PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

50 lat temu Borlaug otrzymał Nobla za zieloną rewolucję w rolnictwie

50 lat temu Borlaug otrzymał Nobla za zieloną rewolucję w rolnictwie O Normanie Borlaug mówi się, że jest ojcem zielonej rewolucji, bowiem to dzięki jego dokonaniom hodowlanym możliwe było zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w Azji, Ameryce Środkowej i Afryce, Fot. Shutterstock

Równo pięć dekad temu Norman Borlaug otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za wyhodowanie wyjątkowo plennej i odpornej na choroby odmiany pszenicy o krótkiej słomie. Jego osiągnięcie hodowlane przyczyniło się do powiększenia plonów i poprawy sytuacji gospodarczej w takich krajach jak m.in. Meksyk, Indie, Bangladesz i Pakistan, ocalając od śmierci głodowej miliard ludzkich istnień.



O Normanie Borlaug mówi się, że jest ojcem zielonej rewolucji, bowiem to dzięki jego dokonaniom hodowlanym możliwe było zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego w Azji, Ameryce Środkowej i Afryce. Magazyn „Time” umieścił go na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi XX wieku. Jako agronom-naukowiec swojej pracy badawczej nadał cel nadrzędny: chciał, by wyhodowane przez niego nowe odmiany zbóż przyczyniły się do walki z głodem na świecie. Jego praca miała daleko idący wpływ na życie milionów ludzi w krajach rozwijających się. Hodowla wysokoplennych odmian roślin przyczyniła się do zmieniany biegu historii i zapobiegnięciu światowemu kryzysowi głodu, który, według ekonomistów, nieuchronnie nastąpiłby w latach sześćdziesiątych. Dzięki pracy Borlauga kraje Azji i Afryki, które cierpiały na niedobór żywności, stały się samowystarczalne pod względem produkcji zbóż.

Komitet Noblowski przyznając Borlaug’owi w 1970 r. Pokojową Nagrodę Nobla tak ją argumentował: "Bardziej niż ktokolwiek, pomógł zapewnić chleb głodnemu światu. Dokonaliśmy tego wyboru w nadziei, że dostarczenie chleba da światu wyczekiwany pokój". Nagroda Nobla była zwieńczeniem naukowego życia przepełnionego rolnictwem i pracą na rzecz poprawy wydajności produkcji zbóż. Norman Ernest Borlaug urodził się 25 marca 1914 r. w gospodarstwie rolnym niedaleko Cresco w stanie Iowa w rodzinie szwedzkich imigrantów. Już od najwcześniejszych lat fascynował się światem roślin. Po ukończeniu szkoły średniej rozpoczął studia z zakresu leśnictwa na uniwersytecie w Minnesocie, ale pod wpływem charyzmatycznego profesora Stakmana podjął studia z zakresu patologii roślin. W 1939 r. uzyskał tytuł magistra, a w 1942 r.  - doktora.

Meksykański głód

Pierwszym ważnym punktem w pracy naukowej Borlauga był wyjazd do Meksyku w 1944 r. Powierzono mu wówczas kierowanie Meksykańskim Programem Rolnym, będącym wspólnym przedsięwzięciem rządu meksykańskiego i Fundacji Rockefellera. Program ten obejmował badania naukowe z zakresu genetyki, hodowli roślin, patologii roślin, entomologii, agronomii, gleboznawstwa i technologii zbóż. To właśnie w Meksyku Borlaug był naocznym świadkiem problemów, z jakimi muszą się mierzyć tamtejsi rolnicy: wyjałowione gleby, uprawy spustoszone przez choroby, niskie plony ledwie mogące wyżywić rolników. Poruszony tym, co zastał, przystąpił do badań naukowych. Pierwotnym celem Borlauga było stworzenie odmiany pszenicy przystosowanej do klimatu Meksyku, która mogłaby się oprzeć najgroźniejszej chorobie tego gatunku - rdzy. Osiągnął to w ciągu kilku lat, krzyżując meksykańskie odmiany z odmianami odpornymi na rdzę pochodzącymi z innych krajów. Co więcej, swoje badania prowadził w różnych częściach kraju. Choć wymagało to dużego zaangażowania całego zespołu badawczego zaowocowało wyhodowaniem odmiany, która były dodatkowo odporna na zmiany klimatu. Ekipa Borlauga i Rockefellera stopniowo przekonywała kolejnych meksykańskich rolników do wysiewania nowej odmiany pszenicy. Produkcja zbóż zaczęła rosnąć. Był to jednak zaledwie wstęp do głównych osiągnięć dr. Borlauga.

