Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Czym smarować maszyny – oleje hydrauliczne, cz.5

Autor:

Dodano:

Pośród wszystkich olejów stosowanych w maszynach, jedna grupa pełni szczególnie ważną rolę, a stanowią ją oleje hydrauliczne. Dlatego w tej części skupiamy się właśnie na olejach dedukowanych do pracy w układach hydraulicznych.

Początkowy rozwój układów hydraulicznych był zahamowany przez jedną kwestię – materiałów. Problemy z uszczelnieniem pomp pracujących pod użytecznymi, wysokimi ciśnieniami, kwestia szybkiego zużywania używanych onegdaj uszczelnień oraz słabej jakości oleje sprawiały, że potrzeba było wielu lat, nim układy hydrauliczne weszły do powszechnego użytku, niemal całkowicie wypierając inne np. linowe czy zębate. Dziś gama olejów określanych mianem hydraulicznych jest ogromna.

Od najtańszych olejów mineralnych, pamiętających czasy, gdy w ciągnikach hydraulika siłowa ograniczała się do podnośnika, po oleje używane w układach hydraulicznych samolotów, zdolne do pracy zarówno w ekstremalnie niskich i wysokich temperaturach jak i pod znacznymi obciążeniami. Niestety, z racji cen olejów „Aero” nie opłacałoby się stosować w żadnej innej maszynie. A zatem pozostaje nam kwestia doboru właściwego oleju. Jak tego dokonać?

Zadania oleju hydraulicznego

Olej hydrauliczny, jest cieczą roboczą, co oznacza, że oprócz pełnienia funkcji smarującej elementy, do których jest doprowadzony, przede wszystkim bierze czynny udział w przekazywaniu mocy, od źródła, którym jest pompa lub akumulator do odbiornika np. cylindrów czy silników. Właśnie dlatego, olejom hydraulicznym stawia się szereg wymagań, które muszą spełniać, są to między innymi:

Rodzaje olejów hydraulicznych

Najpopularniejszą grupę olejów hydraulicznych stanowią oleje otrzymywane wyłącznie z destylacji ropy naftowej czyli oleje mineralne. Właściwości olejów mineralnych będą zależały od rodzaju ropy naftowej, stopnia rafinacji oraz zastosowanych dodatków uszlachetniających. Oznaczenia takich olejów składają się z dwóch znaków literowych np. HH – czysty olej hydrauliczny (mineralny) bez żadnych dodatków. W przypadku oleju hydraulicznego, na pierwszym miejscu zawsze będzie litera H. Przykłady innych olejów hydraulicznych to zgodnie z normą ISO 6743-4:

HL – Rafinowane oleje mineralne z poprawionymi właściwościami przeciwkorozyjnymi i przeciw utleniającymi

HM – Oleje HL o wydłużonej żywotności

HR – Oleje HL z większą zdolnością do zachowania swojej lepkości w szerokim zakresie temperatur

HV – Połączenie cech olejów HM i HR.

HS – Oleje (ciecze) syntetyczne, które nie spełniają wymogów cieczy trudnopalnej

HG – Olej łączący w sobie cechy dobrego oleju hydraulicznego HM z dobrym środkiem smarującym o szczególnych własnościach zapobiegających zjawisku „stick-slip” w parach przesuwnych

Kolejną ważną grupę olejów hydraulicznych stanowią tzw. ognioodporne płyny hydrauliczne, na które składają się głównie emulsje (olej w wodzie, woda w oleju) oraz ciecze syntetyczne np:

HFA-E – Emulsje oleju w wodzie, zawierające przewagę wody

HFA-S – Roztwór związków chemicznych w wodzie, większą część stanowi woda

HFA-M – Mikroemulsja

HFB – Emulsje typu woda w oleju

HFC – Roztwór polimeru w wodzie, zawierający ponad 35 % wody

HFD – bezwodna ciecz syntetyczna (np. estry fosforanowe)

HTG – olej rzepakowy

HFD-R – Ciecze syntetyczne, nie zawierające wody, zawiera estry fosforanowe

HFD-U – Ciecze syntetyczne o innym składzie, nie zawierające wody

HFD-S – Ciecz syntetyczna, nie zawierająca wody, zawiera chlorowany węglowodór

HFD-T – mieszanka HFDR oraz HFDS

Ponadto, możemy znaleźć także ciecze ekologiczne, czyli w przypadku omawianych takie, które ulegają biodegradacji np:

HETG – Trójglicerydy

HEPG – Poliglikole

HEES – Syntetyczne estry

HEPR – Polialfaolfiny i inne produkty węglowodorowe

Ostatnią grupę stanowią ciecze o specjalnym zastosowaniu, np w układach automatycznego przeniesienia napędu (skrzynie automatyczne, przemienniki mocy), a także sprzęgłach itp:

HA – przekładnie automatyczne

HN – sprzęgła i przemienniki mocy

Zgodnie z krajową normą (PN-84/C-96099), pełne oznaczenie oleju powinno składać się z trzech składników. Litery (L dla oleju smarownego) oraz po myślniku: jednego z wymienionych skrótów i liczby oznaczającej lepkość w temperaturze 40 oC. Przykładowo L-HV32, oznacza olej (smarowny) przeznaczony do układów hydraulicznych o polepszonych własnościach przeciw korozyjnych i przeciw utleniających, przeciw zużyciowych i polepszonych własnościach lepkościowo - temperaturowych znajdujący zastosowanie w maszynach do robót ziemnych, w klasie HV według klasyfikacji jakościowej olejów hydraulicznych i lepkości 32 w temperaturze 40 oC. Niestety nie zawsze możemy liczyć na oznaczenie zgodne z krajową normą. Częściej spotkamy się z symbolem oznaczającym dany olej z lepkością np. HV 68. W następnej części skupimy się na doborze odpowiedniego oleju, do maszyny.

×