W Polsce największe wzrosty sprzedaży pomp ciepła w 2021 r. osiągnięto w segmencie pomp ciepła typu powietrze/woda – sprzedano 79 tys. sztuk, co stanowi wzrost o 88 proc. w stosunku do wyniku sprzedaży z 2020 r. Warto podkreślić, że w 2021 r. sprzedano w Polsce ponad dziesięciokrotnie więcej pomp ciepła typu powietrze/woda niż w 2017 r., a w stosunku do danych z 2011 r. było to nawet 50-krotnie więcej. 

Jak widać pompy ciepła cieszą się coraz większą popularnością jako instalacja grzewcza domu oparta na odnawialnych źródłach powietrza. Jednak czy inwestycja ta jest opłacalna?

Kiedy inwestycja w pompę ciepła będzie opłacalna?

Aby wybrać odpowiedni sposób ogrzewania domu, należy przede wszystkim sprawdzić warunki techniczne domu oraz to, jakie technologie są dostępne w danym rejonie.

– W przypadku ogrzewania gazowego nie wszędzie mamy dostęp do przyłącza gazowego. Dodatkowo z ostatnich informacji, które podała Polska Spółka Gazownictwa, wynika, że realizacja przyłączy gazowych dla nowych domów została wstrzymana – budżet, jaki miała spółka na ten cel na lata 2022-2023, już się wyczerpał. Dlatego nowe domy są skazane na inne sposoby ogrzewania – wyjaśnia Artur Czarnik, dyrektor techniczny Vosti Energy. 

Biorąc pod uwagę obecne ceny gazu, ciągle rosnące rachunki, brak możliwości przyłącza (a nawet jeśli taka możliwość istnieje, to koszt przyłącza gazowego przy budowie nowego domu), budowę komina, koszty eksploatacji np. kotła gazowego czy koszt inwestycji w kocioł gazowy, wydatki te są porównywalne do inwestycji w powietrzną pompę ciepła, która mieści się w przedziale 39-60 tys. zł.

Istotną rolę przy wyborze pompy ciepła odgrywa także stan ocieplenia naszego domu. Jak bardzo? Otóż eksperci Port PC przeanalizowali m.in. roczne koszty ogrzewania domu (oraz wody użytkowej) o powierzchni 100 m2 przy użyciu pompy ciepła w II kwartale br. Jednym z czynników, jakie eksperci Port PC wzięli pod uwagę, był stan ocieplenia domu, który znacząco wpływa na wzrost kosztów ogrzewania przy użyciu powietrznych pomp ciepła. Zgodnie z ich obliczeniami roczny koszt ogrzania niedocieplonego domu przy użyciu pompy ciepła (SCOP 3, taryfa G12 i przy zastosowaniu grzejników) wyniesie aż 4410 zł. W przypadku bardzo dobrze ocieplonego domu zgodnie ze standardami określonymi w Warunkach Technicznych na rok 2021 ten sam koszt ogrzania domu o powierzchni 100 m2 spadnie już tylko do 1980 zł w ciągu roku. To aż o 2430 zł rocznie mniej. Co więc jeszcze ma wpływ nie tylko na koszty ogrzewania domu, lecz także na zakup oraz montaż pompy ciepła?

Od czego zależy cena zakupu pomp ciepła wraz z montażem?

Koszt zakupu i montażu pompy ciepła zależy więc od wielu czynników. Pompa ciepła to cały system (nie tylko jednostka stojąca na zewnątrz, lecz także jednostka sterująca montowana w maszynowni, zawór trójdrożny, zasobnik do ciepłej wody użytkowej przeznaczony do pracy z pompą ciepła, zasobnik buforowy). Poza tym wybór rodzaju pompy ciepła także decyduje o dodatkowych kosztach oraz cenie jej zakupu.

Cena kompletnej instalacji gruntowej pompy ciepła jest znacznie wyższa w porównaniu z powietrznymi pompami ciepła – nawet o 15-20 tys. zł więcej. Należy jednak wziąć po uwagę to, że prawidłowo dobrana i zamontowana gruntowa pompa ciepła może pracować ok. 50 lat, więc po wyeksploatowaniu się samej pompy ciepła nie poniesiemy ponownie dodatkowego kosztu odwiertów.

Decydując się więc na zakup pompy ciepła, należy pamiętać również o tym, że – szczególnie w przypadku budynków ogrzewanych „kopciuchem” – taka inwestycja wiąże się ze znaczącą modernizacją kotłowni, a niejednokrotnie również systemu C.O.