Odmiana półkarłowa

Pod koniec lat czterdziestych XX wieku naukowcy z ekipy Borlauga wiedzieli, że mogą spowodować ogromny wzrost plonów pszenicy poprzez podawanie roślinom nawozu azotowego, który znacznie przyspieszyłby ich wzrost. Jednak plan ten obarczony był ryzykiem: po przekroczeniu pewnej dawki nawozu, główki nasion zawierające ziarna pszenicy rosły zbyt duże i ciężkie, a rośliny pod wypływem deszczu i wiatru łamały się. Borlaug postanowił skrzyżować karłowate odmiany pszenicy z Japonii z wyhodowaną przez siebie wcześniej odmianą. Eksperyment się powiódł. Wyhodowane rośliny miały zwarty sztywny pokrój, były bardzo plenne, miały krótszy czas wegetacji i były przystosowane do różnych warunków klimatycznych. W sumie badania nad odmianą pszenicy trwały 20 lat, ale w końcu udało mu się wyhodować wysokowydajną, krótkoziarnistą, odporną na choroby pszenicę, a Meksyk uzyskał samowystarczalność żywieniową w 1956 roku. 

Początek zielonej rewolucji 

Na początku lat 60. wielu rolników w Meksyku przyjęło pełny pakiet innowacji programu hodowlanego dr. Borlauga, a produkcja pszenicy w kraju wzrosła sześciokrotnie w porównaniu z poziomem z początku lat 40-tych. Po sukcesie w Meksyku, ONZ wraz z Fundacją Rockefellera poprosiło Normana Borlauga o pomoc w Azji Południowej. W Indiach po II wojnie światowej ludność rosła tak szybko, że klęska głodu wisiała w powietrzu. W połowie lat 60-tych XX wieku, aby zapobiec głodowi, konieczny był ogromny import zboża. Początkowo rolnicy przeciwni byli planowi hodowlanemu przedstawionemu przez Amerykanina, ale w miarę pogarszania się sytuacji żywnościowej, przełamali swój opór i przyjęli nowe odmiany, otrzymując od rządu nawozy i inną pomoc. Podobnie jak w Meksyku, zbiory wzrosły: indyjskie zbiory pszenicy w 1968 roku były tak obfite, że rząd musiał zamienić szkoły w tymczasowe spichlerze. 

Odpieranie krytyki i wiara w GMO

Późniejsze lata dr. Borlauga były częściowo zajęte przez spory o społeczne i środowiskowe skupiające nie na konsekwencjach zielonej rewolucji. Wielu krytyków z lewicy atakowało te zmiany, twierdząc, że wypierają one mniejszych rolników, zachęcają do nadmiernego uzależnienia od środków chemicznych i torują drogę do większej kontroli korporacyjnej nad rolnictwem.

Borlaug systematycznie odpierał krytykę, twierdząc, że często pochodziła ona od "elitarystów", którzy byli wystarczająco bogaci, aby nie martwić się o to, skąd pochodzi ich następny posiłek. Z biegiem czasu uznał jednak zasadność niektórych obaw związanych z ochroną środowiska i przyjął bardziej rozsądne stosowanie nawozów i pestycydów.

Norman Borlaug zmarł w roku 2009, w wieku 95 lat. Niemal przez całe życie pozostawał aktywny naukowo. U schyłku życia zajmował się badaniami nad rdzą brunatną zbóż. Był zwolennikiem upraw GMO, jako kolejnego, niezbędnego kroku hodowlanego w wyżywieniu świata. 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.156.34
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.