PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Nagrodzeni Noblem chemicy znaleźli sposób naśladowania natury

Nagrodzeni Noblem chemicy znaleźli sposób naśladowania natury
Nagrodę Nobla z chemii 2021 przyznano za rozwój nowego rodzaju katalizy; fot. Michal Jarmoluk z Pixabay

Osiągnięcie chemików – Benjamina Lista i Davida MacMillana pokazuje, że bardzo małe cząsteczki są w stanie wykonać pracę bardzo dużego obiektu przestrzennego, jakim jest enzym. Nagrodzeni profesorowie odkryli łatwy sposób naśladowania natury – powiedziała dr Maria Górna z Uniwersytetu Warszawskiego.



Nagrodę Nobla z chemii 2021 otrzymali dzisiaj Benjamin List i David W.C. MacMillan za rozwój nowego rodzaju katalizy - tzw. asymetrycznej katalizy organicznej.

Podczas ceremonii odczytywania nazwisk laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, członkini Komitetu Noblowskiego - Pernilla Wittung Stafshede powiedziała: - Świat jest pełen molekuł prostych - jak tlen i złożonych - jak lekarstwa. Człowiek jest złożony z astronomicznej liczby molekuł różnej złożoności. Wszystkie materiały zrobione są z molekuł - plastik, perfumy, smak potraw, baterie i leki są molekułami.

Zwróciła również uwagę na to, jak trudne jest tworzenie molekuł.

- Żeby robić molekuły, musimy łączyć atomy w konkretnym układzie, a to nie jest łatwe zadanie. Większość reakcji chemicznych jest bardzo powolna, więc musimy im pomóc - powiedziała. I wskazała na osiągnięcie Benjamina Lista i Davida MacMillana, którzy znaleźli tani, łatwy i szybki sposób tworzenia molekuł, który dodatkowo jest przyjazny środowisku.

- Kataliza jest reakcją, która pomaga. Małe cząsteczki potrafią to samo, co duże enzymy. Ludzkość już korzysta z tego odkrycia - np. farmacja - powiedziała Pernilla Wittung Stafshede.

Inny z członków Komitetu Noblowskiego - Peter Somfai, zwrócił uwagę na ekonomiczny aspekt osiągnięcia chemików. - Oblicza się, że kataliza odpowiada za 35 proc. światowego PKB - powiedział Somfai. I podkreślił, że bardziej przyjazna środowisku metoda opracowana przez tegorocznych laureatów Nobla będzie miała jeszcze bardziej pozytywny wpływ na przyszłość.

Zebrani z Centrum Dialogu i Współpracy Uniwersytetu Warszawskiego chemicy, reprezentujący uczelnię, zwrócili uwagę na to, że nagrodzeni Nobliści skopiowali mechanizmy, które już istnieją w organizmie człowieka.

- To odkrycie jest rdzeniem chemii. (...) Życie powstało dlatego, że reakcje chemiczne przyspieszyły - powiedziała dr Maria Górna z Wydziału Chemii UW. I dodała: - Reakcje chemiczne, które zachodzą w naszym organizmie są przyspieszone dzięki działaniom katalizatorów. Katalizatorami mogą być różnego rodzaju związki. Ja specjalizuję się białkach, więc najbliższe są mi katalizatory, które są białkami - czyli enzymami. Znane były wcześniej katalizatory, które są związkami zawierającymi metal, a nagrodzeni profesorowie odkryli, jak przyspieszać reakcje chemiczne przy użyciu katalizatorów organicznych - małocząsteczkowych - bez użycia metali ciężkich, albo innych wielkich biologicznych cząsteczek, jakimi są białka - wyjaśniła.

Dr Wiktor Lewandowski zwrócił natomiast uwagę na wykorzystanie odkrycia noblistów w farmacji.

Leki to są molekuły organiczne złożone z atomów. Żeby je zbudować - mówił dr Lewandowski - musimy łączyć cząsteczki w specyficzny sposób - pytanie jak to zrobić, żeby je połączyć dokładnie tak, jakbyśmy chcieli. To potrafią robić enzymy w naszym ludzkim ciele - do tego natura specjalizowała się przez miliardy lat ewolucji. To można rozbić też z wykorzystaniem katalizatorów opartych na metalach ciężkich, a teraz Nobel został przyznany za opracowanie łagodnej metody, gdzie inne, bardzo proste związki organiczne (złożone z węgla, tlenu, wodoru), można wykorzystać do złożenia większej, dobrze ustrukturyzowanej molekuły.

Prof. Paweł Kulesza poruszył wpływ odkrycia noblistów na możliwość obniżenia temperatury przy produkcji materiałów - a więc wpływ na środowisko.

- Do wyprodukowania plastiku potrzeba bardzo dużej ilości energii, a to przekłada się na zanieczyszczenie. To odkrycie rodzi nadzieję, że da się zejść do niższych temperatur. Gdyby udało nam się produkować w przyszłości amoniak w niskiej temperaturze, to byłoby to kolejne wielkie osiągnięcie - powiedział Kulesza.

Prof. Sławomir Sęk zwrócił uwagę na wątek ekonomiczny: - Zanim została rozwinięta asymetryczna kataliza organiczna, skazani byliśmy albo na katalizatory oparte na palladzie czy platynie - i w jednym i w drugim przypadku pozyskiwanie jest bardzo kosztowne. A tu mamy do wykorzystania stosunkowo proste molekuły organiczne, których otrzymywanie też jest zdecydowanie mniej kosztowne. Więc tu oprócz wymiaru środowiskowego mamy wymiar ekonomiczny - powiedział profesor.

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.80.3.192
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.