Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Rolniczy handel detaliczny po rejestracji i oznakowaniu

Autor:

Dodano:

Rolniczy handel detaliczny to nowość, która ma wejść w życie od 1 stycznia. Rolnik nie będzie już sprzedawał wyprodukowanej przez siebie żywności, jak określało się zwykle dotychczas, „bezpośrednio” (ta możliwość zostaje dla produktów pochodzenia zwierzęcego), tylko „detalicznie”. Sprzedaż taka wiąże się z koniecznością spełnienia określonych wymogów.

Na czym polega ów fenomen?

Rolniczy handel detaliczny to handel detaliczny, polegający na zbywaniu konsumentowi finalnemu „żywności pochodzącej w całości lub części z własnej uprawy, hodowli lub chowu podmiotu działającego na rynku spożywczym” – tak definiuje ten nowy rodzaj rolniczej działalności ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników.

Ustawa określa, że produkcja i zbywanie żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego mogą być dokonywane w ilościach dostosowanych do potrzeb konsumentów i nie mogą stanowić zagrożenia dla bezpieczeństwa żywności i wpływać niekorzystnie na ochronę zdrowia publicznego.

Działalność ta podlega nadzorowi organów odpowiednio Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo Inspekcji Weterynaryjnej.

Musi być dokumentowana w sposób umożliwiający określenie ilości zbywanej żywności.

W zasadzie nie można prowadzić tej działalności z udziałem pośrednika. Wyjątkiem ma być zbywanie takiej żywności podczas wystaw, festynów, targów lub kiermaszy, organizowanych w celu promocji żywności, „jeżeli pośrednik zbywa żywność:

a) wyprodukowaną przez tego pośrednika w ramach rolniczego handlu detalicznego,

b) wyprodukowaną przez inny podmiot prowadzący rolniczy handel detaliczny na obszarze powiatu, w którym pośrednik ten prowadzi produkcję żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego, lub na obszarze powiatu sąsiadującego z tym powiatem”. 

Te zasady trzeba uzupełnić jeszcze o obowiązek oznakowania. „W miejscu zbywania żywności w ramach rolniczego handlu detalicznego umieszcza się w sposób czytelny i widoczny dla konsumenta:

1) napis <rolniczy handel detaliczny>;

2) dane obejmujące:

a) imię i nazwisko albo nazwę i siedzibę podmiotu prowadzącego rolniczy handel detaliczny,

b) adres miejsca prowadzenia produkcji tej żywności,

c) weterynaryjny numer identyfikacyjny podmiotu prowadzącego rolniczy handel detaliczny, o ile taki numer został nadany.” 

Więcej o różnicach między sprzedażą bezpośrednią i detaliczną: Na jakich zasadach oprze się sprzedaż żywności przez rolnika?

Po co było wprowadzanie tej nowej rolniczej działalności? 

Ministerstwo Rolnictwa, pytane o to, czy przetwórstwo mieści się w unijnej definicji rolnictwa, odpowiada, przytaczając definicję handlu detalicznego. Jak tłumaczy MRiRW, wprowadzenie rolniczego handlu detalicznego było sposobem na umożliwienie objęcia tej działalności nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej. Ministerstwo przyznaje przy tym, że już unijne przepisy z 2002 roku dopuszczają drobne przetwórstwo w miejscu sprzedaży:

