PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Biodiesel zrób to sam

Gdy latem ubiegłego roku za litr oleju napędowego trzeba było zapłacić prawie tyle co za dwa litry oleju rzepakowego, rolnicy przestali się wahać z dolewaniem do baków biopaliwa. Ożywił się też rynek sprzedaży biodiesla z przydomowych wytwórni, a w warsztatach samochodowych ruszyła adaptacja do olejów roślinnych układów zasilających w samochodach, ciągnikach i maszynach rolniczych.



Gdy latem ubiegłego roku za litr oleju napędowego trzeba było zapłacić prawie tyle co za dwa litry oleju rzepakowego, rolnicy przestali się wahać z dolewaniem do baków biopaliwa. Ożywił się też rynek sprzedaży biodiesla z przydomowych wytwórni, a w warsztatach samochodowych ruszyła adaptacja do olejów roślinnych  układów zasilających w samochodach, ciągnikach i maszynach rolniczych.

Silniki diesla mogą być zasilane czystym olejem roślinnym (OR), mieszanką tych olejów z ON, a także biodieslem – czyli estrami metylowych kwasów tłuszczowych, otrzymywanych poprzez działanie na OR metanolem i zasadą sodową lub potasową.

Przerabiamy zasilanie
Do baku maszyny z silnikiem diesla można wlewać praktycznie wszystkie rodzaje olejów roślinnych, w tym posmażalnicze, a także oleje przepracowane i zwierzęce. Nie jest też tajemnicą, że spore rozmiary ma czarny rynek oleju opałowego sprzedawanego jako paliwo do diesli – i właśnie szersze stosowanie rolniczego biodiesla mogłoby skutecznie temu przeciwdziałać.

Czy paliwo roślinne nie szkodzi na dłuższą metę silnikom? Problemy pojawiają się przy niższych temperaturach, gdy gwałtownie rośnie lepkość OR. Receptą może być mieszanie OR i ON, jednak wraz ze wzrostem udziału ON w mieszance rośnie też oczywiście cena. Coraz powszechniej stosowanym rozwiązaniem jest więc adaptacja układu paliwowego pojazdu czy urządzenia, pozwalająca stosować OR przez cały rok. – Taka przeróbka jest dość prosta i trwa najwyżej jeden dzień – powiedział nam Robert Kolasiński z Bydgoszczy, który już od pięciu lat przystosowuje diesle do zasilania OR.

Istotą przeróbki jest zamontowanie drugiego zbiornika wraz z dodatkowym filtrem i pompą oleju. Zbiornik wyposażony jest także w wymiennik ciepła i czujnik temperatury. Rozruch silnika następuje na ON, wymiennik rozgrzewa OR do temperatury 90 st.C i następuje przełączenie na spalanie OR. Teraz pojazd czy maszyna może pracować nawet kilka godzin na OR. Gdy silnik ma kończyć pracę, ponownie przełączany jest na spalanie ON, by wypłukać pozostałości OR z pompy paliwowej i wtryskiwaczy.

Koszt przeróbki nie jest zbyt wysoki.– Najtańsze jest zamontowanie takiego systemu w traktorze, kosztuje 850 zł – mówi Kolasiński. W przypadku samochodu osobowego jest to 1600 zł, a ciężarówki ok. 3000 zł. Domorosły konstruktor ma też pomysł na wytwarzanie biopaliwa o podobnych właściwościach jak estryfikowany OR. – Żeby je otrzymać, wystarczy – bez stosowania żadnego reaktora – dodanie do oleju pewnego dodatku, który obecnie jest ogólnodostępny w aptekach – zapowiada Kolasiński. Może ten wynalazek się sprawdzi, ale póki co, przejdźmy do technologii już sprawdzonych.

