dla rolników w krajach Afryki.

Wskazywano na konieczność wielu reform, m.in. na potrzebę niesienia informacji o zmianach klimatycznych i warunkach pogodowych dla nadchodzącego sezonu. W tej chwili nie ma dostatecznych narzędzi do wskazania prognozy na kolejny sezon, a dane z ostatnich 10 lat są niewystarczające i przestarzałe. Konieczne jest zatem rzetelne zbieranie informacji na szczeblu krajowym, które dla dalszych analiz będą mogły być zestawiane. Jednak dane te muszą być ogólnodostępne, tak by można było odpowiednio ukierunkować producentów rolnych i np. wskazać czy w kolejnym sezonie wystąpi wystarczająca ilość opadów czy lepiej siać odmiany odporne na suszę.

- By móc realizować wyznaczone cele trzeba działać wspólnie, co oznacza, że kraje nie mogą myśleć o produkcji rolniczej resortowo lecz miedzykrajowo. Zobowiązania w ramach celów zrównoważonego rozwoju mają zastosowanie zarówno do naszej polityki zewnętrznej i wewnętrzne, a Unia Europejska może być platformą zrównoważonego rozwoju. Oznacza to, że zrównoważone rolnictwo jest kluczem do przywództwa i europejska polityka rolna będzie liderem przy wdrażaniu odpowiednich celów. Kierownictwo będzie rozwijać i pogłębiać w najbliższych latach dzięki pracy własnej, partnerstwu z innymi politykami UE i współpracy międzynarodowej – mówił Phil Hogan, komisarz Rolnictwa i Rozwoju Wsi Unii Europejskiej.

Jednocześnie komisarz podkreślił, że ważne jest aby ustalenia nie pozostawały jedynie zapisem na papierze konieczne jest sukcesywne wcielanie zmian. – Dziś chcę potwierdzić integrację celów zrównoważonego rozwoju w ramach wspólnej polityki rolnej w rolniczych badaniach i innowacjach, w handlu rolno-spożywczym – powiedział Phil Hogan.

Prawdopodobnie wiele będzie można osiągnąć, jeśli rządy krajów, świat nauki, biznesu i organizacji pozarządowych nauczą się lepiej ze sobą współpracować. Zmiany mają dokonać się na wielu płaszczyznach.

- Prawdziwy postęp wymaga nowych systemów żywieniowych, które koncentrują się na zdrowiu, ochronie środowiska, promowaniu sprawiedliwości społecznej, równouprawnieniu kobiet i przyspieszeniu rozwoju w społecznościach. Te systemy powinny dać szanse młodzieży oraz wspierać rolników małoobszarowych – powiedział w swoim wystąpieniu Ban Ki-moon, sekretarz generalny ONZ.

×