PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Szanse i ograniczenia

Szanse i ograniczenia

Rozwój produkcji rolniczej na cele energetyczne jest zagadnieniem, które w ostatnim czasie zyskuje coraz więcej zwolenników. Problem ten mieści się w zakresie zainteresowania zarówno środowisk naukowych, władz różnego szczebla jak i potencjalnych producentów oraz odbiorców surowców energetycznych.



Z punktu widzenia rolnika produkcja na cele energetyczne nie jest zagadnieniem jednorodnym i wiązać się może zarówno z uprawą tradycyjnych gatunków (rzepak, zboża, kukurydza) z przeznaczenie na paliwa płynne lub biogaz, jak i z wprowadzeniem do uprawy roślin o zupełnie odmiennym charakterze np.: wierzba, topola, miskant, ślazowiec. Szczególnie w przypadku tych ostatnich roślin pojawia się szereg wątpliwości i pytań co do zasadności ich uprawy. Wynika to w dużej mierze z tego, że podjęcie decyzji o założeniu trwałej plantacji z przeznaczeniem na produkcję biomasy niesie za sobą wieloletnie konsekwencje. Również liczba funkcjonujących plantacji, chociaż ciągle ulegająca zwiększeniu, jest nadal niewielka i nie pozwala na powszechne czerpanie wiedzy z doświadczeń dotychczasowych producentów. Dlatego produkcja biomasy na cele energetyczne pomimo tego, że może stanowić szansę rozwoju dla wielu gospodarstw napotyka na szereg ograniczeń.

Za i przeciw

Rozpatrując główne przesłanki, które sprzyjają rozwojowi produkcji biomasy w gospodarstwach rolniczych należy wskazać na istniejące regulację prawne. Pakiet działań w obszarze energii i zmian klimatu uchwalony przez Komisję Europejską 10 stycznia 2008 roku zakłada:

- 20 proc. udział energii odnawialnej,

- 20 proc. redukcję emisji gazów cieplarnianych,

- 20 proc. zmniejszenie zużycia energii,

- 10 proc. udział biopaliw płynnych.

W związku z tym istniejące ustawodawstwo obliguje wszystkie kraje członkowskie UE do realizacji założonych celów w zakresie wzrostu wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W konsekwencji przekłada się to na duży popyt ze strony zakładów energetycznych na biomasę oraz ograniczenia ryzyka rynkowego po stronie rolników.

Wiedzieć jak

Wraz ze wzrostem zainteresowania rozwojem produkcji biomasy rozbudowuje się również sektor „know-how” wspierający zakładanie i obsługę plantacji roślin energetycznych. Jest to szczególnie ważne ze względu na to, że uprawa tych roślin jest zagadnieniem nowym. Powstają również specjalistyczne firmy świadczące usługi w zakresie zakładania, pielęgnacji i zbioru roślin energetycznych. Dzięki temu potencjalni plantatorzy mogą prowadzić produkcję bez konieczności zakupu drogich maszyn, które są wykorzystywane stosunkowo rzadko. Rozbudowa sektora doradczego, usługowego i producentów materiału sadzonkowego oraz rosnąca podaż oferowanych przez nich rozwiązań pozwala upatrywać szansy na zmniejszenie cen oferowanych produktów, a przez to dalszą poprawę opłacalności tej gałęzi produkcji.

Czynnikiem w znaczny sposób stymulującym rolników do zakładania plantacji na cele energetyczne jest spadek opłacalności typowej produkcji rolniczej. W związku z tym istnieje konieczność poszukiwania nowych kierunków produkcji, które ograniczyłyby pojawiającą się w niektórych latach nadprodukcję płodów rolnych i wynikające z tego wahania cen. Możliwy do przewidzenia i praktycznie niezachwiany popyt na biomasę (wynikający z ustawodawstwa UE) pozwala zakładać, że cena płacona przez odbiorców rolnikom powinna gwarantować opłacalność produkcji.

Również prace badawcze i rozwojowe prowadzone przez liczne ośrodki naukowe zarówno w kraju, jak i za granią pozwalają domniemywać, że potencjał plonowania nowych gatunków i odmian roślin uprawianych na cele energetyczne w najbliższych latach ulegnie zwiększeniu, co pozwoli na uzyskiwanie lepszych efektów ekonomicznych.

Bariery rozwoju

Pomimo tak licznych potencjalnych korzyści wynikających z wprowadzenia produkcji na cele energetyczne w gospodarstwach rolniczych należy również rozważyć istnienie szeregu ograniczeń, które będą utrudniać jej rozwój.

Jednym z nich jest bariera mentalno-psychologiczna cechująca wielu rolników biorących pod uwagę założenie plantacji roślin energetycznych. Wynika to z zupełnie odmiennego charakteru produkcji charakteryzującego się wieloletnim cyklem uprawy i zbioru oraz przeznaczeniem uzyskanych płodów na cele inne niż żywnościowe. Do podjęcia decyzji o rozpoczęciu tego typu produkcji wielu rolników zniechęcają również niekorzystne doświadczenia protoplastów produkcji biomasy. Wynikają one z takich przyczyn, jak: zakładanie plantacji z przypadkowego materiału sadzonkowego, niepoprawnej agrotechniki, problemów ze zbytem powodowanych brakiem umowy kontraktacyjnej itp.

