Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Jaka alternatywa dla kastracji?

Autor:

Dodano:

Kastracja knurków jest zabiegiem napotykającym szczególny opór konsumentów wieprzowiny. Z tego względu warto już dziś zastanowić się nad alternatywną metodą usuwania "zapachu knura".

Według obecnie obowiązującego prawa chirurgiczna kastracja knurków bez użycia znieczulenia dopuszczalna jest do momentu ukończenia przez zwierzęta siódmego dnia życia. W ciągu najbliższych lat możemy jednak utracić tę możliwość. Zabieg kastracji jest negatywnie oceniany przez część konsumentów żywności pochodzenia zwierzęcego, przede wszystkim zaś przez środowiska obrońców praw zwierząt. Zarzucają oni producentom trzody chlewnej, że poprzez wykonywanie zabiegów chirurgicznych bez znieczulenia narażają oni zwierzęta na potężne cierpienie, naruszając tym samym zasady dobrostanu.

Presja ze strony społeczeństwa sprawiła, że już od początku tego roku zakaz chirurgicznej kastracji miał obowiązywać za naszą zachodnią granicą. Ostatecznie, ze względu na słaby dostęp do innych technologii zapobiegających występowaniu w mięsie "zapachu knura", wejście w życie wspomnianego przepisu odroczono o dwa lata. Również inne kraje zmierzają we wspomnianym kierunku: już dziś kastracja bez znieczulenia zabroniona jest m.in. w Szwecji i Norwegii, a kilka innych państw zamierza wyeliminować możliwość stosowania tej metody w najbliższych latach. Prawdopodobnie trendy te dotrą także wkrótce do naszego kraju i prędzej czy później stracimy możliwość chirurgicznej kastracji knurków bez użycia znieczulenia.

Pomijając aspekty związane z dobrostanem, kastracja sama w sobie nie jest zabiegiem idealnym. Stwarza bowiem ryzyko wystąpienia zakażeń pooperacyjnych, co skutkować może między innymi zahamowaniem wzrostu czy powstawaniem ropni, w skrajnych zaś przypadkach doprowadzić może do upadków zwierząt. Warto zatem przyjrzeć się możliwym alternatywom, które pozwolą wyeliminować problem "zapachu knura" bez konieczności zastosowania bolesnej k astracji prosiąt.

IMMUNOKASTRACJA

Metoda ta wydaje się najpoważniejszą alternatywą dla kastracji chirurgicznej. Na świecie stosowana jest już od ponad 20 lat, od kilkunastu lat dostępna jest również w naszym kraju. Zasada działania kastracji immunologicznej polega na podaniu zwierzęciu specjalnego preparatu, który powoduje zahamowanie rozwoju narzą

dów płciowych knura. Preparat wymaga dwukrotnego podania: pierwszą dawkę stosujemy nie wcześniej niż w ósmym tygodniu życia zwierząt. Drugą dawkę podać należy około cztery tygodnie później.

Immunokastracja jest zabiegiem bardzo skutecznym - po dwukrotnym podaniu preparatu jego działanie utrzymuje się do końca tuczu. Metoda ta ma również inne zalety: zwiększa tempo wzrostu zwierząt i ilość pobieranej paszy. Przede wszystkim zaś pozwala wyeliminować typowe powikłania występujące po kastracji chirurgicznej.

Nie jest to jednak metoda pozbawiona wad. Największą z nich jest wzrost kosztów produkcji. Dwie dawki wspomnianego preparatu to obecnie wydatek przekraczający 20 zł - to 2-3 razy więcej, niż kosztuje wykonanie kastracji chirurgicznej. Przy zmiennej, często niskiej opłacalności produkcji trzody chlewnej, większe nakłady poniesione na kastrację immunologiczną mogą być wyraźnie dostrzegalne w wyniku finansowym naszej produkcji.

TUCZ KNURÓW

W niektórych krajach coraz częściej odchodzi się od jakiejkolwiek formy kastracji na rzecz tuczu knurów. Ma to miejsce między innymi w Wielkiej Brytanii, Irlandii czy Hiszpanii. Metoda ta nie jest jednak z pewnością idealna: mięso takich zwierząt może mieć specyficzny, nieprzyjemny zapach, jednocześnie u takich samców zwiększa się nasilenie występowania zachowań agresywnych. Z drugiej strony, niekastrowane knury charakteryzują się wyraźnie wyższym tempem wzrostu.

Potencjalnie tucz knurów mógłby być jednym ze sposobów na ograniczenie konieczności wykonywania kastracji, niemniej zalecane jest, by ubijać je w niższej masie, niż ma to miejsce obecnie. Mięso samców ubijanych przy wadze 75-90 kg często nie ma bowiem nieprzyjemnego "zapachu knura".

KASTRACJA W ZNIECZULENIU I KASTRACJA CHEMICZNA

Jedną z metod redukcji problemu "zapachu knura" może być wykonanie tradycyjnej kastracji prosiąt przy zastosowaniu znieczulenia miejscowego lub ogólnego. Pierwsza z wspomnianych metod już dziś jest powszechnie wykorzystywana m.in. w Danii. Wydaje się jednak, że wady tej metody przeważają nad zaletami. Konieczność zastosowania znieczulenia zwiększa koszty i nakłady pracy poniesione na produkcję. Jednocześnie trudno mówić, by zabieg ten nie przysparzał zwierzętom cierpienia. O ile zwierzęta nie odczuwają bólu podczas samej kastracji, to ból pooperacyjny może być bardzo intensywny. Jeżeli zatem zmiany w technologii produkcji faktycznie zmierzać mają do poprawy dobrostanu zwierząt, kastracja w znieczuleniu nie wydaje się rozwiązaniem idealnym.

Podobnie sprawa wygląda w przypadku kastracji chemicznej. Polega ona na podaniu do jąder (za pośrednictwem iniekcji) substancji powodujących obumieranie ich tkanek. Trudno jednak powiedzieć, by zabieg ten był bezbolesny i nie powodował naruszenia dobrostanu zwierząt.

SEKSOWANIE NASIENIA

Ciekawą metodą pozwalającą na wyeliminowanie chirurgicznej kastracji jest wykorzystanie nasienia seksowanego (sortowanego), analogicznie jak ma to miejsce w przypadku nasienia bydła mlecznego. Pozwoliłoby to na znaczne ograniczenie liczby rodzących się samców, co niejako automatycznie wyklucza konieczność kastracji. Badania w tym zakresie prowadzone są od lat. Udało się dopracować technologię rozdziału nasienia, a i sama dokładność tej metody wydaje się zadowalająca. Problemem jest jednak kiepska skuteczność krycia uzyskiwana przy zastosowaniu takiego nasienia. W przeprowadzonych do tej pory badaniach była ona o blisko połowę niższa niż przy zastosowaniu tradycyjnego nasienia. Niemniej potencjalnie jest to metoda perspektywiczna i niewątpliwie potrzebne są dalsze prace, które pozwoliłyby na jej praktyczne zastosowanie.

Choć wachlarz możliwości zastąpienia tradycyjnej kastracji wydaje się dość szeroki, jak widzimy każda z wymienionych metod ma, niestety, słabe strony. Dlatego dziś konieczne jest doskonalenie znanych już sposobów redukcji "zapachu knura", jak również poszukiwanie nowych. Prędzej czy później również Polska stanie przed faktem wycofania możliwości kastracji chirurgicznej bez znieczulenia. Do tego czasu musimy być zatem gotowi na jej skuteczne zastąpienie.

×