Od piątku, 15 lipca br. startuje nowy komponent w programie antysmogowym "Czyste Powietrze", który zakłada prefinansowanie inwestycji w wymianę nieefektywnego źródła ciepła oraz termomodernizację domu jednorodzinnego. "Czyste Powietrze Plus" zakłada, że jeszcze przed rozpoczęciem faktycznego remontu będzie można otrzymać z wyprzedzeniem do 50 proc. maksymalnej kwoty dotacji.

Wiceprezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Paweł Mirowski w rozmowie z PAP podkreślił, że to rozwiązanie było oczekiwane przez wiele osób chcących skorzystać z "Czystego Powietrza", których nie było stać na wkład własny w inwestycję szczególnie w jej pierwszej fazie realizacji. Dotychczas termomodernizacja domu i wymiana źródła ciepła w programie rozliczane są bowiem po ich zrealizowaniu. Oznacza to, że beneficjent musi sam sfinansować inwestycję, a dopiero po jej zakończeniu i rozliczeniu wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej wypłaca dotację. Od 15 lipca część wnioskujących będzie mogła liczyć na to, że połowa maksymalnej przyznanej przez wfośigw dotacji zostanie wypłacona wcześniej, czyli przed rozpoczęciem prac.

Mirowski wyjaśnił, że ze ścieżki prefinansowania w "Czystym Powietrzu" będą mogli skorzystać beneficjenci kwalifikujący się w programie do podwyższonego i najwyższego poziomu dofinansowania.

-Chodzi o właścicieli domów, gdzie przeciętne miesięczne wynagrodzenie wynosi do 1564 zł na osobę w gospodarstwie wieloosobowym oraz do 2189 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Drugą grupą beneficjentów są właściciele domów, których dochód w gospodarstwie wieloosobowym nie przekracza 900 zł na osobę oraz 1260 zł w gospodarstwie jednoosobowym. Te dwie grupy w +Czystym Powietrzu Plus+ będą mogły otrzymać też o 10 tys. wyższą maksymalną kwotę dotacji - poinformował wiceprezes.

W ramach podwyższonego dofinansowania maksymalna dotacja w "Czystym Powietrzu" wynosi do 37 tys. zł, z kolei w najwyższym - do 69 tys. zł. W "Czystym Powietrzu Plus" będzie to odpowiednio maksymalnie do 47 tys. i 79 tys. zł.

-Oznacza to, że przy najwyższym stopniu dofinansowania w ramach prefinansowania będzie można otrzymać wcześniej, czyli przed wykonaniem inwestycji, nawet blisko 40 tys. zł - zaznaczył Mirowski.

Przypomniał, że to wojewódzkie fundusze, na podstawie zrealizowanych prac czyli w zależności od zakresu rzeczowego inwestycji wyliczają należną dotację dla beneficjenta. Im zakres prac jest większy tym wyższa jest kwota dotacji, a tym samym i prefinansowania.

Wiceprezes dodał, że wnioskowanie o dofinansowanie z prefinansowaniem będzie możliwe wyłącznie dla nowych osób przystępujących do programu "Czyste Powietrze".

Przedstawiciel Funduszu wyjaśnił, że warunkiem wypłaty do 50 proc. dotacji wcześniej będzie załączenie umowy zawartej z wykonawcą na przeprowadzenie konkretnych prac do wniosku o dofinansowanie. W ramach realizowanej inwestycji możliwe będzie zawarcie do trzech umów z wykonawcami. Umowy będzie można dołączyć od razu przy składaniu wniosku lub później przy uzupełnieniu wniosku, ale będzie na to tylko 10 dni roboczych licząc od dnia otrzymania wezwania przez wnioskodawcę. Prefinansowanie nie trafi też bezpośrednio do właściciela domu jednorodzinnego lecz na konto wykonawcy inwestycji.

Mirowski doprecyzował, że w formie elektronicznej taki wniosek będzie można złożyć za pośrednictwem generatora wniosków o dofinansowanie NFOŚiGW, podpisując go podpisem zaufanym lub kwalifikowanym. Jeśli takiego podpisu nie mamy, wniosek trzeba będzie i tak wysłać elektronicznie, choć trzeba będzie też wydrukować formularz, podpisać ręcznie i wysłać pocztą do właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej, złożyć go osobiście w wfośigw lub w gminie, która ma podpisaną umowę o współpracę z Narodowym Funduszem. W tej chwili 2065 gmin ma podpisane takie porozumienia, a na terenie Polski działa 1 888 punktów konsultacyjno-informacyjnych.

Według zapowiedzi resortu klimatu i środowiska rozpatrzenie wniosku powinno trwać do 14 dni. Potem w ciągu kolejnych dwóch tygodni od zawarcia umowy z beneficjentem, część zaliczkowa (do 50 proc. dotacji) zostanie przekazana do wykonawcy prac termomodernizacyjnych. Po zakończeniu całej inwestycji właściciel remontowanego domu będzie musiał złożyć końcowy wniosek o płatność, zawierający ostateczną fakturę, protokół odbioru, który będzie dokumentował wykonanie całości prac oraz potwierdzenie uregulowania wkładu własnego przez beneficjanta na rzecz wykonawcy. Rozpatrzenie wniosku o płatność wraz z wypłatą pozostałych pieniędzy z dotacji, powinno nastąpić w ciągu 30 dni od daty złożenia przez beneficjenta kompletnych i prawidłowych dokumentów.

Według stanu na 8 lipca 2022 r. w programie "Czyste Powietrze" do wojewódzkich funduszy ochrony środowiska wpłynęło 466 796 wniosków na kwotę dofinansowania przekraczającą 8,4 mld zł. Do tego czasu wypłacono dofinansowanie w wysokości blisko 3,14 mld zł.

Celem programu "Czyste Powietrze" jest wymiana przestarzałych pieców grzewczych tzw. kopciuchów na te bardziej ekologiczne, aby ograniczyć zjawisko niskiej emisji, której efektem jest smog. Oprócz dotacji do kupna nowego pieca pieniądze można otrzymać też na termomodernizację domów jednorodzinnych. Planowany budżet programu to ponad 100 mld zł.