Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Gwarancja a rękojmia przy umowie sprzedaży

Autor:

Dodano:

Rolnik w codziennych sytuacjach zazwyczaj ma status konsumenta i zawiera wiele umów sprzedaży różnych przedmiotów, które niekiedy trzeba zareklamować. Wtedy pojawia się pytanie, z jakich uprawnień lepiej skorzystać: z rękojmi czy z gwarancji?

Różnice pomiędzy uprawnieniami wynikającymi z gwarancji a uprawnieniami wynikającymi z tytułu rękojmi za wady towaru są bardzo duże. Istotnym jest, aby je rozróżniać, po to aby rolnik mógł sprawnie skorzystać z przysługujących mu uprawnień. Zazwyczaj bowiem sprzedawcy towaru, rozpatrując nasze reklamacje, stosować będą takie reguły odpowiedzialności, które będą dla nas w danej sytuacji mniej korzystne.

Jeżeli chodzi o zakres przysługujących nam uprawnień to w przeważającej mierze dokonując zakupu danego produktu mamy zarówno uprawnienia z gwarancji, jak i prawo do korzystania z rękojmi za wady. Należy podkreślić, że skorzystanie z jednego uprawnienia nie wyklucza istnienia i możliwości skorzystania z drugiego środka, gdyż są one od siebie całkowicie niezależne. Stąd też może być tak, że np. w pierwszej kolejności, reklamując produkt, korzystamy z gwarancji, po czym jeżeli ta droga okaże się nieskuteczna, to możemy w dalszej kolejności realizować swoje prawa wynikające z rękojmi za wady. Wybór podstawy dochodzenia roszczeń przez rolnika zależy tylko od niego, dlatego też i z tego powodu warto wiedzieć, które rozwiązanie będzie korzystniejsze i którą drogę dochodzenia roszczeń lepiej jest wybrać.

GWARANCJA

Pomimo tego, że zarówno gwarancja2, jak i rękojmia za wady rzeczy sprzedanej zostały uregulowane w przepisach kodeksu cywilnego, mają one zupełnie inny charakter. Gwarancja jest to w rzeczywistości dobrowolne oświadczenie dotyczące jakości towaru złożone przez przedsiębiorcę, czyli gwaranta (gwarantem może być producent, importer, dystrybutor lub też sprzedawca). W takiej sytuacji sprzedawca przyjmuje na siebie odpowiedzialność za właściwości danej rzeczy, o których istnieniu zapewniał (np.: co do jej funkcjonalności, wytrzymałości, jakości rzeczy itp.).

Po pierwsze należy wskazać, że co do zasady gwarancja słabiej chroni konsumenta, gdyż nie jest ona tak ściśle uregulowana przepisami i wiele kwestii związanych z gwarancją zależy od gwaranta, czyli zazwyczaj producenta danej rzeczy. Z kolei zaś rękojmia za wady jest szczegółowo uregulowana przepisami kodeksu cywilnego i bardziej chroni interesy kupującego.

W momencie, kiedy dochodzi do udzielenia gwarancji, to gwarant sam ustala własne obowiązki i uprawnienia kupującego na wypadek wadliwości zakupionego towaru. Wobec powyższego w praktyce może zdarzyć się tak, że nie będziemy mogli odzyskać zwrotu pieniędzy za zakupiony towar, który jest wadliwy i nie będzie możliwości jego naprawy, gdyż gwarant nie przewiduje takiej możliwości. Kolejnym mankamentem gwarancji jest fakt, że okres jej udzielenia czy też terminy i forma rozpatrzenia reklamacji również są zależne wyłącznie od woli gwaranta.

Powstaje zatem pytanie, jakie są dobre strony korzystania z gwarancji. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż zalety korzystania z takich uprawnień niewątpliwie istnieją, o ile zostaną przewidziane przez gwaranta. Przykładowo, na rynku obecnie pojawia się coraz więcej towarów, których producenci, zabiegając o klientów, decydują się np. na udzielenie wydłużonej gwarancji (co najmniej 5-letniej i to bez dodatkowych kosztów) lub oferują dożywotnią gwarancję, zapewniając w ramach gwarancji natychmiastową wymianę produktu na nowy czy zwrot ceny zakupu zgodnie z wyborem konsumenta w razie wystąpienia wad.

Szczegółowe postanowienia warunków udzielonej gwarancji znajdują się w tzw. dokumencie gwarancyjnym (jest to np. książeczka gwarancyjna), który jest wręczany kupującemu równocześnie z zawarciem umowy. Dokonując zakupu towaru, należy dokładnie sprawdzić, czy gwarancja została wypełniona zgodnie z danymi zakupionego produktu. Z kolei do złożenia reklamacji zazwyczaj wymagany jest paragon zakupu towaru oraz wystawiony dokument gwarancyjny.

