Ministrowie wysłuchali w Brukseli informacji Komisji Europejskiej na temat rozwoju sytuacji na głównych rynkach rolnych w UE, w szczególności po rosyjskiej inwazji na Ukrainę. W posiedzeniu Polskę reprezentował wiceminister rolnictwa Ryszard Bartosik.

Ceny żywności w UE rosną

KE zwróciła uwagę na główne czynniki warunkujące bieżącą i przyszłą sytuację rynkową takie jak wysokie koszty produkcji, rosnącą inflację (w tym 9-procentowy wzrost cen żywności w UE), bezpieczeństwo żywnościowe, nieprzewidywalność Rosji w obszarze eksportu gazu, nawozów i zbóż, a także na możliwy wpływ niekorzystnej pogody na zapowiadające się dotąd bardzo dobrze żniwa.

Najtrudniejsza sytuacja w produkcji zwierzęcej

Odnosząc się do sytuacji na poszczególnych rynkach, KE stwierdziła, że największe trudności odczuwa sektor produkcji zwierzęcej z uwagi na wysokie koszty produkcji i problemy z opłacalnością. Wysokie koszty, zwłaszcza energii, są także znaczącym problemem dla sektora owoców i warzyw, gdzie sytuację dodatkowo pogarszają ograniczenia eksportu.

Wysokie ceny środków produkcji: nawozów i pasz

W dyskusji delegacje resortów rolnictwa państw członkowskich potwierdziły, że aktualnie największym problemem są wysokie ceny środków produkcji, szczególnie nawozów i pasz. Powoduje to znaczące obciążenia, zwłaszcza w produkcji zwierzęcej. Delegaci zwracali uwagę, że z tego względu marże producentów są niskie lub wręcz pozostają poniżej granicy opłacalności, mimo wzrostu cen produktów rolnych.

Prezentując stanowisko Polski, wiceminister Bartosik poinformował, że wojna w Ukrainie przyczynia się do silnego wzrostu cen zarówno środków do produkcji, jak i produktów rolnych.

Od kwietnia bieżącego roku w Polsce wzrosły ceny zbóż, bydła, drobiu, części owoców i warzyw, a przede wszystkim rzepaku. Na rynku pasz także odnotowano dalszy wzrost cen. (...) Wzrost cen nawozów wpływa negatywnie na opłacalność produkcji rolnej. W całym łańcuchu dostaw utrzymują się obawy o dostępność do źródeł energii, a także możliwość odzwierciedlenia rosnących kosztów, głównie cen surowców rolnych i energii, w cenach sprzedaży - powiedział cytowany w komunikacie Bartosik.

Wystąpienie sekretarza stanu Ryszarda Bartosika, fot. MRiRW
Wystąpienie sekretarza stanu Ryszarda Bartosika, fot. MRiRW

KE o korytarzach solidarnościowych

KE przedstawiła ponadto komunikat na temat korytarzy solidarnościowych dla Ukrainy. Ma on na celu ułatwienie wywozu produktów rolnych z Ukrainy i handlu dwustronnego. Komunikat identyfikuje przeszkody i bariery nie tylko w obszarze transportu i logistyki, ale też wynikające np. z obciążeń administracyjnych i niedostatecznych możliwości przechowalniczych. Zawiera listę konkretnych działań w krótkim, średnim i długim okresie, takich jak ułatwienia procedur, poprawa możliwości transportowych, a także infrastruktury przechowalniczej oraz spójności sieci transportowej.

Rada UE chce ułatwień w eksporcie zboża z Ukrainy

Ministrowie pozytywnie przyjęli komunikat KE w tej sprawie, deklarując zaangażowanie w ułatwienie eksportu z Ukrainy. Zwracano uwagę na rolę UE w zapewnieniu globalnego bezpieczeństwa żywnościowego.

Polska poinformowała również o ustaleniach, które zapadły podczas spotkania 16 maja z udziałem wicepremiera, ministra rolnictwa i rozwoju wsi Polski, ministra rolnictwa Ukrainy, sekretarza ds. rolnictwa USA oraz komisarza UE ds. rolnictwa.

KE podczas posiedzenia poinformowała także o negocjacjach prowadzonych przed 12. Konferencją ministerialąa WTO, która odbędzie się w dniach 12-15 czerwca br. w Genewie. Według KE wyniki tych rozmów "we wszystkich obszarach pozostają niepewne, szczególnie w obszarze rolnictwa". Tematami negocjacji jest eliminowanie naruszającego otwarty handel wsparcia wewnętrznego, poprawa przejrzystości oraz restrykcje eksportowe.

Dla UE ważne jest odniesienie się do agresji rosyjskiej na Ukrainę i jej wpływu na bezpieczeństwo żywnościowe - napisano w komunikacie resortu.