PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Talerz Zdrowego Żywienia 2020

Talerz Zdrowego Żywienia 2020 W 2020 r. znaną dotąd piramidę Zdrowego Żywienia i Stylu Życia zastąpił Talerz Zdrowego Żywienia (źródło: ncez.pl)

Autor:

Dodano:

Zalecenia dotyczące zdrowego odżywiania od lat znamy z piramidy Zdrowego Żywienia i Stylu Życia. W 2020 roku zastąpił ją Talerz Zdrowego Żywienia. Jakie nowości wprowadza ta zmiana?




17.10.2020 odbył się V Narodowy Kongres Żywieniowy. Podczas spotkania online dyrektor Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego – Państwowego Zakładu Higieny – dr hab. n. o zdr. Grzegorz Juszczyk przedstawił zmianę formy zasad zdrowego żywienia. Znaną od dawna piramidę Zdrowego Żywienia i Stylu Życia zastąpił Talerz Zdrowego Żywienia.

Jak zdrowo się odżywiać? Talerz zamiast piramidy - zalecenia 2020

W wielu krajach obserwuje się wprowadzanie zaleceń żywieniowych właśnie w formie talerza (np. Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Niemcy, Portugalia). W każdym kraju wygląda on nieco inaczej, ponieważ uwzględnia nawyki żywieniowe mieszkańców oraz dostępne lokalnie produkty. Grafika talerza zdaje się bardziej przystępna wizualnie i jednoznaczna w interpretacji – pokazuje wprost, jak zapełnić talerz, aby dieta była zdrowa i kształtowała odpowiednie nawyki żywieniowe.

„Powodem do odejścia od piramidy Zdrowego Żywienia była przede wszystkim chęć uproszczenia zaleceń i podania ich w formie zrozumiałej dla każdego. Okazuje się bowiem, że piramida była często źle interpretowana, np. produkty będące na szczycie bywały uznawane za najważniejsze (podczas gdy jako piętro zajmujące najmniej miejsca na rysunku, miały być spożywane w najmniejszej ilości) i na odwrót – te na spodzie (a więc warzywa, owoce, produkty zbożowe) za najmniej istotne” – podaje dr inż. Anna Malinowska z Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu (Katedra Żywienia Człowieka i Dietetyki) w komunikacie prasowym.

Zasady zdrowego odżywiania

Połowę talerza stanowią warzywa i owoce, z czego jednak przewagę powinny stanowić warzywa. Druga połowa została równo podzielona na pół, a zatem jedną ćwiartkę powinny stanowić pełnoziarniste produkty zbożowe (np. pieczywo razowe, płatki owsiane, kasze, ciemne makarony), a drugą źródła białka w postaci np. mięsa, ryb, nabiału, jaj, nasion roślin strączkowych oraz orzechów. Tu ważne jest doprecyzowanie: zalecane jest chude mięso, np. drobiowe, a unikanie mięsa czerwonego i jego przetworów ze względu na wysoką zawartość niekorzystnych kwasów tłuszczowych (nasyconych czy trans) oraz cholesterolu i soli. Wskazane są za to tłuste ryby zwłaszcza morskie (np. łosoś, śledź, makrela) bogate w długołańcuchowe wielonienasycone kwasy tłuszczowe (EPA i DHA), szczególnie z rodziny omega 3. Jako źródło białka zaleca się również rośliny strączkowe (soja, ciecierzyca, soczewica, fasola, groch, bób) oraz produkty mleczne o obniżonej zawartości tłuszczu, zwłaszcza polecane są produkty fermentowane (kefiry, jogurty) ze względu na dodatkowe właściwości probiotyczne oraz łatwiejszą przyswajalność dla osób z nietolerancją laktozy. Pełnotłuste ser żółty, topiony, śmietany czy mascarpone powinno się spożywać w ograniczonych ilościach.

Co nowego?

