13 września br. odbyło się posiedzenie grupy roboczej „Reforma Wspólnej Polityki Rolnej” Copa-Cogeca. Podczas spotkania jego uczestnicy ponowie zwrócili uwagę, że proponowane przez Komisję Europejską zmiany w rolnictwie będące elementem Europejskiego Zielonego Ładu oraz Strategii „Od pola do stołu” budzą ich poważne wątpliwości. Są one związane przede wszystkim z narzuceniem na rolników wielu nowych obowiązków za którymi niekoniecznie idą dodatkowe środki finansowe.

Obawy budzi realna możliwość spadku produkcji, a co za tym idzie dochodów unijnych farmerów. Uważa się, że to z kolei stanowić będzie poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa żywnościowego Unii Europejskiej, gdzie rolnictwo powinno pozostać strategicznym sektorem. Niepokój budzi także możliwość wzrostu importu żywności spoza Wspólnoty, z krajów, gdzie nie będą obowiązywać kosztowne, wyśrubowane unijne normy.

Zachowanie status quo nie jest możliwe 

W odpowiedzi Michael Scannell zastępca Dyrektora Generalnego Dyrekcji ds. Rolnictwa i Rozwój Wsi (DG AGRI) starał się rozwiewać obawy wyrażane przez europejskich rolników. Wyjaśnił, że koszt niepodejmowania żadnych działań może być jeszcze większy. Wpływ zmian klimatycznych na rolnictwo jest olbrzymi. Już teraz, w samej tylko Francji z powodu przymrozków zanotowano 25% spadek produkcji winogron, a takich sytuacji w pozostałych sektorach rolnych będzie jeszcze więcej. Dlatego, jak stwierdził, w imię poważnego podejść do kwestii bezpieczeństwa żywnościowego UE trzeba dać rolnikom narzędzia do zrównoważonej produkcji tak, aby mogli sprostać nowym wyzwaniom klimatycznym. Kontynuowanie produkcji rolniczej bez wprowadzanie zmian środowiskowych wiąże się z ryzykiem. Rosnąca liczba susz i powodzi zagrozi bezpieczeństwu żywnościowemu. Dlatego trzeba coś zmieniać, gdyż zachowanie obecnego status quo nie jest możliwe. I w tym właśnie kierunku idą unijne strategie.

Odnosząc się do kwestii badań przeprowadzonych przez amerykański Departament Rolnictwa (USDA) oraz Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, które wskazują na spadek produkcji rolnej po wprowadzeniu Strategii „Od pola do stołu”, przedstawiciel DG AGRI zauważył, że nie biorą one pod uwagę zmian, jakie nastąpią w metodach produkcji rolniczej. Komisja Europejska chce bowiem przeznaczyć 9 mld euro spoza budżetu WPR na naukę, nowe technologię oraz innowacje. Te pieniądze wraz z funduszami przeznaczonymi na ekoschematy mają pomóc rolnikom we wprowadzeniu zmian niezbędnych do ochrony klimatu.

Głos polskich rolników

Polskie organizacje rolnicze od początku trwania negocjacji nad reformą Wspólnej Polityki Rolnej aktywnie biorą udział w pracach Copa-Cogeca.

- Podzielamy pogląd, że rolnictwo trzeba zmieniać, ale naszym zdaniem niektóre propozycje Komisji Europejskiej oraz Parlamentu Europejskiego idą zbyt daleko i stanowią zagrożenie dla dalszego funkcjonowania europejskich rolników. Musimy zachować rozsądek i pamiętać, że zrównoważony rozwój ma swój wymiar nie tylko środowiskowy, ale także gospodarczy, a rolnicy funkcjonują w określonej rzeczywistości ekonomicznej – skomentował Marian Sikora przewodniczący Federacji Branżowych Związków Producentów Rolnych.

- Co do zasady nie sprzeciwiamy się podejściu przedstawionemu w ramach Europejskiego Zielonego Ładu czy Strategii „Od pola do stołu”. Doskonale zdajemy sobie sprawę, że nasz system żywnościowy powinien wdrożyć środki, które mają na celu poprawę jego zrównoważoności. Trzeba jednak pamiętać, że utrzymanie bezpieczeństwa żywnościowego będzie zależało od tego jaka część środków z WPR i Polityki Spójności wzmocni konkurencyjność rolników, a jaka zostanie przeznaczona na cele społeczne i środowiskowe. Pamiętajmy, że europejscy rolnicy muszą zapewnić najwyższej jakości żywność, która będzie dostępna cenowo dla konsumenta szczególnie na wypadek kryzysów – dodał Jerzy Wierzbicki prezes Polskiego Zrzeszenia Hodowców Bydła Mięsnego.

Co dalej?

Kolejnymi etapami reformy Wspólnej Polityki Rolnej będzie październikowe głosowanie na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego oraz ostateczne przyjęcie przez Radę Unii Europejskiej. Na przełomie listopada i grudnia powinny zostać opublikowane trzy akty prawne dotyczące WPR, które wejdą w życie 1 stycznia 2023r.