• Jak zwraca uwagę Karolina Auguścik prawnik Agraves muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki,, aby uzyskać zgodę Dyrektora KOWR na zakup gruntów powyżej 1 ha przez osobę nie posiadającej statusu rolnika.
  • Zakup gruntów rolnych powyżej 1 ha wymaga zgody Dyrektora Generalnego KOWR; kwalifikacji rolniczych oraz zobowiązania się do prowadzenia gospodarstwa rolnego przez okres nie krótszy niż 5 lat.
  • Kupujący musi też zobowiązać się do zamieszkiwania w okresie 5 lat od dnia nabycia nieruchomości rolnej na terenie gminy.

Zgodnie z ustawą o kształtowaniu ustroju rolnego, każda osoba, nawet nie będąca rolnikiem może zakupić grunty rolne (niedzierżawione) poniżej 1 ha i nie potrzebuje do tego zgody dyrektora kOWR-u.

Oczywiście od 0,3 ha do 0,99 ha prawo pierwokupu będzie przypadać w pierwszej kolejności rolnikowi dzierżawiącemu te grunty, a w następnej kolejności KOWR-owi.

Sytuacja jeszcze się bardziej  komplikuje gdy chcemy zakupić grunty rolne powyżej 1 ha.

Czy osoba nie będąca rolnikiem może kupić grunty rolne powyżej 1 ha?

Nabycie przez osobę nie będącą rolnikiem nieruchomości rolnej powierzchni powyżej 1 ha będzie wymagać bezwzględnie wcześniejszego uzyskania zgody Dyrektora Generalnego KOWR i to wyrażonej w drodze decyzji administracyjnej. Precyzyjnie regulują to przepisy zawarte w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego. 

Osoba nie będąca rolnikiem i nie posiadająca wykształcenia rolniczego, a chcąca zakupić grunty rolne, ma taką możliwość.

- Jednakże, aby mogło dojść do ich sprzedaży, w świetle art. 2a ust. 4 pkt 1 Ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (zwana dalej ustawą), niezbędne jest uzyskanie zgody Dyrektora Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa - podkreśla Karolina Auguścik, prawnik, Agraves - Jak zatem otrzymać taką zgodę? Otóż, przywołany powyżej przepis ściśle reguluje sytuację, w której zbywca gruntów rolnych może wystąpić do organu administracyjnego, jakim jest Dyrektor Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, z wnioskiem o ich sprzedaż - dodaje prawnik Agraves.

Jak zwraca uwagę Karolina Auguścik z Agraves muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki,, aby uzyskać zgodę Dyrektora KOWR na zakup gruntów powyżej 1 ha przez osobę nie posiadającej statusu rolnika.

Trzy  przesłanki jakie trzeba spełnić kupując grunty rolne nie będąc rolnikiem

Jak podkreśla prawniczka Agraves, pierwszą przesłanką, którą należy wykazać to brak możliwości sprzedaży innemu rolnikowi lub innym podmiotom.

- Mianowicie, zbywca gruntów musi wykazać we wniosku, że nie było możliwości sprzedaży gruntów rolnych innemu rolnikowi, bądź podmiotom wskazanym w ust. 3 omawianego przepisu, czyli na przykład osobie bliskiej, jednostce samorządu terytorialnego, czy też Skarbowi Państwa. Podkreślić należy, iż wymóg ten dotyczy jedynie umowy sprzedaży - zauważa Karolina Auguścik, prawnik, Agraves.

Ponadto, “nabywca nieruchomości rolnej zobowiązuje się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej”.

- Nie jest zatem możliwe nabycie gruntów rolnych przez osobę nie będącą rolnikiem w innych celach, niż prowadzenie działalności rolniczej - podkreśla Karolcia Auguścik, prawnik Agraves.

Trzecim warunkiem niezbędnym do spełnienia jest wykazanie, iż w wyniku nabycia nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych przez nabywcę.

- Na podstawie tak skonstruowanego wniosku zbywcy gruntów rolnych, z uwzględnieniem treści  art. 2a ust. 5b i 5c ustawy i uzyskaniu pozytywnej decyzji Dyrektora KOWR, możliwe jest nabycie nieruchomości rolnej przez osobę nie będącą rolnikiem - podkreśla Karolina Auguścik, prawnik Agraves..

Kwestie dyskusyjne przy nabyciu gruntów rolnych powyżej 1 ha

Jak podane ekspertka Agraves, kwestią dyskusyjną i na pewno podlegającą ocenie organu administracyjnego, jest określenie górnej granicy koncentracji gruntów przez nabywcę, albowiem ustawa nie wskazuje jej wprost.

- Ponadto, zbywca gruntu rolnego zobowiązany jest, zgodnie z art. 2a ust. 4b wyżej wymienionej ustawy,  do uprzedniego zamieszczenia ogłoszenia o sprzedaży nieruchomości rolnej, w ściśle określony sposób - zauważa  Karolina Auguścik, prawnik Agraves. -  Dopiero po spełnieniu warunków przewidzianych ustawą, stwierdzić można, że pomimo poprawnego złożenia i opublikowania ogłoszenia, żaden z rolników indywidualnych, bądź podmiotów wymienionych w ust. 3 omawianej ustawy, nie wyraził chęci nabycia oferowanego gruntu.

Jak podkreśla ekspertka Agravees, pominięcie publikacji ogłoszenia możliwe jest jedynie w przypadku, gdy osoba nie będąca rolnikiem i bez wykształcenia rolniczego, posiada już decyzję właściwego Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR o przyznaniu pomocy finansowej na operację typu “Premia dla młodych rolników”.

Obowiązki nabywcy gruntów  nie będącej rolnikiem

Osoba nie będąca rolnikiem, która spełni powyższe 3 przesłanki oraz otrzyma pozytywną decyzję Dyrektora KOWR musi spełnić dodatkowe obowiązki związane z nabyciem gruntów rolnych powyżej 1 ha.

- Nie zapominajmy również o obowiązkach ciążących po stronie nabywcy gruntów rolnych wskazanych w  art. 2b ustawy, albowiem osoba fizyczna, która nabyła nieruchomość rolną zobowiązana jest do prowadzenia osobiście gospodarstwa rolnego w okresie 5 lat od nabycia nieruchomości. Nadto, poza przewidzianym w ustawie wyjątku, nie może jej w tym okresie zbyć - podkreśla Karolina Auguścik, prawnik Agraves..

Droga do zakupu gruntów rolnych powyżej 1 ha możliwa ale trudna

Jak widać, droga do nabycia nieruchomości przez osobę nie będącą rolnikiem, która nie posiada wykształcenia rolniczego, jest możliwa, jednak skomplikowana i czasochłonna.

- Obowiązek wykazania we wniosku zaistnienia wszystkich przesłanek i podparcie ich stosownymi dokumentami, a także przejście niejednokrotnie skomplikowanej drogi postępowania administracyjnego, może zniechęcać potencjalne strony umowy. Ponadto, z  uwagi na fakt, iż obecnie ustawodawca nie przewiduje uproszczenia omawianej procedury, zasadnym wydaje się zasięgnięcie opinii profesjonalnego pełnomocnika - podsumowuje Karolina Auguścik, prawnik Agraves.