Jak widać zrezygnowano z rozdrobnienia produktów białkowych. W dotychczasowych piramidach mięso i warzywa strączkowe stanowiły odrębną kategorię od mleka i jego przetworów. W obecnych zaleceniach wszystkie produkty białkowe trafiły do wspólnej ćwiartki. Z talerza zniknęły również wydzielone tłuszcze zarówno zwierzęce, jak i roślinne. Znalazły się jedynie w zaleceniach, bez doprecyzowań ilościowych, jedynie ze wskazówkami jakościowymi w kategorii Zamieniaj „tłuszcze zwierzęce na tłuszcze roślinne (oleje, np. rzepakowy, oliwa z oliwek)”.

Bezpośrednio z talerza niknęły również tygodniowe zalecenia ilościowe. Dotychczas mieliśmy wskazówki, ile razy w tygodniu należy jeść produkty z danej kategorii. Kategorii było więcej (5-6), a zatem zaleceń również. Obecny talerz proponuje trzy dość pojemne kategorie produktów i spożycie wg jednego zalecenia: „Jedz różnorodne produkty każdego dnia”, a szczegółowe wskazówki znalazły się w oddzielnych Zaleceniach Zdrowego Żywienia.

Podstawa dotychczasowej piramidy żywieniowej – ruch, sport i aktywny tryb życia – zniknęły również z talerza, ale nie z zaleceń. Nie stanowią bezpośredniego składnika diety, ale jako ważny element zdrowego trybu życia znalazły się w infografice na oddzielnym pasku.

To kolejny innowacyjny element – rozbudowane zalecenia, które – oprócz przypomnienia o aktywności fizycznej – znalazły się w trzech kategoriach: Jedz więcej, Jedz mniej i Zamieniaj, które oprócz omówienia zawartości talerza zawierają przede wszystkim wskazówki dotyczące sposobu przygotowania posiłków (smażenie i grillowanie lepiej zastąpić gotowaniem, pieczeniem lub duszeniem ze względu na to, że podczas tych pierwszych sposobów obróbki cieplnej wytwarzają się niekorzystne dla organizmu związki) oraz unikania spożywania produktów przetworzonych i gotowych, które zawierają dużo soli, cukru i tłuszczu. „Dlatego też podkreślane jest – czytamy w pokonferencyjnej informacji prasowej - że lepiej wypić wodę niż napój, zjeść ugotowane w domu ziemniaki zamiast frytek czy płatki owsiane zamiast gotowego musli. Należy również zastępować tłuszcze zwierzęce tłuszczami roślinnymi, które bogate są w nienasycone kwasy tłuszczowe”.

Talerz Zdrowego Żywienia w praktyce

„Na szczególną uwagę w nowych polskich zaleceniach zasługuje fakt zamieszczenia prostych wskazówek dotyczących wdrażania nowych zachowań żywieniowych w trzech prostych krokach w ramach 10. obszarów. Obszary te dotyczą grup produktów spożywczych, a także soli, aktywności fizycznej (która zamieszczona była w piramidzie, ale zniknęła z Talerza) oraz regularności i pory spożywania posiłków. Dlatego jeśli wiemy, że trudno jest nam wdrożyć zdrowe zachowania żywieniowe, w którymś z tych obszarów, wystarczy zastosować się do kolejnych wskazówek od podstawowych (krok 1), przez zaawansowane (krok 2), po eksperckie (krok 3). Wprowadzanie zmian musi być stopniowe, ponieważ zawsze łatwiej jest nam osiągnąć cel realizując go małymi krokami. Zbyt ambitne zamiary niestety często kończą się porażką” – podsumowuje zmiany dr inż. Anna Malinowska.

To ważne wskazówki, zwłaszcza w polskich realiach, gdy codzienna dieta Polaków często dość mocno odbiega od zaleceń dietetyków.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (1)

  • e0r 2020-11-08 21:36:49
    "Jedz mniej mięsa".... he he he Niedługo będziecie wszyscy wpie$%^# kotlety sojowe, zobaczycie, ku chwale lewaków którym przyklaskujecie ostatnio

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.156.34
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.