W Unii Europejskiej Polska jako jeden z dwóch krajów po raz pierwszy rozpoczęła dyskusję na temat nieuczciwych działań dużych koncernów - zaznaczył Puda. Dodał, że zdarzają się także zmowy między niektórymi instytucjami dotyczące np. cen jabłek i innych produktów. -By to uregulować, chcemy wprowadzić zmianę, która ma zabezpieczyć interes sprzedawców (rolników), ale i pośrednio konsumentów - powiedział.

Minister wskazał, że jednym z elementów pomocy resortu rolnictwa jest opracowanie projektu nowej ustawy w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w relacjach między przedsiębiorcami w łańcuchu dostaw produktów rolnych i spożywczych. Ustawa ta ma implementować do krajowego prawa dyrektywę Parlamentu Europejskiego, a także wprowadzić inne zmiany.

Przykładowo: w projektowanej ustawie rozszerzona zostanie definicja produktów rolnych i spożywczych czy definicja nabywcy. Ponadto zostaną określone zakazane praktyki w handlu, takie jak nieuzasadnione obniżenie należności na skutek konieczności udzielenia rabatu lub też wydłużanie terminu zapłaty za produkty.

Puda dodał, że ustawa przewiduję kary finansowe za łamanie prawa. Prezes UOKiK może nałożyć karę pieniężną do 3 proc. obrotu na stronę stosującą nieuczciwe praktyki i nakazać zaprzestanie ich stosowania.

W konferencji prasowej w resorcie rolnictwa wziął udział także szef Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Tomasz Chróstny, który poinformował, że UOKiK skontroluje poziom marż i mechanizmy cenowe, jakie działają od sieci handlowych, poprzez pośredników do producentów na rynku owoców i warzyw i "kto w rzeczywistości osiąga korzyści".

UOKiK wyjaśnił, że pracownicy Inspekcji Handlowej sprawdzą ceny jabłek, borówek, ziemniaków i kapusty na poszczególnych szczeblach obrotu. Kontrola będzie schodziła "w dół" i rozpocznie się od sklepu sieci handlowej, poprzez kolejne podmioty pośredniczące, aż do producenta rolnego.

Chróstny zaapelował do rolników i producentów, by ci informowali UOKiK o stosowanych wobec nich nieuczciwych praktykach. Podkreślił, że dzięki takim sygnałom Urząd może przyjrzeć się sprawie, zlecić kontrolę, a nawet uzyskać zgodę od sądu na przeszukanie. Zwrócił uwagę, że UOKiK może skutecznie dochodzić praw producentów, co potwierdzają postępowania wobec największych graczy na rynku.

Szef resortu rolnictwa, podsumowując konferencję, podziękował prezesowi UOKiK za współpracę. Jak mówił, wszystkie sieci handlowe muszą sobie zdawać sobie sprawę, że nie będzie tolerancji, by oszukiwać z jednej strony konsumentów, a z drugiej strony tych, co produkują i dostarczają żywność.

Jak poinformował resort rolnictwa, nowa ustawa wdroży przepisy unijnej dyrektywy m.in. dotyczące zakazanych ("czarnych") praktyk, np. jednostronnej zmiany przez nabywcę warunków umowy na dostawę czy anulowania zamówienia produktów łatwopsujących w terminie krótszym niż 30 dni przed przewidywanym terminem dostarczenia lub też żądanie od dostawcy płatności niezwiązanych ze sprzedażą produktów rolnych i żywnościowych.

W projekcie wprowadzono też zapisy umożliwiające prowadzenie przez UOKIK postępowania w przypadkach, gdy wykorzystywanie przez nabywcę lub dostawcę przewagi kontraktowej jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i zagraża istotnemu interesowi drugiej strony albo narusza taki interes.

Pierwsze czytanie projektu ustawy w Sejmie zaplanowano na 17 września br.

Ministerstwo przypomina ponadto, że w Polsce już od lipca 2017 r. obowiązują przepisy w zakresie przeciwdziałania nieuczciwym praktykom handlowym w sektorze rolno-spożywczym (ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwemu wykorzystywaniu przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolnymi i spożywczymi). W 2018 r. został opracowany wzór umowy kontraktacyjnej.