„Zgodnie z definicją handlu detalicznego, określoną w art. 3 pkt 7 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 , pod pojęciem ,,handel detaliczny” należy rozumieć: „obsługę i/lub przetwarzanie żywności i jej przechowywanie w punkcie sprzedaży lub w punkcie dostaw dla konsumenta finalnego; określenie to obejmuje terminale dystrybucyjne, działalność cateringową, stołówki zakładowe, catering instytucjonalny, restauracje i podobne działania związane z usługami żywnościowymi, sklepy, centra dystrybucji w supermarketach i hurtownie”. Zgodnie z prawem unijnym w ramach handlu detalicznego, a tym samym w ramach rolniczego handlu detalicznego, który stanowi jedną z form takiego handlu, możliwa jest zatem, oprócz sprzedaży konsumentom finalnym, również produkcja, w tym przetwórstwo/przetwarzanie żywności. Definicja przetwarzania została przy tym określona w art. 2 ust. 1 lit. m rozporządzenia (WE) nr 852/2004 i oznacza cyt. „każde działanie, które znacznie zmienia produkt wyjściowy, w tym ogrzewanie, wędzenie, solenie, dojrzewanie, suszenie, marynowanie, ekstrakcję, wyciskanie lub połączenie tych procesów”.

W tym miejscu należy przypomnieć, że ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników (Dz. U. poz. 1961) miała m.in. na celu rozwiązanie istniejącego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej problemu związanego z brakiem jednolitego podejścia w kwestii właściwości organów uprawnionych do rejestracji podmiotów prowadzących handel detaliczny, w których prowadzona jest produkcja, w tym przetwarzanie żywności, a więc np. produkcja wędlin, kiełbas, serów, dżemów, soków czy pierogów. Ww. ustawa w jednoznaczny sposób rozstrzygnęła tę kwestię poprzez wprowadzenie definicji „rolniczego handlu detalicznego” i wskazanie organów właściwych do sprawowania nadzoru nad bezpieczeństwem żywności produkowanej w ramach rolniczego handlu detalicznego. W tym zakresie przyjęto, aby nadzór nad właściwą jakością zdrowotną (bezpieczeństwem) produktów pochodzenia zwierzęcego i żywności zawierającej jednocześnie środki spożywcze pochodzenia niezwierzęcego i produkty pochodzenia zwierzęcego (żywności złożonej) powierzony został Inspekcji Weterynaryjnej, a organami urzędowej kontroli żywności pochodzenia niezwierzęcego produkowanej i wprowadzanej do obrotu w ramach rolniczego handlu detalicznego pozostały tak jak dotychczas właściwe organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Jednocześnie przyjęto, że prowadzący rolniczy handel detaliczny będą podlegać jedynie rejestracji u ww. organów, zgodnie z właściwością, a nie zatwierdzeniu, jak ma to miejsce w przypadku „zwykłego” handlu detalicznego.

Należy przy tym zaznaczyć, że bez dokonania ww. zmian na poziomie ustawowym, nie było możliwe objęcie nadzorem Inspekcji Weterynaryjnej handlu detalicznego w postaci rolniczego handlu detalicznego produktami pochodzenia zwierzęcego i żywnością złożoną, bo kompetencje do sprawowania takiego nadzoru formalnie nie były tej Inspekcji przypisane na poziomie ustawowym.”

Dodajmy jeszcze ministerialne wyjaśnienie o możliwościach prowadzenia sprzedaży żywności przez rolników:

„Aktualnie obowiązujące przepisy prawa żywnościowego nie zakazują sprzedaży żywności przez rolników. W świetle obowiązującego prawa sprzedaż żywności przez rolnika była, jest i będzie możliwa. Aktualnie wprowadzanie na rynek (sprzedaż) żywności w krótkich łańcuchach może się odbywać w ramach następujących rodzajów działalności:

a)            dostawy bezpośrednie produktów produkcji pierwotnej pochodzenia roślinnego – tj. zbóż, owoców, warzyw, ziół, grzybów uprawnych, pochodzących wyłącznie z własnych upraw lub hodowli producentów produkcji pierwotnej, niestanowiących działów specjalnych produkcji rolnej oraz innych surowców pochodzących z dokonywanych osobiście zbiorów ziół i runa leśnego, a także ww. środków spożywczych w postaci kiszonej lub suszonej. Działalność nadzorowana pod względem bezpieczeństwa żywności przez Państwową Inspekcję Sanitarną podległą Ministrowi Zdrowia (wymagania higieniczno - sanitarne określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 6 czerwca 2007 r. w sprawie dostaw bezpośrednich środków spożywczych (Dz. U. Nr 112, poz. 774);

