29 grudnia 2021r. z inicjatywy Związku Banków Polskich odbyło się spotkanie przedstawicieli sektora finansowego oraz izb rolniczych i organizacji działających w otoczeniu rolnictwa, na którym omawiano konsekwencje wejścia w życie zmiany ustawy Kodeks Postępowania Cywilnego z dnia 2 grudnia 2021 r. Uczestnicy zgodnie uznali, że zmiany w przepisach istotnie ograniczą finansowanie sektora rolnego i wystosowali wspólny apel, w którym domagają się naprawy przepisów.

W wydanym wspólnie komunikacie czytamy:
„Przepisy Ustawy z dnia 2 grudnia 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego, w obecnym brzmieniu bezwzględnie ograniczy finansowanie rolnictwa. W toku prac nad projektem ustawy zrezygnowano z przeniesienia do kodeksu postępowania cywilnego dotychczasowego przepisu § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie określenia przedmiotów należących do rolnika prowadzącego gospodarstwo, które nie podlegają egzekucji do kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym „przepisów rozporządzenia nie stosuje się w razie równoczesnego skierowania egzekucji do wszystkich nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego prowadzonego przez dłużnika”.

Pominięcie tego przepisu uniemożliwia wierzycielom tj. instytucjom bankowym, firmom leasingowym dostawcom maszyn, środków ochrony roślin, dostawcom materiału siewnego oferującym rolnikom kredyty kupieckie, którzy mają ustanowione zabezpieczenia rzeczowe, zaspokojenie ich roszczeń, a w przypadku nowych umów ustanowienie zabezpieczeń rzeczowych dla tych kredytów. W konsekwencji regulacja ta zaburzy i uniemożliwi sprawne finansowanie rolnictwa. Zwracają na to uwagę przedstawiciele firm będących długoletnimi partnerami sektora rolnego, izby rolnicze i wskazują na zakłócenia relacji pomiędzy rolnikami a firmami sektora agro. Ponieważ przepisy Ustawy uniemożliwiają np. bankom, firmom leasingowym, a także innym dostawcom rolnictwa utworzenie zabezpieczeń kredytowych, leasingowych oraz zabezpieczenie kredytu kupieckiego i odroczonych płatności, należy się liczyć z istotnym ubytkiem środków kredytujących rolników i przedsiębiorców rolnych.”

Uczestnicy spotkania zaapelowali o pilne naprawienie przepisów KPC w kierunku umożliwiającym funkcjonowanie instrumentów zabezpieczających kredyty rolnicze. Jednocześnie sygnatariusze apelu postulują, aby rząd bardziej skupił się na działaniach restrukturyzacyjnych, określonych ustawie z dnia 9 listopada 2018 r. o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne. „Należy wypracować rozwiązania, które sprawią, że powyższa ustawa restrukturyzacyjna zacznie w praktyce funkcjonować.” – czytamy w komunikacie, oraz: „W kontekście zmian regulacyjnych należy ponownie dokonać przeglądu mechanizmów restrukturyzacyjnych w rolnictwie z większym zaangażowaniem KOWR i ARIMR w przypadku działań restrukturyzacyjnych oraz zwrócić uwagę na konieczność szerszego wykorzystania instrumentów gwarancyjnych w sektorze rolnym.”

Uczestnicy spotkania postanowili zwrócić się do Rady Ministrów i Parlamentu RP o zmianę szkodliwych przepisów w Ustawie KPC uniemożliwiających ustanawianie prawnych form zabezpieczeń kredytu, leasingu, faktoringu, kredytu kupieckiego. Zdecydowali również, aby wystąpić do Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego o wydanie interpretacji intertemporalnej w sprawie uznawania już istniejących zabezpieczeń do czasu przyjęcia zmian przepisów wprowadzonych do Ustawy KPC w dniu 6 grudnia 2021r. Do Rady Ministrów i Sejmu zwrócą się także o dokonanie pilnych zmian w przepisach martwej obecnie ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o restrukturyzacji zadłużenia podmiotów prowadzących gospodarstwa rolne, w kierunku usunięcia zniesienia barier dotyczących korzystania z instrumentów restrukturyzacyjnych.

W spotkaniu uczestniczyły: Związek Banków Polskich, Krajowa Rada Izb Rolniczych, Podlaska Izba Rolnicza, Wielkopolska Izba Rolnicza, Warmińsko – Mazurska Izba Rolnicza, Lubelska Izba Rolnicza, Krajowa Rada Drobiarstwa – Izba Gospodarcza, Krajowe Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych, BNP Paribas, SGB Bank S.A., Bank BPS S.A., Polski Związek Leasingu, Polski Związek Faktorów, BPS Leasing i Faktoring, które potwierdziły przyjęcie stanowiska odzwierciedlającego przebieg spotkania. Dodatkowo do apelu przystąpiły: Krajowy Związek Banków Spółdzielczych i Związek Sadowników Rzeczpospolitej Polskiej.