Uruchamiamy mini rafinerię
Skoro można jeździć na czystym OR, to po co nam biodiesel? – można zapytać. Odpowiedź jest prosta: stosowanie ON lub OR daje podobne efekty, ale nie można zapominać, że silniki są przystosowane do spalania oleju mineralnego, a różnice pomiędzy ON i OR są mimo wszystko znaczne. Dotyczą nie tylko lepkości i gęstości, ale także składu chemicznego i wartości opałowej. OR zawierają na dodatek liczne domieszki, np. kwasów czy popiołów, które mogą powodować wytwarzanie nadmiernych osadów. Z drugiej strony, ON też zawiera niekorzystnie działające na silnik substancje, np. związki siarki – od czego wolny jest OR.  Przeciwnicy OR ostrzegają szczególnie przed stosowaniem czystego oleju roślinnego do napędu nowych samochodów, bo może to być nawet powodem cofnięcia gwarancji. Dotychczasowe badania, prowadzone m.in. w Niemczech, nad skutkami używania OR jako paliwa do silników diesla nie potwierdzają alarmistycznych opinii, niemniej w przypadku konfliktu z dilerem informacja o stosowaniu OR może pewnie osłabić argumentację nabywcy pojazdu objętego gwarancją.

Zalety bidiesla
Estryfikacja OR usuwa w decydującej mierze niedostatki eksploatacyjne czystego oleju. Polega ona na działaniu na OR alkoholem metylowym w obecności katalizatora (zasady sodowej lub potasowej). Proces ten może przebiegać w niskiej temperaturze (20–70 st.C) przy ciśnieniu atmosferycznym lub metodą gorącą – w temperaturze 240 st.C i ciśnieniu 10 atmosfer. Przydomowa produkcja biodiesla odbywa się oczywiście metodą niskociśnieniową, w odpowiednim reaktorze. Przebieg tego procesu i właściwości instalacji do produkcji biodiesla są od kilku lat przedmiotem badań Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych w Poznaniu. 

Spore doświadczenie w tym zakresie ma m.in. firma Hydrapress spod Bydgoszczy, która od kilku lat oferuje 400-litrowy reaktor, pozwalający na wytworzenie do 10 000 litrów biopaliwa na dobę. – Jesienią ubiegłego roku trwał prawdziwy boom na reaktory, podobnego można spodziewać się wiosną – powiedział nam szef firmy Damian Wełnowski. Nabywcami tych urządzeń są głównie rolnicy i firmy transportowe. – Jeśli chodzi o rolników, to jest to sprzęt raczej dla gospodarstw o powierzchni co najmniej 30 ha – uważa Wełnowski. Reaktor nie jest tani – kosztuje 38 000 zł netto (plus 22 proc. VAT), ale jego konstruktorzy zapewniają, że szczególnie w przypadku wielkoobszarowych gospodarstw z dużą liczbą maszyn i sprzętu wydatek może się zwrócić nawet po jednym sezonie – przy założeniu, że na litrze paliwa oszczędza się 1-1,50 zł.

Ile to kosztuje
Przyjrzyjmy się więc bardziej szczegółowo kosztom wyprodukowania biodiesla z rzepaku. Wyliczenie takie przedstawiła firma Imix z Lubelskiego, także producent reaktorów. Kupujemy 1000 litrów oleju (taką ilość można otrzymać z ok. 2,7 tony ziarna rzepaku). Przy założeniu, że cena 1 l oleju wynosi 2 zł, surowiec kosztuje 2000 zł. Do tego potrzeba 180 l metanolu po 1,40 zł za litr, czyli 252 zł. Dodajemy też 20 kg katalizatora po 3,50 za 1 kg, czyli 70 zł. Razem mamy więc 2322 zł. Produktem ubocznym produkcji biodiesla jest gliceryna, którą możemy sprzedać po 1 zł/kg. W omawianym przykładzie otrzymujemy  200 l gliceryny, czyli 200 zł. Po odjęciu tej kwoty, koszt wyprodukowania 1000 l biodiesla wyniósł 2122 zł, czyli 2,12 zł za litr.

Jest to jednak bardzo przybliżony rachunek, nie uwzględnia bowiem kosztów robocizny i energii elektrycznej, ale też zakłada kupowanie surowca. W przypadku własnego surowca dodatkowo pozyskuje się słomę i śrutę rzepakową. – Z naszych obserwacji wynika, że koszt wyprodukowania jednego litra biodiesla w przydomowej wytwórni może, w zależności od źródła pozyskiwania surowca, wynosić od 1 zł do 2,70 zł – uważa Robert Domżalski z firmy Imix. Produkcję reaktorów uruchomiono tu latem ub.r. na fali biodieslowego boomu.

Są to urządzenia o wydajności 1000 litrów na cykl (do 15 000 l na dobę). Są one innej  konstrukcji, co przekłada się na niższą cenę: 20 000 zł netto (plus 22 proc. VAT).

