O tym, jak uczynić europejski system żywnościowy bardziej zrównoważonym i przygotowanym na przyszłe kryzysy, dyskutowali z Januszem Wojciechowskim, komisarzem UE ds. rolnictwa uczestnicy sesji plenarnej Komitetu Regionów w ramach debaty poświęconej bezpieczeństwu żywnościowemu.

Europejski Komitet Regionów, to organ doradczy i opiniodawczy Wspólnoty. Jest zgromadzeniem przedstawicieli samorządów lokalnych i regionalnych UE. Wypowiada się w imieniu władz szczebla niższego niż krajowy.

- Unia Europejska jest największym na świecie eksporterem żywności. Wartość tego eksportu wynosi około 184 mld euro rocznie. Dlatego też nie ma obecnie bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa żywnościowego UE w najbliższym czasie. Jednak w perspektywie długofalowej stoi przed nami wyzwanie, jakim jest wzmocnienie europejskiego rolnictwa i jeszcze mocniejsze niż obecnie wspieranie go – zaznaczył w trakcie swojego wystąpienia komisarz Wojciechowski.

Jak dodał, obecny kryzys wyraźnie potwierdza, że musimy stawić czoła wyzwaniom krótkoterminowym, utrzymując jednocześnie przejście do bardziej zrównoważonych i odpornych systemów żywnościowych.

- Musimy poprawić zrównoważony charakter naszych systemów żywnościowych, nie tylko ze względu na ze względów środowiskowych i klimatycznych, ale także w celu zapewnienia naszej strategicznej autonomii i zmniejszenia naszej zależności. Władze lokalne i regionalne mają wiedzę z pierwszej ręki na temat tych kwestii, a Komisja Europejska z dużym zadowoleniem przyjmuje ich współpracę, wkład i rozwiązania - stwierdził komisarz.

Wojciechowski zaprezentował w trakcie debaty kilka informacji z najnowszego powszechnego spisu rolnego w krajach UE. Jak wynika z przytoczonych przez niego wstępnych danych od 2010 roku do 2020 roku liczba gospodarstw rolnych w krajach UE zmniejszyła się o ok. 25 proc. z 12 mln. do 9 mln. W tym samym czasie średni wiek europejskiego rolnika wzrósł z 55 do 57 lat, a z powodu zbyt niskiego poziomu wymiany pokoleniowej w rolnictwie aż co trzeci rolnik w UE ma ponad 65 lat.

Rolnicy potrzebują większego bezpieczeństwa ekonomicznego. Dziś młodzi ludzie nie chcą przejmować gospodarstw, ponieważ postrzegają rolnictwo jako zajęcie niosące ze sobą bardzo duże ryzyko ekonomiczne – zaznaczył w tym kontekście Wojciechowski

W trakcie debaty zaprezentowano główne punkty opinii Komitetu Regionów dotyczącej zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i zwiększenia odporności systemów żywnościowych.

W dokumencie przygotowanym pod przewodnictwem marszałka województwa kujawsko-pomorskiego Piotra Całbeckiego podkreślono, że najważniejsze w tej dziedzinie jest wzmocnienie lokalnych i regionalnych systemów żywnościowych poprzez inwestowanie w zrównoważoną, lokalną produkcję wysokiej jakości, skrócenie łańcuchów dostaw oraz wdrożenie długoterminowej strategii zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego w Europie.

Aby zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe UE, musimy opierać się na odpornych lokalnych systemach żywnościowych. Oznacza to: zachęcanie do bardziej zróżnicowanej regionalnej i lokalnej produkcji żywności oraz pełne wykorzystanie potencjału lokalnych łańcuchów dostaw i zamówień publicznych. Kryzys, z którym mamy do czynienia, nie jest pierwszym ani ostatnim. Dlatego musimy lepiej przygotować się na wszelkie przyszłe kryzysy, w tym związane ze zmianami klimatycznymi i utratą różnorodności biologicznej. Dzisiejszy kryzys należy wykorzystać, aby ograniczyć naszą zależność od importowanych środków produkcji, takich jak nawozy czy pestycydy – stwierdził Całbecki.

Uczestnicy dyskusji podkreślali, że agresja Rosji na Ukrainę zdestabilizowała rynki rolne w skali globalnej, spowodowała istotny wzrost cen żywności, pasz, energii i nawozów, co zagraża światowym dostawom żywności. Sytuację pogarszają dodatkowo zakłócenia w łańcuchach dostaw żywności spowodowane pandemiami i skutkami kryzysu klimatycznego.

Wojna Rosji z Ukrainą, koszty energii, inflacja, kryzys klimatyczny, pandemia: wszystkie te wyzwania wywierają ogromną presję na europejskich rolników, jednocześnie radykalnie zmniejszając przystępności cenowej żywności. Kryzys żywnościowy, z którym mamy obecnie do czynienia, ma dramatyczny wpływ na gospodarstwa domowe znajdujące się w trudnej sytuacji, ponieważ zbyt wielu Europejczyków nie stać na pełnowartościowy posiłek. Instytucje europejskie, ale także władze krajowe, lokalne i regionalne muszą działać razem i opracować skuteczne działania kryzysowe środków, jednocześnie kontynuując przejście do zrównoważonej gospodarki – stwierdził przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów Vasco Alves Cordeiro.

 

Źródło: PAP MediaRoom