Analiza globalnych tendencji rozwojowych w skali światowej rzuca również pewien cień na politykę energetyczną UE, a w tym możliwość rozwoju produkcji surowców na cele energetyczne w rolnictwie. Wynika to z tendencji do stałego wzrostu liczebności populacji ludzkiej oraz zmian nawyków żywieniowych, które zmierzają w kierunku modelu krajów wysoko rozwiniętych. Rodzi to w konsekwencji konieczność produkcji coraz większej ilości żywności. Biorąc pod uwagę niepomnażalność zasobów ziemi, produkcja na cele energetyczne będzie musiała konkurować z produkcją na cele żywnościowe o ten podstawowy czynnik produkcji rolniczej. Jedynym niekolizyjnym rozwiązaniem w tej sytuacji może być zwiększenie wydajności obydwu gałęzi produkcji, co niestety może się kłócić z tendencją polegającą a ograniczaniu zużycia w produkcji rolniczej chemicznych środków produkcji np.: nawozy mineralne, środki ochrony roślin itp.

Ręcę do pracy

Kolejnym czynnikiem limitującym rozwój omawianej gałęzi produkcji mogą być ograniczone i coraz droższe zasoby siły roboczej. Odpływ ludzi z rolnictwa, pomimo wielu aspektów pozytywnych, rodzi znaczne problemy jeśli chodzi o możliwość pozyskania pracowników. Dynamika przemian społeczno-gospodarczych, również na terenach wiejskich, jest na tyle duża, że jeszcze nie tak dawno tanie i powszechnie dostępne zasoby siły roboczej, z różnych przyczyn, ulegają szybkiemu wyczerpaniu.

Należy zauważyć, że zainteresowanie energią pozyskiwana z biomasy jest w znacznym stopniu uzależnione od pewnych czynników polityczno-koniunkturalnych, które jak wskazuje doświadczenie są raczej mało stabilne. Dodatkowo pojawiające się w ostatnim czasie doniesienia poddające w wątpliwość efektywność energetyczną produkcji biomasy oraz jej pro-środowiskowe aspekty mogą spowodować osłabienie zainteresowania energią z biomasy. Na nasilenie tego typu tendencji może mieć również wpływ ogólnoświatowy kryzys, którego skutkiem jest często rewizja i ograniczenie wydatków związanych z nowymi, często bardzo kosztownymi planami rozwojowymi.

Również poprawa koniunktury na rynku płodów rolnych może spowodować, że rolnicy będą mniej skłonni do poszukiwania alternatywnych źródeł dochodu, jeśli dotychczasowa produkcja będzie w pełni zabezpieczać możliwości rozwojowe gospodarstwa oraz byt ich rodzin. W takim świetle rozwój produkcji na cele energetyczne może być postrzegany przez rolników, jako zupełnie zbędne ryzyko. W myśl tej zasady rozwój produkcji energii z roślin rolniczych uprawianych tradycyjnie (rzepak, kukurydza), których technologia produkcji jest dobrze rozpoznana, może być także czynnikiem ograniczającym produkcję biomasy.

Reasumując spostrzeżenia

Wdrożenie produkcji rolniczej na cele energetyczne wiąże się z dużymi szansami i może przynieść wiele korzyści obszarom wiejskim. Należy jednak brać pod uwagę szereg ograniczeń, które w znaczący sposób mogą utrudniać lub spowolnić ten proces. Obecnie rozwój tej gałęzi znajduje się w momencie przełomowym, co wynika z przejścia od fazy koncepcyjnej do wdrażania rozwiązań produkcyjnych. Dotyczy to gospodarstw rolniczych, w których powstaje coraz więcej nowych plantacji roślin energetycznych. Również wiele dużych zakładów energetycznych rozpoczęło realizację inwestycji związanych z przetwarzaniem i wykorzystaniem biomasy.

W związku z tym należy uznać, że w chwili obecnej znacznie silniejsze jest oddziaływanie czynników sprzyjających rozwojowi produkcji biomasy ze źródeł rolniczych. Należy więc mieć nadzieje, że tendencja ta utrzyma się i produkcja energii ze źródeł rolniczych rozwinie się do optymalnego poziomu.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (3)

  • http://5fantastic.pl/klubowicze/357165 2015-07-10 16:01:16
    święta racja! tak
  • podżegacz 2011-01-26 10:10:20
    rozumiem ze można coś takiego założyć na rekultywowanych wysypiskach lub hałdach odpadów przemysłowych . W każdym innym przypadku jest to nic inego jak działanie obliczone na redukcje potencjału produkcyjnego żywności i depopulację
  • Pan Doswiadczalski 2011-01-20 22:41:04
    Nalezy tez pamietac ze wiekszosc biomasy "agro" to "odpady" z glownej produkcji np. sloma z prod. zboz. W Szwecji jest ok 19 000 ha upraw wierzby energetycznej i od czasow gdy zakladano te uprawy (byly wtedy subwencje) ich ilosc wogle sie nie zwiekszyla. Istniejace uprawy bez dotacji bylyby niedohodowe. Ziemia taka przez ok. 7 lat nie nadaje sie do rzadnych innych upraw. Dotychczasowi plantatorzy dostaja dotacje - inaczej przez kilka lat zostaliby bez srodkow do zycia.
    Teraz niech sie kazdy zastanowi czy w podobnej sytuacji w Polsce ktokolwiek by sie tym przejmowal!
    Przemyslcie to Panstwo uwaznie bo bez dotacji producja w przeliczeniu na plon (sucha masa / ha) jest dwukrotnie drozsza niz np. pozyskanie drewna "odpadowego" z lasow (mysle ze w przypadku np. slomy mogloby to wygladac podobnie). I prosze nie mowic ze to przez bledy w uprawie zly sprzet itd. bo byly testowane rozne warianty i to nie tylko w Szwecji!

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 34.234.223.162
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.