PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Bank wszystkich banków

Nadzorowanie banków komercyjnych, czyli ochrona bezpieczeństwa naszych oszczędności oraz dbanie o odpowiednio niski poziom inflacji tak, by pieniądz nie tracił wartości - to główne zadania Narodowego Banku Polskiego.



Projekt współfinansowany ze środków Narodowego Banku Polskiego

Banki centralne, a takim jest NBP, nie prowadzą działalności typowej dla banków komercyjnych. Nie zbierają depozytów od ludzi, nie udzielają kredytów przedsiębiorcom i nie są nastawione na zysk. Dla banków prywatnych pełnią rolę bankiera, który monitoruje sytuację w całym systemie, a dla państwa – kontrolera, który weryfikuje podaż pieniądza na rynku i finansuje deficyt budżetowy. W tym kontekście niepokoić musi osłabienie przez rząd funkcji nadzorczej NBP nad Bankowym Funduszem Gwarancyjnym, który pilnuje naszych depozytów.

Poskramia apetyty

Banki komercyjne cechuje dążenie do maksymalizacji zysków. Mają tendencję do udzielania jak największej liczby kredytów, bo z ich oprocentowania otrzymują wysokie odsetki wpłacane w ratach przez pożyczkobiorców. O tym jak niebezpieczne może być udzielanie kredytów osobom nie gwarantującym ich spłaty, przekonujemy się od momentu wybuchu kryzysu finansowego. Poskromieniu nadmiernie rozbudzonych apetytów banków służy m. in. ustalana przez banki centralne stopa rezerwy obowiązkowej. To kwota obligatoryjnych wpłat jaką banki komercyjne, w celu zabezpieczenia własnej wypłacalności, muszą deponować do banków centralnych. W Polsce od października 2003 roku wynosi ona 3,5 proc. dla wszystkich rodzajów depozytów. Oznacza to, że bank komercyjny z każdego 1000 zł ulokowanego przez klientów ma obowiązek przekazać na depozyt w banku centralnym 35 zł, reszta może posłużyć na cele kredytowe.

Narodowy Bank Polski ma prawo podwyższać lub obniżać stopę rezerwy obowiązkowej zwiększając w ten sposób lub zmniejszając podaż pieniądza na rynku. Jeżeli stopa jest niska, banki mają do dyspozycji więcej środków, które mogą przeznaczyć na udzielanie kredytów. To z kolei prowadzi często do ożywienia gospodarki. Wyższa stopa rezerwy obowiązkowej powoduje, że banki chcąc ją sobie zrekompensować, podwyższają zwykle oprocentowanie kredytów, część ludzi rezygnuje z ich zaciągania, a więc podaż pieniądza ulega ograniczeniu.

NBP nadzoruje bezpieczeństwo całego systemu bankowego. W tym celu m. in. kontroluje księgi banków i ma wpływ na działania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego – instytucji, która bezpośrednio strzeże naszych depozytów, udziela pomocy finansowej bankom, które popadły w tarapaty oraz prowadzi system wczesnego ostrzegania o zagrożeniach w całym sektorze. Banki komercyjne nie dysponują wystarczającymi rezerwami na wypadek jednoczesnego wycofania przez klientów wszystkich swoich wkładów, bo z uzyskanych depozytów udzielają kredytów. Dlatego po wybuchu kryzysu finansowego kraje UE natychmiast podwyższyły gwarancje państwowe dla lokat bankowych do wysokości minimum 50 tys. euro. Chodziło o to, by zapobiec sytuacji, w której ludzie pod wpływem paniki lub chwilowego impulsu zaczęliby masowo wyciągać pieniądze z kont. Nadzorowany przez NBP Bankowy Fundusz Gwarancyjny ma za zadanie udzielać pomocy finansowej bankom, które znalazły się w obliczu utraty wypłacalności, stając się wówczas kredytodawcą ostatniej szansy.

