Niestety, ale Afganistan to jeden z liderów w produkcji opium, wykorzystywanego do produkcji nielegalnej heroiny. Po wielu staraniach światowych organizacji antynarkotykowych, na rzecz ograniczania powierzchni upraw maku lekarskiego, podejmowane wysiłki w końcu zaczęły przynosić oczekiwane efekty. W 2018 r. i 2019 r. powierzchnia uprawy maku zaczęła się zmniejszać.

Covid-19 ograniczył walkę z nielegalną produkcją opium

Sytuacja zmieniła się diametralnie w 2020 r. obszar uprawy maku lekarskiego, a w ślad za tym nielegalnej produkcji opium zwiększył się po wcześniejszych spadkach. Jako powody wskazuje się kryzys związany z Covid -19, niestabilną sytuację w kraju, a w ślad za tym pogłębiające się ubóstwo w Afganistanie.  

Od lat afgańscy rolnicy byli zachęcani przez tamtejsze władze do porzucenia narkotykowego podziemia produkcji opium, na rzecz uprawy zbóż, warzyw czy ryżu. Aby ukrócić proceder, w dofinansowanie afgańskiego rolnictwa, mianowicie pomoc we wdrażaniu systemów nawadniania, czy też zwiększenie dostępności materiału siewnego i rozwoju hodowli roślin, w 2002 r. zaangażowała się US Agency for International Development (USAID) działająca na rzecz ograniczania ubóstwa na świecie i pomocy humanitarnej. 

Tej wiosny Organizacja Narodów Zjednoczonych podsumowała, że powierzchnia uprawy opium w ogarniętym konfliktem Afganistanie wzrosła o 37% w 2020 r. w porównaniu z 2019 r. Szacunki ONZ wskazały, że potencjalna produkcja opium mogła wynieść 6300 ton opium.

Wyniki były częścią badania „Afganistan Opium Survey 2020” Biura ONZ ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) przeprowadzonego we współpracy z afgańskim Narodowym Urzędem Statystycznym i Informacyjnym (NSIA).

- Całkowity obszar uprawy maku lekarskiego w Afganistanie oszacowano na 224 000 hektarów w 2020 r., co stanowi wzrost o 37%, czyli o 61 000 hektarów w porównaniu z 2019 r. – czytamy w raporcie.

Jednocześnie wykazano, że obszar upraw w 2020 r. był jednym z czterech najwyższych kiedykolwiek zmierzonych w Afganistanie.

Uprawy maku szacowane na podstawie danych satelitarnych

W analizie podkreślono, że gromadzenie danych podczas pandemii COVID-19 stanowiło bezprecedensowe wyzwanie dla badaczy. Osobiste prace terenowe nie były możliwe podczas obecnej pandemii, co skłoniło NSIA i UNODC do opracowania i zastosowania nowej metodologii do szacowania plonów na podstawie danych satelitarnych.
 
- Wartość produkcji opium w afgańskich gospodarstwach w 2020 roku oszacowano na 350 mln USD, co jest ważnym wskaźnikiem ogólnego dochodu rolników z uprawy opium. Przy 55 USD za kilogram ceny w gospodarstwie były na najniższym poziomie od początku monitorowania, co wskazuje, że sytuacja ekonomiczna ubogich rolników opium może wkrótce ulec pogorszeniu – podaje UNODC.

Na uprawę maku lekarskiego w Afganistanie wpływa wiele czynników, takich jak niestabilność polityczna, niewielkie możliwości zatrudnienia, brak wysokiej jakości edukacji i ograniczony dostęp do rynków.

Uprawa maku lekarskiego nie jest problemem lokalnym. Przerabiana na heroinę jest spożywana nie tylko w Afganistanie i krajach sąsiednich, ale także w Europie, która jest głównym odbiorcą heroiny produkowanej w Afganistanie.