PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Wigilia w czasach pandemii. Przepisy kulinarne na idealne święta

Wigilia w czasach pandemii. Przepisy kulinarne na idealne święta

W tym roku Boże Narodzenie będzie na pewno inne, ale grudzień bez względu na wszystko to w naszej kulturze, tradycji i kuchni świąteczny czas.



Obostrzenia związane z pandemią koronawirusa oraz troska o zdrowie zatrzymają nas w domach. Będzie nas mniej na ulicach, w sklepach, w kościołach… Spotkamy się w węższym gronie, tylko z najbliższymi. Starajmy się jednak w tym trudnym dla wszystkich czasie odnaleźć ducha Bożego Narodzenia: spotkać się (albo jeśli to bezpieczniejsze – porozmawiać) ponad podziałami, być razem w tym, co na co dzień wydaje się trudne i prawie niemożliwe. 

Miejscem spotkania najbliższych jest zawsze świąteczny stół. Podczas wigilijnej wieczerzy króluje tradycja, według której powinna ona składać się z 12 dań postnych, a każdy z biesiadników powinien spróbować każdego z nich. Przygotowujemy zatem głównie ryby, dania z kapustą, grzybami, makiem, miodem, bakaliami. Każdy region, każda rodzina, a nawet każdy dom mają swoje świąteczne potrawy, na które domownicy czekają przez cały rok. Nie będziemy prowokować do dyskusji, które potrawy są lepsze. Wszystkie są smaczne i wzbogacają polską kuchnię. Proponujemy kilka przepisów, które wpisując się w tradycję, zmieniają tylko nieco formę, jak choćby piernikowa chatka pieczona z typowego ciasta piernikowego. Może w tym roku, gdy więcej czasu spędzamy w domu, można pokusić się o taką zabawę i zamiast tradycyjnych, płaskich pierniczków, upiec słodki domek? Najmłodsi domownicy na pewno będą zachwyceni i chętnie na długie godziny włączą się w projektowanie, wycinanie i ozdabianie poszczególnych elementów.

Kulebiak z kapustą i grzybami oraz kutia to dania pochodzące zza wschodniej granicy (z Rosji i Ukrainy), znane na Kresach, popularne we wschodniej części Polski, ale w innych regionach nieco zdominowane przez pierogi z kapustą i grzybami, makiełkę czy kluski z makiem. Na wigilijnym stole nie może zabraknąć, oczywiście, ryb. Trudno w morzu kulinarnej tradycji wyłowić najlepsze przepisy. Nasza propozycja to połączenie dobrze znanego śledzia w śmietanie z korzennym aromatem przypraw oraz słodko-kwaśnym smakiem świeżej żurawiny. 

1. Chatka z piernika

ciasto:

  • 0,5 kg mąki
  • 2 łyżki sody oczyszczonej
  • 20 dkg cukru pudru
  • 20 dkg miodu
  • 1 jajko
  • ½ kostki masła
  • 1,5 opakowania przyprawy do piernika

lukier:

  • białko z 1 jajka
  • 150 g cukru pudru
  • 4-6 kropel soku z cytryny

Mąkę przesiać z sodą. Miód, cukier i przyprawy podgrzać w garnku aż do rozpuszczenia. Ciepłą masę połączyć z mąką. Zagnieść. Dodać jajko i masło. Zagnieść ponownie i dobrze schłodzić. Można zostawić ciasto na całą noc w lodówce.

Najpierw dobrze przygotować szablony, które posłużą do przygotowania domku. Z grubego kartonu wycinamy formy: 2 x prostokątna dłuższa ściana z oknami, 2 x szczyt domu – raz z oknem, a raz z drzwiami (wycięty prostokąt zostawiamy jako drzwi), 2 x dach, 4 x ścianki komina (2 z wycięciem). Ciasto wałkujemy grubiej niż na pierniczki, ewentualnie podsypując nieco mąką, jeśli za bardzo się klei. Przykładamy formy i wycinamy wszystkie potrzebne kształty. Następnie wycinamy otwory na okna i na drzwi. Przenosimy elementy domku na blachę do pieczenia wyłożoną papierem. W miejsca okien wkładamy jasne, przezroczyste landrynki (albo ich połówki, jeśli okienka są niewielkie). Pieczemy ok. 15 min w piekarniku nagrzanym do 180 st. Elementy domku przekładamy na kratkę i czekamy aż domek ostygnie.

W tym czasie przygotowujemy lukier: do białka dodajemy cukier i kilka kropel soku z cytryny. Miksujemy na niskich obrotach za pomocą mieszadeł, przez ok. 10 min, aż lukier zrobi się gładki i lśniący. Lukru nie powinniśmy napowietrzyć, żeby po zaschnięciu nie pękał. Gotowy lukier przelewamy do rękawa cukierniczego lub mocnej torebki foliowej, z której odcinamy tylko rożek. Najpierw za pomocą lukru sklejamy ścianki chatki – kiedy wyschną, możemy zabrać się za dekorowanie ścian. Lukier dość szybko zasycha, ale dobrze jest poczekać, aż jedna powierzchnia wyschnie, zanim zabierzemy się za ozdabianie kolejnej. Wewnątrz gotowego domku umieszczamy lampki ledowe.

Z ciasta piernikowego możemy wycinać różne kształty, które później ozdobimy kolorowym lukrem. Aby uzyskać odpowiednie barwy, wystarczy dodać barwnika spożywczego do części lukru. Lepiej wybrać barwnik w proszku lub w paście, ponieważ płynny mógłby zanadto rozrzedzić konsystencję. W ten sposób możemy upiec nie tylko chatkę z piernika, lecz także szopkę, figurki lub piernikowe kolorowe bombki.

