Wydruk strony Farmer.pl - portal nowoczesnego rolnika

Eliminacja samosiewów zbóż w rzepaku ozimym

Autor: Katarzyna Szulc

Dodano: 05-09-2020 06:45

Rzepak ozimy często wysiewany jest po przedplonie zbożowym. Konsekwencją takiego doboru stanowiska jest zachwaszczenie plantacji samosiewami zbóż, które należy usunąć z plantacji.

Długie i ciepłe jesienie wydłużają okres wegetacji nie tylko ozimych gatunków roślin uprawnych, lecz także chwastów, w tym samosiewom zbóż. Odkładanie zabiegu odchwaszczania rzepaku ozimego nie jest najlepszym rozwiązaniem, ponieważ z ziarna osypanego po zbiorach samosiewy zbóż rozwijają się bardzo szybko. Konkurują z rośliną uprawną o wodę, światło i składniki odżywcze. Do zwalczania ich można wykorzystać graminicydy, które zadziałają na chwasty jednoroczne i wieloletnie, w tym perz właściwy. Stanowią one grupę selektywnych preparatów do zwalczania traw reprezentowaną przez kilka substancji czynnych.

Chizalofop-P-etylu występuje u 2/3 graminicydów i jest substancją dominującą. Reprezentuje grupę „fop”, co oznacza, że może być stosowany w temperaturach do 27°C. Chizalofop-P-etylu występuje w produktach herbicydowych w dwóch formulacjach 50 EC i 100 EC. Herbicydy oparte na tej s.cz. w celu zwalczenia gatunków jednorocznych (w tym samosiewów zbóż) najczęściej zalecane są w dawce 30-60 g s.cz./ha oraz do niszczenia gatunków wieloletnich, głównie perzu w dawce 100-150 g s.cz./ha.

Substancja działa przez liście i powinna być stosowana do czasu, kiedy chwasty nie są przysłonięte liśćmi rośliny uprawnej. Działanie uwidocznia się po ok. 7-14 dniach, czasem szybciej. Na pełen efekt czeka się do ok. 3 tygodni. Tempo działania zleży m.in. od dodatku adiuwantu, a niektóre z herbicydów są zalecane łącznie z adiuwantem, np. Leopard Extra 05 EC z adiuwantem Olejan 85 EC lub Olemix 84 EC. Dlatego każdorazowo należy sprawdzać etykiety produktu.

Dobierz dawkę

Dobierając dawkę preparatu, należy zwrócić uwagę na fazę rozwojową rośliny uprawnej oraz zwalczanych roślin. Trawy jednoroczne są najbardziej wrażliwe od 3. liścia do końca fazy krzewienia (BBCH 13-29). Gdy samosiewy są młode, stosuje się niższe z zalecanych dawek, co wiąże się z niższym kosztem zabiegu. Dlatego odchwaszczanie nie powinno być odkładane w czasie i wykonane w momencie, gdy większość samosiewów wzejdzie.

Od fazy całkowicie rozwiniętych liścieni rzepaku do dyspozycji mamy np. Pilot 10 EC w ilości 0,35-0,4 l/ha, Szogun 10 EC w dawce 0,35-1,5 l/ha, Targa Super 05 EC w ilości 0,75-1 l/ha przeciwko samosiewom zbóż i 2,0-2,5 l/ha do zwalczania uciążliwych chwastów wieloletnich, w tym perzu. Jeśli na plantacjach oprócz samosiewów zbóż występuje perz, to stosuje się wyższe dawki graminicydów. Preparaty zadziałają wówczas na perz i inne trawy, w tym samosiewy zbóż. Za optymalny okres wrażliwości perzu uznaje się fazę od 3 do 8 liści (BBCH 13-18), czyli gdy chwast osiągnie 15-25 cm wysokości.

Zabieg zwalczania samosiewów zbóż można wykonać wiosną, ale w tym terminie trzeba zastosować najwyższe z zalecanych dawek. Ponadto trudno przewidzieć warunki pogodowe, czy będą odpowiednie do przeprowadzenia odchwaszczania, a opóźniony zabieg może być mniej skuteczny i uszkodzić rzepak. Stąd przy przedłużających się ciepłych jesieniach, jeśli rzepak ozimy siano po przedplonie zbożowym, jesienne zwalczanie samosiewów zbóż jest nieodzowne.

Z adiuwantem i bez

Fluazyfop-P-butylowy to kolejna s.cz. do zwalczania jednorocznych chwastów jednoliściennych i samosiewów zbóż w terminie jesiennym. Pobierana jest przez liście, a następnie przemieszczana do korzeni i rozłogów chwastów, powoduje zahamowanie ich wzrostu i rozwoju. Zamieranie chwastów widoczne jest po upływie 2-3 tygodni od zabiegu opryskiwania. Intensywny wzrost chwastów, ciepła pogoda i dostatecznie wilgotna gleba przyspieszają działanie s.cz., natomiast chłodna pogoda opóźnia, ale nie obniża skuteczności.