Prześwietla banki komercyjne

W Polsce także podwyższono gwarancje dla lokat bankowych do 50 tys. euro, ale wielu ekonomistów zaniepokoiła decyzja rządu, by w tej samej ustawie zmniejszyć liczbę członków Rady Bankowego Funduszu Gwarancyjnego powoływanych przez prezesa NBP z czterech do dwóch. Prezydent Lech Kaczyński podpisał regulację, ale zapowiedział skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego tych przepisów nowelizacji, które ograniczają, gwarantowaną przez ustawę zasadniczą, pozycję NBP. Wedle przygotowanej przez rząd ustawy pozostałych członków Rady BFG mają nominować odpowiednio: 2 – minister finansów, 2 – Związek Banków Polskich i 1 – Komisja Nadzoru Finansowego.

Zdaniem profesora Jerzego Nowakowskiego ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, niedobrze się stało, że rząd postanowił osłabić nadzór Narodowego Banku Polskiego nad Bankowym Funduszem Gwarancyjnym, a tym samym całym systemem bankowym.
- Z badań Pentora wynika, że Polacy za najbardziej godną zaufania instytucję finansową i najskuteczniejszą jeśli chodzi o dotychczasowe działania w celu ograniczania skutków światowego kryzysu w naszym kraju, uznają Bankowy Fundusz Gwarancyjny. To on prześwietla banki komercyjne – zwraca uwagę prof. Nowakowski. - I stąd słusznie, że prezydent sprzeciwił się ograniczaniu roli NBP jako „ostatniego pożyczkodawcy”, który w razie problemów danego banku ratuje jego klientów. Bo Związek Banków Polskich tak naprawdę dba wyłącznie o interesy banków i wielkiego kapitału, a nie o interesy klientów.

Narodowy Bank Polski daje gwarancję, że banki komercyjne będą mogły zdobyć wystarczającą ilość gotówki, jeśli naprawdę zaczną jej potrzebować. Bowiem tylko on posiada uprawnienia do drukowania i wypuszczania gotówki w obieg.

Obniża stopy procentowe…


Druga zasadnicza rola NBP polega na dbaniu o stabilny poziom cen, czyli o to, by nadmierna inflacja nie zżerała wartości zarabianych przez nas pieniędzy. Żaden bank centralny nie dysponuje jednak narzędziami administracyjnymi, które pozwalałyby mu na dyktowanie cen w sklepach, na bazarach czy w sektorze usług. Na sytuację w gospodarce może jednak wpływać poprzez ustalanie wysokości stóp procentowych. Czym są stopy procentowe? To procent na jaki bank centralny pożycza bankom komercyjnym pieniądze i przyjmuje od nich depozyty. Aby prywatny bank mógł udzielać kredytów klientom, musi najpierw znaleźć na nie pieniądze. W tym celu wykorzystuje środki ulokowane przez oszczędzających. Korzysta jednak również z pożyczek od innych banków oraz od banku centralnego. W Polsce instytucją NBP uprawnioną do ustalania wysokości stóp procentowych jest Rada Polityki Pieniężnej. W jej skład wchodzi jako przewodniczący prezes NBP oraz dziewięciu członków powoływanych po trzech przez prezydenta, Sejm i Senat na 6-letnie kadencje.

Prześwietla banki komercyjne

W Polsce także podwyższono gwarancje dla lokat bankowych do 50 tys. euro, ale wielu ekonomistów zaniepokoiła decyzja rządu, by w tej samej ustawie zmniejszyć liczbę członków Rady Bankowego Funduszu Gwarancyjnego powoływanych przez prezesa NBP z czterech do dwóch. Prezydent Lech Kaczyński podpisał regulację, ale zapowiedział skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego tych przepisów nowelizacji, które ograniczają, gwarantowaną przez ustawę zasadniczą, pozycję NBP. Wedle przygotowanej przez rząd ustawy pozostałych członków Rady BFG mają nominować odpowiednio: 2 – minister finansów, 2 – Związek Banków Polskich i 1 – Komisja Nadzoru Finansowego.
Zdaniem profesora Jerzego Nowakowskiego ze Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, niedobrze się stało, że rząd postanowił osłabić nadzór Narodowego Banku Polskiego nad Bankowym Funduszem Gwarancyjnym, a tym samym całym systemem bankowym.
- Z badań Pentora wynika, że Polacy za najbardziej godną zaufania instytucję finansową i najskuteczniejszą jeśli chodzi o dotychczasowe działania w celu ograniczania skutków światowego kryzysu w naszym kraju, uznają Bankowy Fundusz Gwarancyjny. To on prześwietla banki komercyjne – zwraca uwagę prof. Nowakowski. - I stąd słusznie, że prezydent sprzeciwił się ograniczaniu roli NBP jako „ostatniego pożyczkodawcy”, który w razie problemów danego banku ratuje jego klientów. Bo Związek Banków Polskich tak naprawdę dba wyłącznie o interesy banków i wielkiego kapitału, a nie o interesy klientów.

