Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Jaka jest opłacalność produkcji tuczników?

Autor:

Dodano:

Producenci żywca wieprzowego w całej UE doświadczyli wyjątkowo długiego okresu braku opłacalności produkcji. Czy obecny poziom cen pozwala sądzić, że sytuacja się odmieni?

Producenci żywca wieprzowego w kraju, a także w innych państwach UE, doświadczyli wyjątkowo długiego okresu braku opłacalności produkcji. Skutkiem tego jest ciągle malejące w Polsce pogłowie trzody chlewnej i loch stada podstawowego (rys. 1). Według danych GUS w marcu 2016 roku pogłowie trzody chlewnej wynosiło 10 187,4 tys. sztuk i było o 11,5 proc. niższe w porównaniu z analogicznym okresem ubiegłego roku. Podobnie znacznemu zmniejszeniu uległo pogłowie loch, osiągając liczebność 806,8 tys. sztuk, czyli aż o 16,1 proc. mniej aniżeli przed rokiem.

Według danych Światowej Organizacji ds. Wyżywienia w roku 2015 przyrost światowej produkcji mięsa wieprzowego w porównaniu do roku poprzedniego wyniósł 1,9 proc., co jest najwyższym wynikiem w zestawieniu z pozostałymi gatunkami produkcji mięsa. Jednocześnie według tych danych światowy indeks zmian cen mięsa wieprzowego w latach 2010-2015 był najniższy i wynosił mniej niż 40 proc., podczas gdy np. ceny mięsa drobiowego wzrosły o ponad 70 proc. w porównaniu do bazy, jaką były lata 2002-2004.

W 2015 r. światowa produkcja mięsa wieprzowego wyniosła 119,4 mln ton, co stanowiło 37,5 proc. produkcji mięsa ogółem. Wieprzowina ciągle pozostaje podstawowym gatunkiem produkcji mięsa przeznaczonego do konsumpcji. Około 6 proc. produkowanego mięsa wieprzowego, czyli 7,1 mln ton, przeznaczone było na eksport. Kraje UE są największym eksporterem mięsa wieprzowego, mając udział w eksporcie na poziomie ponad 32 proc. Stopień samowystarczalności w produkcji wieprzowiny w krajach UE wzrósł z niecałych 106 proc. do poziomu ok. 114 proc., co świadczy o coraz większym znaczeniu eksportu poza kraje UE. W trzech krajach UE (Dania, Belgia i Holandia) poziom samowystarczalności w produkcji wieprzowiny przekroczył 200 proc. Dla tych krajów eksport mięsa wieprzowego do innych państw (także w obrębie UE) jest kluczowym elementem utrzymania całego sektora produkcji.

PRZYCZYNY WYSOKIEGO IMPORTU

Jak wynika z danych przedstawionych na rys. 2, krajowi producenci żywca wieprzowego uzyskali w okresie od 2003 do 2015 roku znaczny

postęp w jakości produkowanych tuczników. Średnia mięsność tuczników zakupionych, według oceny poubojowej zwiększyła się w tym okresie z 51 proc. do 57 proc., a jednocześnie średnia masa półtusz wzrosła z 82 kg do 92 kg. Jakość produkowanego żywca nie jest więc obecnie tym czynnikiem, który przemawiałby za celowością importu wieprzowiny z innych krajów. Czynnikiem tym jest jednakże cena oferowanych na rynku unijnym półtusz i elementów wieprzowych. W ostatnich latach import mięsa wieprzowego do Polski utrzymuje się na poziomie ponad 600 tys. ton. Według danych MRiRW wartość importowanej do Polski wieprzowiny w roku 2015 wynosiła ponad 5 miliardów złotych. Cztery kraje sprzedały do Polski mięso wieprzowe o wartości odpowiednio: Niemcy - 1,45 mld, Belgia - 1,24 mld, Dania - 0,77 mld i Holandia - 0,54 mld złotych.

Na wykresie 3 przedstawiono średnie ceny świń rzeźnych w klasie E w wybranych krajach UE w latach 2004-2015. Ceny płacone producentom w Danii i Belgii są z reguły o ok. 0,10-0,15 euro/kg niższe aniżeli w Niemczech. Z wykresu wynika, że od 2011 r. średnia cena za tuczniki płacona w Polsce jest zbliżona do ceny obowiązującej w Niemczech.

W cyklu zamkniętym opłacalność tuczu zależna jest od efektywności na poszczególnych etapach produkcji, czyli ilości zużytej paszy w odchowie i tuczu oraz wysokości nakładów ponoszonych w stadzie podstawowym w przeliczeniu na jedno odchowane prosię. Decydujące znaczenie mają ceny surowców paszowych, czyli zbóż, pasz wysokobiałkowych oraz mieszanek mineralno-witaminowych. Według krajowych opracowań z lat 2011-2012 udział kosztów paszowych stanowił około 70 proc. całości kosztów produkcji 1 kg żywca wieprzowego. Według raportu, w roku 2015 w Irlandii koszty paszy stanowiły aż 75 proc. całkowitych kosztów produkcji tuczników.

