Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Bioasekuracja ASF wciąż w opracowaniu

Autor:

Dodano:

Wciąż uzupełniane i zmieniane są przepisy dotyczące bioasekuracji. Niestety zmiany te nie mają charakteru uzupełniającego czy uszczelniającego, wynikającego ze zdobyczy naukowych w badaniu choroby, a polegają na zaostrzaniu wymogów na podstawie „doświadczeń własnych” – nawet tam, gdzie wcześniej wprowadzano inne zasady. A dla hodowców oznacza to ponoszenia wydatków zbędnych i nie prowadzących do poprawy bioasekuracji, ale do upadku gospodarstwa.

W kolejnym takim obostrzeniu – proponowanym przez MRiRW wobec świń, dzików i świniodzików hodowanych na wybiegach w obszarach objętych ASF – w uzasadnieniu proponowanego rozporządzenia, jako podstawę wprowadzenia zmian podano: „Zakaz utrzymywania świń w systemie otwartym znalazł się również wśród zaleceń Komisji Europejskiej w dokumencie DG Sante, <Strategiczne podejście do zarządzania afrykańskim pomorem świń dla UE>- wer. 10, skierowanym do państw członkowskich UE, w celu eliminacji tej choroby na terenach nią dotkniętych, sporządzonym na podstawie raportów i opinii naukowych Europejskiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Żywności – EFSA.”

Więcej: Zakaz hodowli świń, dzików lub świniodzików w systemie otwartym na obszarach ASF

Cóż to za „dokument”, skoro jest to materiał roboczy?

Zapytaliśmy w GIW i MRiRW, czy zalecenia unijne sformułowane w dokumencie „Strategiczne podejście do zarządzania afrykańskim pomorem świń dla UE" obowiązują, czy to tylko dokument roboczy służb Komisji - jak jeszcze niedawno GLW określał go w piśmie do lekarzy wojewódzkich i jak jest określany nadal, np. w ostatnim rozporządzeniu ministra (luty 2020) wprowadzającym "Program mający na celu wczesne wykrycie zakażeń wirusem wywołującym afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie”. W projekcie rozporządzenia zakazującym hodowli nie podano, aby dokument ten był opublikowany - i gdzie miało to miejsce, w którejkolwiek jego wersji zmienianej 11 razy od 2015 roku.

Odpowiadając na te pytania, Główny Inspektorat Weterynarii potwierdza charakter „dokumentu DG Sante” – i tak oto wyjaśnia podstawy wprowadzania w Polsce wymogów bioasekuracji:

„Odpowiadając na zapytanie w sprawie źródła, na którym oparto wprowadzenie zakazu utrzymania świń w systemie otwartym na obszarach objętych ograniczeniami oraz zagrożenia, należy podkreślić, że w Polsce rozwiązania prawne dotyczące ASF są wdrażane na podstawie 3 różnych podstaw:

1. Wdrażanie do prawa polskiego decyzji Wykonawczej Komisji 2014/709/UE, który reguluje zasady przemieszczania świń, dzików oraz produktów i odpadów z nich pochodzących lub dyrektyw Rady 2002/60/WE i 2002/99/WE.

2. Dokumenty robocze Komisji Europejskiej i opinie naukowe w tym EFSA publikowane na stronach internetowych KE lub Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności. Są to istotnie wskazówki i dobre praktyki do zastosowania przez  państwa członkowskie  z uwzględnieniem specyfiki danego regionu, ale będące również źródłem oceny działań danego państwa w zakresie kontroli i zwalczania ASF. (pkt 15 raportu KE dotyczącego kontroli nr SANTE 2019-6607, mającej miejsce w dniach 14 – 22 maja 2019r. w sprawie oceny wdrożenia kontroli zdrowia zwierząt w zakresie ASF).

3. Doświadczenia własne, wynikające z ustaleń rodzimych jednostek naukowych, głównie Państwowego Instytutu Weterynaryjnego w Puławach i wniosków z tzw. dochodzeń epizootycznych.

Przyjęcie rozwiązania dotyczącego zakazu utrzymywania świń w systemach otwartych na obszarach tzw. „strefy czerwonej i niebieskiej" ma swoje źródło w doświadczeniach własnych, które wskazują, że brak możliwości izolacji świń utrzymywanych na zewnątrz budynków podnosi ryzyko przeniesienia wirusa na świnie poprzez bezpośredni kontakt z ptakami, szczególnie padlinożernymi (krukowate) oraz mniejszymi ssakami wszystko (szczury) i mięsożernymi (kotowate). Oznacza to, że oprócz nie przestrzegania czasami procedur bioasekuracyjnych zwanych błędami (czynnikami) ludzkimi dochodzą ryzyka, nad którymi w takich warunkach co do zasady jest trudniej zapanować.

Wyrazem tej filozofii jest zapis pkt. 2.1.2, III dokumentu roboczego Komisji Europejskiej SANTE/7113/2015 rev.12. „Strategiczne podejście do zarzadzania ASF w UE".

Aktualna wersja tego dokumentu publikowana jest pod adresem https://ec.europa.eu/food/animals/animal-diseases/control-measures/asf_en .

Jest on opracowywany przez KE i przyjmowany przez wszystkie państwa członkowskie w formie głosowania na tzw. Stałych Komitetach ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz.

Dokument jest odzwierciedleniem ewoluującej wiedzy naukowej oraz trendów w zakresie zwalczania ASF u dzików i u świń.

W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 maja 2015r. w sprawie środków podejmowanych w związku z wystąpieniem afrykańskiego pomoru świń (Dz. U. z 2018 r. poz. 290, 328 i 360 oraz z 2019 r. poz. 90 i 1558) wskazówki z ww. dokumentu, które zostały już przyjęte dotyczą między innymi zakazu skarmiania ziarna zbóż, które nie były przechowywane w izolacji min. 30 dni, zakazu użycia słomy zebranej w obszarach objętym ograniczeniami i zagrożenia jeśli nie była przetrzymywana bez dostępu zwierząt dzikich min. 90 dni oraz większa część zasad bioasekuracji koniecznych do zastosowania w stadach świń.

Część rozwiązań zawartych w dokumencie roboczym KE została natomiast uwzględniona  w rozporządzeniach Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadzających „Programy mające na celu wczesne wykrycie zakażań wirusem wywołującym Afrykański pomór świń i poszerzenie wiedzy na temat tej choroby oraz jej zwalczanie". Do nich należą zasady pozyskiwania dzików oraz  postępowanie z tuszami dzików po ich odstrzeleniu.”

Zatem „doświadczenia własne” uznał GIW za decydujące przy wprowadzaniu zakazu hodowli na wybiegu. Przypomnijmy, że w uzasadnieniu tego projektu rozporządzenia minister rolnictwa powołał się na wystąpienie „dwóch przypadków oraz jednego ogniska ASF u dzików, świniodzików i świń na obszarach objętych ograniczeniami”.

„Ewoluująca wiedza naukowa oraz trendy w zakresie zwalczania ASF u dzików i u świń” okazały się jednak podstawą do proponowania zakazu prowadzenia hodowli na wybiegu, których obecnie na obszarach ASF jest 67 – i już nie będzie…

 

×