Na bazie tej s.cz. do dyspozycji mamy kilka preparatów. W rzepaku ozimym zastosować można np.: Fusilade Forte 150 EC w dawce 2 l/ha, Frequent w dawce 2-3 l/ha, Privium 125 EC w ilości 0,75-2,0 l/ha, Akapit 125 EC w dawce 3 l/ha, Balatella Forte 150 EC w dawce 0,63-1,7 l/ha. Preparaty Flutax 150 EC, Tapani 150 EC stosuje się w dawce maksymalnej 0,75 l/ha, zalecane są łącznie z adiuwantem Oleo 84 EC: Flutax 150 EC/ Tapani 150 EC w dawce 0,5 l/ha + Oleo 84 EC w dawce 1,5 l/ha. Natomiast chcąc zwalczyć perz właściwy, należy zastosować preparat w dawce 2 l/ha lub łącznie z adiuwantem Oleo 84 EC: Flutax 150 EC/ Tapani 150 EC w dawce 1,5l/ha + Oleo 84 EC w dawce 1,5 l/ha. Na s.cz. fluazyfop-P-butylowy oparty jest też Trivko zalecany w ilości 0,75-1 l/ha przeciwko samosiewom zbóż i pozostałym uciążliwym chwastom jednoliściennymi oraz maksymalnej dawce 2 l/ha przeciwko perzowi właściwemu. Ww. preparaty stosuje się od 2. liścia rzepaku ozimego.

We wczesnej fazie rzepaku i chwastów

Propachizafop to kolejny graminicyd możliwy do stosowania w rzepaku ozimym jesienią, gdy roślina wykształci pierwszą parę liści. Substancja przenika głównie przez liście, słabiej przez korzenie i przemieszcza się do stref wzrostowych chwastów. Do dyspozycji mamy bazujące na tej s.cz. preparaty: Agil S 100 EC, Bosiak 100 EC, Vima-Propachizafop zalecane w dawkach 0,6 l/ha, na samosiewy zbóż i miotłę zbożową w dawce
0,7 l/ha.

Haloksyfop-P pobierany jest głównie przez liście, a następnie przemieszcza się do korzeni. Na bazie tej s.cz. zarejestrowane są dwa preparaty: Gallant Super 104 EC i Perenal 104 EC – oba można stosować w rzepaku ozimym tylko jesienią. Herbicydy aplikuje się po wschodach rośliny uprawnej i chwastów, niezależnie od fazy rozwojowej rzepaku ozimego. Przy czym chcąc wyeliminować samosiewy zbóż, powinniśmy jednak brać pod uwagę, że są one najbardziej wrażliwe na działanie herbicydów od fazy 2 liści do początku fazy krzewienia, a chwasty wieloletnie (np. perz właściwy) – w fazie 4-8 liści.


Kletodym, cykloksydym reprezentują grupę „dym”, co oznacza, że stosuje się je w temperaturach do 25°C. W rzepaku ozimym w terminie jesiennym zadziałać możemy odpowiednio np. preparatem Selekt Super 120 EC w dawce 0,8 l/ha zawierającym s.cz. kletodym lub preparatem Focus Ultra 100 EC w dawce 1-2 l/ha opartym na cykloksydymie. Także te herbicydy stosujemy, gdy roślina wykształci co najmniej pierwszą parę liści.

Doglebowe nalistnie

Oprócz graminicydów na chwasty jednoliścienne, w tym samosiewy zbóż, działa także substancja czynna propyzamid, na której bazują np. preparaty Kerb 400  SC i Kerb 50 WP. To typowa substancja doglebowa, ale w rzepaku stosuje się ją tylko nalistnie, gdy roślina uprawna jest w fazie 4-6 liści. Działa w temperaturach 0-15°C. Kerb 400 SC stosuje się na chwasty będące w fazie 2-3 liści w dawce 1,875 l/ha.

Zdaniem eksperta

dr inż. Tomasz R. Sekutowski, IUNG – PIB w Puławach

Rzepak ozimy w naszym kraju najczęściej wysiewany jest po zbożach, stąd też bardzo często pojawiają się w bardzo dużych ilościach samosiewy zbóż, np. pszenicy, które traktowane są w uprawie rzepaku jako chwasty jednoliścienne. Ponadto częstym problemem na plantacjach rzepaku jest placowe występowanie perzu właściwego.

Wielu plantatorów rzepaku ozimego skupia się przede wszystkim na zwalczaniu chwastów dwuliściennych, a chwasty jednoliścienne eliminowane są niejako przy okazji – niestety, to duży błąd! Samosiewy zbóż czy rośliny perzu znacznie szybciej rosną i zdecydowanie lepiej radzą sobie nawet podczas krótkotrwałej, wrześniowej suszy w porównaniu z młodymi roślinami rzepaku.

Najczęściej w początkowym okresie rozwoju siewki rzepaku przegrywają walkę z samosiewami zbóż czy perzem. Dlatego warto zwalczać samosiewy i inne jednoliścienne już w początkowej fazie rzepaku ozimego. Najlepsze efekty w zwalczaniu samosiewów zbóż oraz pozostałych jednoliściennych, takich jak chociażby perz właściwy, możemy uzyskać po zastosowaniu grupy herbicydów zwanej graminicydami, które ograniczają jedynie gatunki jednoliścienne. Pamiętajmy, że niższe dawki graminicydów zalecane są do zwalczania gatunków jednoliściennych rocznych (w tym samosiewów zbóż), natomiast maksymalne dawki stosuje się do ograniczania perzu właściwego. 

×