2. Kutia

Wigilijna kutia, fot. Shutterstock
Wigilijna kutia, fot. Shutterstock
  • 1 szkl. maku lub masy makowej z puszki
  • 1 szkl. ziaren
    pszenicy
  • aromat migdałowy
  • 5 łyżek miodu
  • ½ szkl. rodzynek
  • ½ szkl. posiekanych migdałów
  • opcjonalnie: 3 łyżki gęstej śmietany

Pszenicę zalać wrzątkiem i namoczyć przez noc. Rano zmienić wodę i gotować przez 3-4 godz. do miękkości. Odcedzić i ostudzić.

Mak zagotować i zostawić w gorącej wodzie, aż nieco przestygnie. Odcedzić i zemleć w maszynce z gęstym sitkiem. 

Miód podgrzać, aby zrobił się płynny. Dodać mak, rodzynki, posiekane migdały i kilka kropel aromatu migdałowego. Jeśli używamy gotowej masy makowej, to należy uwzględnić dodane już bakalie i przyprawy. Masę makową wymieszać dokładnie z gotowaną pszenicą. Na samym końcu można dodać śmietanę, jeśli zdecydowaliśmy się jej użyć. Kutia z dodatkiem śmietany będzie miała nieco łagodniejszy smak i bardziej płynną konsystencję.

3. Śledzie korzenne z żurawiną

Fot. Shutterstock
Fot. Shutterstock
  • 5 solonych płatów śledziowych
  • 1 jabłko
  • 2 ogórki konserwowe
  • 1 czerwona cebula
  • 2 łyżki świeżej żurawiny 
  • ½ szklanki gęstej śmietany
  • przyprawy: sól, czerwony pieprz

marynata:

  • 2 łyżki whisky
  • 3 łyżki octu winnego
  • ½ szkl. oleju
  • 2 łyżki cukru trzcinowego
  • cebula
  • przyprawy korzenne

Płaty śledziowe moczymy. Następnie przygotowujemy marynatę. Przyprawy [liść laurowy, 2 gwiazdki anyżu, 2 ziarna ziela angielskiego, 5 goździków, kawałek cynamonu (lub 1 łyżeczka mielonego), 2 łyżeczki nasion kolendry, 1 łyżeczka nasion gorczycy, 4 nasiona kardamonu (lub 2 łyżeczki mielonego), ½ łyżeczki kminu rzymskiego] podgrzewamy na suchej patelni. Gorące przyprawy zalewamy olejem. W małym garnuszku łączymy pozostałe składniki marynaty: cukier z whisky i octem. Lekko podgrzewamy, aby cukier się rozpuścił. Dodajemy powstały płyn do oleju z przyprawami. Dobrze mieszamy.

Cebulę kroimy w piórka. Na dnie pojemnika układamy kilka piórek cebuli i wlewamy nieco marynaty. Śledzie układamy płatami, przekładając cebulą i zalewając marynatą. Odstawiamy na ok. 2 dni.

Jabłko, cebulę i ogórki konserwowe obieramy i kroimy w drobną kostkę albo ścieramy na tarce. Odkładamy po łyżce każdego ze składników. Resztę mieszamy ze śmietaną. Doprawiamy solą i czerwonym świeżo mielonym pieprzem.

Płaty śledziowe osuszamy, kroimy w dzwonka i układamy na talerzu. Danie polewamy sosem, oprószamy czerwonym, świeżo mielonym pieprzem i dekorujemy krojonymi składnikami oraz świeżą żurawiną.

4. Kulebiak

Kulebiak, fot. Shutterstock
Kulebiak, fot. Shutterstock

ciasto:

  • 250 g masła
  • 2,5 szkl. mąki
  • 0,5 szkl. gęstej śmietany
  • 50 g świeżych drożdży
  • 1,5 łyżeczki cukru
  • 1 łyżeczka soli

farsz:

  • 0,5 kg kapusty kiszonej
  • 100 g suszonych grzybów
  • 2 cebule
  • olej do smażenia
  • przyprawy: liść laurowy, 2-3 ziela angielskie, szczypta kminku, pieprz, sól

Dnia poprzedzającego pieczenie zalewamy grzyby zimną wodą i zostawiamy na 12 godz.

Następnie: cebulę siekamy i podsmażamy na oleju. Kapustę odciskamy i płuczemy, jeśli chcemy, żeby nadzienie nie było zbyt kwaśne, siekamy i zalewamy wodą z moczenia grzybów. Do garnka dodajemy jeszcze trochę wody (tak, aby kapusta była lekko przykryta), podsmażoną cebulę i posiekane grzyby oraz przyprawy. Gotujemy, aż kapusta zrobi się miękka. Nadzienie musi być dość zwarte i suche, więc jeśli cały płyn nie odparował, to odlewamy nadmiar wody. 

W tym czasie przygotowujemy ciasto. Masło siekamy z mąką. Drożdże rozcieramy z cukrem i śmietaną. Łączymy wszystkie składniki i zagniatamy. Ciasto wkładamy do lodówki na co najmniej pół godziny. 

Gdy farsz przestygnie, wyjmujemy ciasto z lodówki i rozwałkowujemy na prostokąt. Na wierzchu układamy nadzienie. Ciasto z farszem możemy uformować w dowolny sposób – zwinąć jak struclę, skleić, zwinąć w wieniec, a także przygotować drobniejsze formy wypieku, jak paszteciki czy pierożki.

Z wierzchu smarujemy ciasto roztrzepanym jajkiem i pieczemy na złoty kolor w piekarniku nagrzanym do 180 st. C – mniejsze formy krócej, większe dłużej (ok. 45 min).



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 44.192.254.246
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.