Nierzadko również życzeniem inwestora jest podłączenie pompy ciepła do już funkcjonujących innych źródeł ciepła czy też systemu solarnego. Pamiętajmy, że są to dodatkowe koszty, o których nie dowiemy się z ofert zamieszczanych na stronach internetowych.

Dlatego też bardzo trudno bez wizyty audytora, który zweryfikuje stan faktyczny domu, oraz dokładnego przeanalizowania konkretnej inwestycji podać konkretny koszt jej wykonania.

Ze względu na mnogość rozwiązań ceny instalacji pomp ciepła są bardzo zróżnicowane. Oczywiście, montaż pomp ciepła w nowych domach będzie wiązać się z niższym kosztem kompleksowej inwestycji. W przypadku domów niepoddanych termomodernizacji należy się liczyć ze wzrostem kosztów eksploatacji pomp ciepła.

Ile kosztuje pompa ciepła z montażem?

Jak widać, cena zakupu pompy ciepła zależy od wielu czynników. Istotny jest stan ocieplenia domu, który ma też wpływ na wybór rodzaju pompy (powietrzna czy gruntowa), a w szczególności jej mocy. Na koszty inwestycji wpływ ma kompletność zestawu, na który się decydujemy, oraz powierzchnia użytkowa domu. Oczywiście istotny jest zakres prac związanych z modernizacją i oczekiwaniami inwestora. I mimo że możemy już znaleźć okazje w Internecie, gdzie oferowane są pompy ciepła w cenie ok. 10 tys. zł, to musimy pamiętać, że nie obejmuje ona kompletnego systemu. Kompleksowe wykonanie pompy ciepła typu powietrze-woda wraz z niezbędną modernizacją kotłowni to koszt wynoszący od 40 tys. zł do ponad 65 tys. zł (w zależności od mocy urządzenia). Im nowszy dom i lepiej docieplony (wyposażony np. w ogrzewanie podłogowe), tym mniejsza wymagana moc pompy ciepła, co obniża koszty zakupu i montażu.

Pamiętajmy, że dodatkowo trzeba doliczyć do zakupu powietrznej pompy ciepła zbiorniki na wodę, naczynia przeponowe z grupą bezpieczeństwa, bezprzewodowe sterowanie strefami grzewczymi.

Koszt elementów hydraulicznych i elementów niezbędnych do montażu oraz samego montażu wszystkich elementów instalacji grzewczej opartej na pompie ciepła może wynosić nawet ok. 8 tys. zł.

W przypadku zakupu i montażu gruntowych pomp ciepła musimy doliczyć do standardowego zakupu pompy gruntowej wraz z montażem dodatkowe 13-20 tys. zł (a nawet więcej), co jest związane z koniecznością wykonania odwiertów. 

Zatem ceny gruntowych pomp ciepła zaczynają się od 50-80 tys. wzwyż. I tutaj trzeba też liczyć się ze zróżnicowaniem kosztów, jeżeli chcemy dokupić dodatkowe zbiorniki na podgrzewaną wodę itd. Sam koszt montażu wraz z zakupem dodatkowych elementów montażu wynosi od 5,5 do ponad 7,5 tys. zł. Cena uzależniona jest więc od rodzaju zakupywanej pompy ciepła i jej mocy, regionu, gdzie przeprowadzany jest montaż itd. Nic dziwnego, że większość inwestorów będzie poszukiwać dotacji na zakup pompy ciepła.

Jakie dotacje na zakup i montaż pompy ciepła w 2022 r.?

Osoby zainteresowane zakupem i instalacją urządzeń wykorzystujących odnawialne źródła energii mogą ubiegać się o różne dotacje finansowe w programach rządowych. Na przykład program Czyste Powietrze przeznaczony do domów termomodernizowanych oferuje beneficjentom nawet 21 tys. zł dofinansowania w ramach wymiany starych i nieefektywnych źródeł ciepła, wykorzystujących paliwo stałe, na nowoczesne źródła ciepła, takie jak pompy ciepła.

Wsparcie finansowe dotyczy również przeprowadzenia niezbędnych prac termomodernizacyjnych budynku. Dodatkowo poniesione koszty można odliczyć od podatku w ramach ulgi termomodernizacyjnej.

Z myślą o inwestorach zainteresowanych zakupem pompy ciepła na potrzeby nowego i energooszczędnego domu ruszył program Moje Ciepło, w ramach którego zapowiedziana jest dotacja na poziomie 7 tys. zł w przypadku powietrznych pomp ciepła i 21 tys. zł w przypadku gruntowych pomp ciepła.