• Szacuje się, że zanieczyszczenia z sektora komunalno-bytowego są odpowiedzialne za ponad 80% emisji pyłów w skali kraju.
  • Na wymianę czeka prawie 3 miliony starych pieców na węgiel i drewno w gospodarstwach domowych.
  • Osoby, które po terminie nadal będą wykorzystywać kopciuchy mogą zapłacić nawet do 5 tys. zł kary.
  • Dowiedz się więcej na temat wymiany pieców, cenach węgla i ekogroszku.

 

Główną przyczyną powstawania smogu W Polsce są pyły z kotłów i pieców na paliwa stałe (zasilanych drewnem, węglem). Problem nasila się szczególnie zimą, kiedy do ogrzewania stosowany jest złej jakości węgiel i jego pochodne, a nawet śmieci.

Szacuje się, że zanieczyszczenia z sektora komunalno-bytowego są odpowiedzialne za ponad 80% emisji pyłów w skali kraju. I mimo, że w ciągu ostatnich 7 lat liczba kopciuchów w polskich domach spadła o prawie 850 tys. sztuk, problem smogu nie odpuszcza. Szacuje się, że tego typu piece są niemal w połowie odpowiedzialne za powstawanie smogu w naszym kraju.

Jakie kary za brak wymiany nieekologicznego pieca?

Pamiętajmy, że smog ma negatywny wpływ nie tylko na środowisko, ale przede wszystkim na nasze zdrowie. Lista chorób wywołanych przez to zjawisko jest niestety bardzo długa. Według badań WHO zanieczyszczenia powietrza mogą nawet w 30% podwyższać ryzyko wystąpienia nowotworów.

 

 

Dlatego pomocą mają być uchwały antysmogowe, czyli regulacje prawne, mające na celu poprawę jakości powietrza.

Jednak jak wynika z raportu „Domy jednorodzinne w Polsce. Źródła grzewcze, stan energetyczny, priorytety inwestycyjne” Polskiego Alarmu Smogowego, tylko 14% ankietowanych wie, do kiedy musi wymienić kotły niespełniające norm.

Osoby, które po terminie nadal będą wykorzystywać kopciuchy mogą zapłacić nawet do 5 tys. zł kary.

Uchwała antysmogowa uchwale nie równa

Przypomnijmy – uchwały antysmogowe mogą przyjmować sejmiki wojewódzkie na podstawie zapisów z prawa ochrony środowiska.

To właśnie uchwały antysmogowe dla poszczególnych miast, powiatów i regionów czy nawet województw odmiennie definiują obowiązkowy termin wymiany kotła o klasie niższej niż 3, 4, czy 5, albo też wprowadzają obowiązek użycia tylko i wyłącznie urządzeń grzewczych z certyfikatem ekoprojektu (ecodesign).

Uchwały antysmogowe zazwyczaj nakładają na mieszkańców danego regionu (określone przez samorząd) obowiązki dotyczące użytkowanych źródeł ciepła i montażu instalacji grzewczych tylko w nowych budynkach.

Samorządy mogą też ustanawiać całkowity zakaz użytkowania najbardziej emisyjnych typów pieców i kotłów na paliwo stałe. Uchwały antysmogowe mogą wprowadzać także selektywny nakaz wykorzystania poszczególnych paliw, a zabronić korzystania z takich jak węgiel czy drewno.

Do kiedy masz czas na wymianę kopciucha w 2022 r.?

Uchwały antysmogowe i ograniczenia w użytkowaniu źródeł wykorzystujących paliwa stałe, jak piece na węgiel lub drewno. Źródło: Czystepowietrze.gov.pl Vosti
Uchwały antysmogowe i ograniczenia w użytkowaniu źródeł wykorzystujących paliwa stałe, jak piece na węgiel lub drewno. Źródło: Czystepowietrze.gov.pl Vosti

Uchwały antysmogowe i ograniczenia w użytkowaniu źródeł wykorzystujących paliwa stałe, jak piece na węgiel lub drewno. Źródło: Czystepowietrze.gov.pl; Vosti

Od 2022 roku w tych województwach obowiązuje zakaz stosowania pieców bez tabliczki znamionowej lub po prostu starszych niż 10 lat.

Do końca 2021 r. czas na wymianę kopciucha miały województwa:
śląskie, podkarpackie.

Do końca 2022 r. czas na wymianę kopciucha mają województwa:
małopolskie, mazowieckie, łódzkie.