b)           sprzedaż bezpośrednia produktów pochodzenia zwierzęcego – tj. mleka surowego, śmietany surowej, jaj, produktów pszczelich nieprzetworzonych, produktów rybołówstwa nieprzetworzonych lub poddanych uśmierceniu lub niektórym rodzajom obróbki, żywych ślimaków lądowych z określonych gatunków jadanych (np. ślimak winniczek), mięsa (całych tusz) i podrobów z drobiu i zajęczaków poddanych ubojowi w gospodarstwie rolnym, mięsa (całych tusz) i podrobów zwierząt łownych (w przypadku myśliwych). Działalność nadzorowana pod względem bezpieczeństwa żywności przez Inspekcję Weterynaryjną podległą Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi (wymagania higieniczno - sanitarne i weterynaryjne określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 września 2015 r. w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (Dz. U. poz. 1703));

c)            handel detaliczny – każdego rodzaju żywność, zarówno pochodzenia niezwierzęcego, zwierzęcego, jak i żywność złożona. W ramach handlu detalicznego możliwa jest produkcja, w tym przetwarzanie żywności i jej sprzedaż wyłącznie konsumentom końcowym. Działalność nadzorowana pod względem bezpieczeństwa żywności przez Państwową Inspekcję Sanitarną podległą Ministrowi Zdrowia (wymagania higieniczno - sanitarne określają przepisy Unii Europejskiej, w szczególności rozporządzenie (WE) nr 852/2004);

d)           działalność marginalna, lokalna i ograniczona – produkcja i sprzedaż obrobionych lub przetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego takich jak: produkty mleczne, produkty rybołówstwa, surowe wyroby mięsne, mięso mielone, produkty mięsne, jak również możliwość prowadzenia rozbioru i sprzedaży świeżego mięsa wołowego, wieprzowego, baraniego, koziego, końskiego, drobiowego, świeżego mięsa zwierząt łownych oraz zwierząt dzikich utrzymywanych w warunkach fermowych (w przypadku mięsa ze zwierząt gospodarskich kopytnych - ubój zwierząt musi być przeprowadzony w zatwierdzonej rzeźni). Działalność nadzorowana pod względem bezpieczeństwa żywności przez Inspekcję Weterynaryjną podległą Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi (wymagania higieniczno - sanitarne określają przepisy Unii Europejskiej, przede wszystkim ww. rozporządzenie (WE) nr 852/2004, natomiast warunki prowadzenia takiej działalności rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 marca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków uznania działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej (Dz. U. poz. 451)).

W przypadku ww. działalności podmioty działające na rynku spożywczym, w tym rolnicy, mogą prowadzić sprzedaż konsumentom końcowym wyprodukowanej żywności, m. in. w gospodarstwach, na targowiskach, czy też ze specjalistycznych środków transportu.

Od 1 stycznia 2017 r. taka sprzedaż będzie możliwa w ramach nowej formy handlu detalicznego, jaką jest rolniczy handel detaliczny definiowany przepisami ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia sprzedaży żywności przez rolników. Podmioty, które zdecydują się na prowadzenie rolniczego handlu detalicznego będą przy tym zwolnione m.in. z obowiązku zatwierdzenia u właściwego organu urzędowej kontroli żywności oraz nie będą podlegać obowiązkowi sporządzenia projektu technologicznego. Ww. ustawą wprowadzono także preferencje podatkowe, w postaci zwolnienia z podatku dochodowego przychodów ze sprzedaży przetworzonych produktów z własnej uprawy, hodowli lub chowu – w ilościach, które podmioty działające na rynku spożywczym mogą zbywać konsumentom finalnym w ramach rolniczego handlu detalicznego i jednocześnie do wysokości 20 000 zł rocznie, co ma na celu ułatwienie prowadzenia takiej sprzedaży.”

 

×