Przyjazne środowisku
Przydomowe wytwarzanie biodiesla nie stwarza szczególnych zagrożeń ani dla ludzi, ani dla środowiska naturalnego. Z komponentami typu metanol czy zasada potasowa trzeba się oczywiście obchodzić ostrożnie, zadbać też należy o właściwe podłączenie do sieci elektrycznej. W wyniku procesu estryfikacji nie powstają żadne szkodliwe związki chemiczne czy odpady. Jedyny produkt końcowy to estryfikowany olej i gliceryna.

Wyciek biodiesla jest nieszkodliwy dla środowiska, po trzech tygodniach paliwo to ulega prawie całkowitej biodegradacji. Nie bez znaczenia są też ekologiczne zalety stosowania biodiesla w eksploatacji pojazdu – praca silnika jest cichsza, a spaliny mają niższą temperaturę.

Warto wiedzieć
Na uprawę 1 ha gruntów ornych krajowy rolnik zużywa rocznie średnio 120 litrów ON. Jeśli ma 30-ha gospodarstwo to zużywa 3600 l ON. Taką ilość biodiesla można otrzymać z ok. 9,7 t ziarna rzepaku. Przy założeniu, że z 1 ha zbierzemy 2,5 t ziarna, należy obsiać rzepakiem niecałe 4 ha – by uzyskać samowystarczalność w zaopatrzeniu w paliwo.

Silniki diesla mogą być zasilane czystym olejem roślinnym (OR), mieszanką tych olejów z ON, a także biodieslem – czyli estrami metylowych kwasów tłuszczowych, otrzymywanych poprzez działanie na OR metanolem i zasadą sodową lub potasową.

 
Zdaniem eksperta, dr. Magdalena Rogulska, Polskie Towarzystwo biomasy

W jakim kierunku powinien zmierzać krajowy rynek biopaliw?
– Podstawowa sprawa to stworzenie regulacji prawnych dla tego rynku, wprowadzenie norm, określenie procedur. Musimy też zdawać sobie sprawę, że w zakresie technologii wytwarzania biopaliw jesteśmy daleko za liderami – Niemcami czy USA. Opóźnienie można tu liczyć na 10-15 lat.

Czy chodzi o tzw. biopaliwa drugiej generacji, wytwarzane m.in. z drewna czy odpadków?
– Tak, to jest bardzo obiecujący kierunek, szczególnie jeśli chodzi o wykorzystanie lignocelulozy zawartej w słomie czy trzcinie.

Jak powinien wyglądać nasz rynek wytwarzania biopaliw?
– W Polsce jest on spolaryzowany: są wielkie wytwórnie produkujące biopaliwo wysokiej jakości, ale jest ono drogie. Drugi biegun to przydomowe wytwórnie, produkujące na własne potrzeby, do jakości takiego paliwa można jednak mieć zastrzeżenia.

Czyli potrzebne by było pośrednie ogniwo?
– Owszem, ale nie jest to proste. Profesjonalne instalacje, które pozwalałyby traktować wytwarzanie biopaliwa jako biznes też nie są tanie i pojedynczego rolnika raczej nie byłoby na nie stać, nawet jeśli na taką produkcję pozwalałoby prawo. Widzę tu natomiast przestrzeń dla grup producenckich.

W wielu krajach taki model dobrze działa…
– Bardzo pouczający jest tu przykład Francji, gdzie spółdzielnie rolnicze współdziałają przy produkcji biopaliw z przemysłem naftowym, są bowiem wystarczająco silnym partnerem dla rafinerii. Pozwala to producentom surowca partycypować w zyskach nie tylko z produkcji surowca, ale też z wytwarzania biopaliw.

Źródło:"Farmer" 04/2006



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • mlody 2019 2019-10-19 22:10:24
    pytam gdzie mozna kupic biopaliwo z rzepaku lub slonecznika na mazowszu do auta z silnikiem disel - 250 d v klasa mercedes benz .
  • Piotr 2019-03-22 15:29:01
    Mam na zbyciu reaktor do produkcji biopaliwa, więc sprzedam pomogę uruchomić, mam jeszcze trochę materiałów do produkcji. trinit1@wp.pl
    • Robert 2019-05-05 20:42:28
      Witam za ile chcesz sprzedac ta maszyne do bio diesla i ile litrow jest zbiornik napisz cos wiecej o tym dzieki

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 18.207.106.142
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.