Do 1 lipca 2023 r. czas na wymianę kopciucha ma województwo:
świętokrzyskie.

Do końca 2024 r. czas na wymianę kopciucha mają województwa:
kujawsko-pomorskie, lubelskie, wielkopolskie, zachodniopomorskie.

Ponadto w województwie dolnośląskim zakaz rozpalania w kopciuchu zacznie obowiązywać od 1 lipca 2024 roku. W województwie pomorskim zakaz ten wejdzie w życie 1 września 2024 roku.

Najwięcej czasu na wymianę starego pieca mają mieszkańcy województwa lubuskiego – muszą to zrobić do końca 2026 r.

Czy piece też muszą wymieniać mieszkańcy wsi?

Zgodnie z ustawą Prawo Ochrony Środowiska, a dokładnie art. 96.1 tejże ustawy każdy sejmik województwa może, w drodze uchwały, w celu
zapobieżenia negatywnemu oddziaływaniu na zdrowie ludzi lub na środowisko, wprowadzić ograniczenia lub zakazy w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw

Jak podaje Polski Alarm Smogowy według ustawy Prawo Ochron Środowiska powyższe uchwały mogą określać:

  • granice obszaru, na którym wprowadza się ograniczenia lub zakazy (powiat, miasto, województwo itd.);
  • rodzaj podmiotów lub typ instalacji grzewczych, dla których wprowadza się ograniczenia lub zakazy np. piec na węgiel, miał węglowy itd.;
  • typ lub jakość paliw dopuszczonych do stosowania lub których stosowanie jest zakazane np. węgiel;
  • parametry techniczne i rozwiązania techniczne oraz parametry emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw, dopuszczonych do stosowania na danym obszarze;
  • sposób lub cel wykorzystania paliw, który jest objęty ograniczeniami określonymi w uchwale;
  • Okres obowiązywania ograniczeń lub zakazów w ciągu roku np. w sezonie grzewczym;
  • kto i w jakim  zakresie może przeprowadzać kontrolę w celu realizacji uchwały antysmogowej.

Obszary wiejskie, jak najbardziej są objęte uchwałami antysmogowymi, ale z zupełnie innymi ograniczeniami i wymaganiami niż aglomeracje miejskie.

Dobrym tego przykładem jest województwo dolnośląskie. Obowiązują tam aż 3 różne uchwały antysmogowe.

Jedna z nich swoją mocą prawną obejmuje tylko Wrocław, gdzie na na terenie tego miasta obowiązuje zakaz ogrzewania węglem i drewnem (z wyjątkami).

Kolejna uchwała antysmogowa obejmuje tylko wybrane dolnośląskie uzdrowiska gdzie dzieli je na strefy. W strefach A i B znalazły się: Jelenia Góra-Cieplice, Duszniki-Zdrój, Jedlina-Zdrój, Kudowa-Zdrój, Lądek-Zdrój, Polanica-Zdrój, Szczawno-Zdrój. W tych strefach, w odróżnieniu od Wrocławia np. nie ma możliwości ogrzewania drewnem w sytuacji braku dostępu do gazu lub sieci ciepłowniczej.

W reszcie obszarów województwa dolnośląskiego czyli także na obszarach wiejskich obowiązuje 3. uchwała antysmogowa dopuszczająca eksploatowane kotły i piece na węgiel i drewno, ale spełniające wymogi emisyjne ekoprojektu (dopuszczone jest doposażenie starego sprzętu w urządzenie filtrujące) oraz pozbawione rusztu awaryjnego.

Pamiętajmy że z roku na rok uchwały antysmogowe wprowadzają coraz to większe restrykcje i wymogi co do jakości i rodzaju paliw jakimi ogrzewamy nasze domu, jak i rodzaju instalacji grzewczej.

Może się okazać tak jak w przypadku woj. dolnośląskiego że od 1 lipca 2024 r. jego mieszkańcy będą musieli wymienić kotły i piece niespełniające wymogów emisyjnych 3 klasy normy PN-EN 303-5:2012 na określonych uchwałą obszarach. 

Co ciekawe na terenie woj., podlaskiego i warmińsko-mazurskiego jeszcze nie obowiązuje żadna uchwała antysmogowa, ale w przypadku woj. warmińsko mazurskiego ma to się już wkrótce zmienić.

Warto więc sprawdzać, jakie uchwały antysmogowe obowiązują na terenie twojej gminy tak aby uniknąć kary finansowej.