RĘKOJMIA ZA WADY

Druga droga wybierana przez konsumentów w przypadku dochodzenia roszczeń z tytułu umowy sprzedaży to rękojmia za wady rzeczy. Jest to bardziej sformalizowana forma, gdyż poszczególne uprawnienia kupującego są wyraźnie wskazane w ustawie, a sprzedawca nie ma na nie wpływu. Działania sprzedawcy nie mogą być jednak mniej korzystne niż minimum uprawnień zagwarantowanych w tym przypadku konsumentowi. Dlatego też jeżeli konsument składa reklamację produktu w oparciu o rękojmię, to wie, jakich działań sprzedawcy może się spodziewać.

Wśród możliwych żądań konsumenta w sytuacji wystąpienia wady są: wymiana towaru na wolny od wad albo naprawa wadliwego, obniżenie ceny albo odstąpienie od umowy, o ile wada jest istotna. Wybór danego żądania zależy od konsumenta. Jeżeli jednak przedsiębiorca nie zgadza się z tym wyborem, może zaproponować inne rozwiązanie, ale tylko pod pewnymi warunkami.

W dalszej kolejności należy wskazać, iż odmiennie niż przy gwarancji sprzedawca jest związany terminem na rozpatrzenie takiej reklamacji. Termin ten wynosi 14 dni, a jeżeli w tym czasie sprzedawca nie zajmie stanowiska wobec złożonej reklamacji, to przyjmuje się, że uznał w całości żądanie reklamującego. Niestety, kodeks cywilny nie reguluje konkretnego terminu, w jakim powinno nastąpić spełnienie żądania konsumenta co do wymiany towaru na wolny od wad albo usunięcie wady, jednakże zgodnie z przyjętymi zasadami "sprzedawca powinien uczynić to w rozsądnym czasie i bez nadmiernych niedogodności".

Z kolei jeżeli chodzi o okres obowiązywania rękojmi, to co do zasady wynosi on 2 lata, a dla nieruchomości 5 lat. Dodatkowo, przez pierwszy rok istnieje domniemanie, że w przypadku jeżeli ujawni się wada rzeczy, to istniała ona już w chwili zakupu, co zwalnia konsumenta od dowodzenia, że wada nie powstała z jego przyczyny. Jednakże w przypadku zauważenia wady przez konsumenta w późniejszym terminie, czyli między 12. a 24. miesiącem od daty wydania towaru, to konsument powinien wykazać, że wada towaru istniała w momencie zakupu, np. w wyniku zastosowania nieprawidłowych materiałów lub technologii wytwarzania danego produktu. Warto wskazać, iż w sytuacji, w której sprzedawca podstępnie zataił wady towaru, konsumentowi przysługuje uprawnienie do złożenia reklamacji z tytułu rękojmi bez względu na okres, jaki upłynął od stwierdzenia wady.

Dużą korzyścią wynikającą z korzystania z rękojmi za wady jest to, że odpowiedzialność za wady ponosi sprzedawca towaru, a nie jak w przypadku gwarancji np. producent, który może mieć swoją siedzibę za granicą i niekiedy jest trudność w kontakcie z nim. Wobec tego, w przypadku rękojmi mamy pewność do kogo kierować nasze żądania.

Podsumowując, można powiedzieć, że zazwyczaj jeżeli w ramach gwarancji nie przewidziano dla konsumenta korzystniejszych dla niego rozwiązań, niż te, które wynikają z przepisów o rękojmi, to lepiej jest złożyć reklamację w oparciu o rękojmię za wady towaru. Powyższe spowoduje większe zdyscyplinowanie sprzedającego, a co za tym idzie - możliwość szybszego załatwienia sprawy.

Wybór jednego z powyższych uprawnień należy do konsumenta. Przysługują mu one, jak już wskazywano, niezależnie, możemy więc skorzystać z nich jednocześnie. Decydując się na jedno z nich, należy brać pod uwagę ustawowe lub umowne terminy, w których możemy się powoływać na dane uprawnienie, i cel, jaki chcemy osiągnąć. Pamiętajmy też o tym, że na podstawie gwarancji, jeżeli nie jest to w niej wyraźnie wskazane, co do zasady nie mamy prawa odstąpienia od umowy. W każdej sytuacji należy również mieć na uwadze, że jeśli w ramach gwarancji przedsiębiorca uchyla się od odpowiedzialności, to można złożyć reklamację do sprzedawcy z tytułu rękojmi. Można też działać odwrotnie.

 

Artykuł ukazał się w styczniowym wydaniu miesięcznika "Farmer"

×