Ostatni raport Interpig dotyczący podsumowania kosztów produkcji wieprzowiny w krajach UE, w którym jeszcze ciągle nie ma danych z Polski, pokazuje, że koszty paszowe w 2014 r. wynosiły od 0,92 (w Danii) do 1,18 euro/kg wbc (w Irlandii), czyli odpowiednio od 3,83 do 4,92 zł/kg wbc. Według danych z raportu łączny koszt produkcji 1 kg wbc wynosił w 2014 roku 1,53 euro w Danii, 1,56 euro w Belgii, 1,63 euro w Niemczech i 1,77 euro w Irlandii. Koszty produkcji w 2014 r. były wyższe aniżeli ceny, jakie płacono w tych krajach za tuczniki w klasie E. W 2015 ceny płacone w drugiej połowie roku obniżyły się do poziomu zaledwie 1,20-1,30 euro/kg wbc. Pierwszy kwartał 2016 roku nie przyniósł istotnych zmian w opłacalności produkcji (rys. 4). Dopiero od końca kwietnia, praktycznie we wszystkich krajach UE rozpoczął się wzrost cen do aktualnego poziomu 1,52 euro/kg wbc (Niemcy). W Polsce ceny płacone za tuczniki w klasie E wzrosły do poziomu 6,32 zł/kg wbc, co w przeliczeniu na żywiec wynosi ok. 4,85 (wg Rynku Mięsa Wieprzowego, nr 22/2016). Przy większych partiach zwierząt, charakteryzujących się dobrą mięsnością, cena żywca sięga nawet 5,10- 5,20 zł/kg.

JAKIE PROGNOZY NA PRZYSZŁOŚĆ?

Czy obecny poziom cen pozwala wnioskować, że produkcja tuczników jest i będzie opłacalna? Przyjmując wartość prosięcia o masie ciała 30 kg na poziomie 250 zł i przy średnim zużyciu paszy w tuczu 2,76 kg na 1 kg przyrostu, całkowity koszt produkcji 1 kg żywca nie powinien przekraczać 4,75 zł. Wyższe ceny płacone za tuczniki zbiegły się jednocześnie ze znaczną podwyżką cen śruty sojowej, która w okresie ostatnich dwóch miesięcy zdrożała aż o ok. 600 zł/t. Tak znaczna podwyżka cen śruty sojowej spowodowała zwiększenie wartości mieszanek stosowanych w tuczu średnio o 50-60 zł, co wpływa na zwiększenie kosztów produkcji. Wiadomo, że jeżeli drożeje śruta sojowa, to ceny śruty rzepakowej również ulegają zmianie. W porównaniu z cenami z początku roku obecne są wyższe o ok. 150 zł/t.

Wyższe ceny płacone za tuczniki powodują wzrost zainteresowania zakupem prosiąt, co jest widoczne w postaci wzrostu cen na prosięta. W Niemczech średnia cena prosiąt od początku bieżącego roku wzrosła z 39 do 51 euro/szt., natomiast w Danii ceny prosiąt wzrosły nieznacznie, z 37 do 43 euro/szt. Wzrost cen tuczników spowodowany jest z jednej strony zmniejszonymi ubojami w Niemczech, gdyż jak podaje Federalny Urząd Statystyczny, w I kwartale br. w rzeźniach niemieckich ubito o 379 tys. mniej świń w porównaniu z analogicznym okresem w roku ubiegłym. Z drugiej strony zwiększony eksport z krajów UE do Chin również spowodował podwyżki cen skupu. Trudno jest dzisiaj powiedzieć, jak długo będą na rynku obowiązywać ceny na poziomie ok. 5 zł/kg. Przed nami kolejne zbiory zbóż, których plony mają istotne znaczenie dla cen pasz. Pamiętać jednak należy, że przez długi okres producenci ponosili straty, co było powodem wprowadzenia pakietu pomocowego Komisji Europejskiej, w tym nadzwyczajnego wsparcia finansowego w sektorze wieprzowiny, którego wysokość wynosić będzie ok. 40 zł/szt. w cyklu zamkniętym i ok. 20 zł/szt. w cyklu otwartym.

Wspomniany wcześniej raport z Irlandii dotyczący perspektyw rolnictwa, w tym produkcji trzody chlewnej, sugeruje, że w 2016 r. opłacalność produkcji powinna być lepsza niż w roku poprzednim. Podstawą produkcji niech nie będą jednak prognozy, choćby nawet najlepsze, lepiej opierać ją na rzeczywistej kontroli kosztów oraz eliminacji błędów, których skutkiem jest zmniejszenie efektywności produkcji.

×