Narodowy Bank Polski daje gwarancję, że banki komercyjne będą mogły zdobyć wystarczającą ilość gotówki, jeśli naprawdę zaczną jej potrzebować. Bowiem tylko on posiada uprawnienia do drukowania i wypuszczania gotówki w obieg.

Obniża stopy procentowe…

Druga zasadnicza rola NBP polega na dbaniu o stabilny poziom cen, czyli o to, by nadmierna inflacja nie zżerała wartości zarabianych przez nas pieniędzy. Żaden bank centralny nie dysponuje jednak narzędziami administracyjnymi, które pozwalałyby mu na dyktowanie cen w sklepach, na bazarach czy w sektorze usług. Na sytuację w gospodarce może jednak wpływać poprzez ustalanie wysokości stóp procentowych. Czym są stopy procentowe? To procent na jaki bank centralny pożycza bankom komercyjnym pieniądze i przyjmuje od nich depozyty. Aby prywatny bank mógł udzielać kredytów klientom, musi najpierw znaleźć na nie pieniądze. W tym celu wykorzystuje środki ulokowane przez oszczędzających. Korzysta jednak również z pożyczek od innych banków oraz od banku centralnego. W Polsce instytucją NBP uprawnioną do ustalania wysokości stóp procentowych jest Rada Polityki Pieniężnej. W jej skład wchodzi jako przewodniczący prezes NBP oraz dziewięciu członków powoływanych po trzech przez prezydenta, Sejm i Senat na 6-letnie kadencje.

Gromadzi rezerwy walutowe

Narodowy Bank Polski zajmuje się również gromadzeniem i inwestowaniem na międzynarodowych rynkach finansowych rezerw walutowych, które przynoszą duże zyski przekazywane w większości do budżetu państwa. Inflacja zależy także od zmian kursu walutowego i poprzez tzw. interwencje walutowe NBP może łagodzić skutki nieoczekiwanych wstrząsów zapewniając stabilność złotówki. Znaczenie posiadanych rezerw może zwiększyć się już w najbliższych latach. Aby przyjąć euro Polska będzie musiała przez dwa lata poprzedzające ten moment, utrzymywać kurs złotówki w ściśle określonym przedziale wahań kursu.

Obecnie poziom rezerw walutowych wynosi 59,5 mld dolarów. Niezależność NBP zapobiega zakusom polityków, którzy np. kilka lat temu chcieli uszczuplenia kwoty rezerw i zasilenia w ten sposób budżetu państwa. Mówili o tym zarówno Roman Giertych jak i Andrzej Lepper. Ekonomiści byli tymi pomysłami przerażeni. Dlaczego nie można wydać rezerw walutowych na sfinansowanie wydatków budżetowych? Bowiem rezerwy NBP powstały przez zamianę skupowanych przez bank walut obcych i zakupionych papierów wartościowych na wyemitowane złote, które już funkcjonują na rynku. Rezerwy walutowe dają gwarancję wymienialności złotego. To pieniądz na czarną godzinę, a nie kapitał do obracania. Odpowiedni poziom rezerw to także gwarancja zaufania ze strony inwestorów do naszego kraju.



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.236.51.151
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.