Jest kolejne wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich dotyczące wpisu na listy doradców, skierowane do ministra rolnictwa.

Wcześniej Rzecznik Praw Obywatelskich kwestionował prawidłowość postępowania ministra rolnictwa i wskazywał, że wydając rozporządzenie z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. Nr 89, poz. 545 ze zm.) przekroczył swoje uprawnienia. Ograniczenia w wykonywaniu zawodu doradcy rolniczego nie mogą być wprowadzone w drodze rozporządzenia, muszą wynikać z ustawy – podawał RPO i oczekiwał dostosowania nowych uregulowań dotyczących nowego okresu programowania.

RPO z zadowoleniem przyjmuje dostosowanie przepisów dotyczących regulowania wpisu na listy doradców, zawarte tym razem w ustawie.

„Analiza nowej ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. poz. 349), w kontekście wcześniej podnoszonych zastrzeżeń, prowadzi do wniosku, że sugestie te zostały przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wzięte pod uwagę przy tworzeniu nowych rozwiązań w ramach omawianej problematyki” – zauważa RPO w kolejnym wystąpieniu do ministra rolnictwa.

Jest jednak nowy problem. RPO wskazuje, że  warunki, jakie trzeba spełnić, żeby zostać wpisanym na listę wskazanych doradców rolnych w ramach nowo przyjętej regulacji, są zbyt rygorystyczne, jeśli chodzi o wymóg niekaralności.

„Jednym z wymogów, zgodnie z art. 51 ust. 5 pkt 1 powołanej ustawy, jest wymóg niekaralności osoby ubiegającej się o wpis – pisze rzecznik. - Starając się o wpis na listę doradców rolnych, w myśl powołanego przepisu, nie można być skazanym prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

W tym miejscu pragnę podkreślić, iż wątpliwości co do wprowadzonych wymogów nie wiążą się z samym z wymogiem niekaralności, tylko z przyjęciem tak szerokiego zakresu niekaralności. Wskazać bowiem trzeba, że uzależnianie wpisu na listę doradców rolnych od wykazania braku skazania za każde umyślne przestępstwo, w tym nie związane w żaden sposób z charakterem wykonywanego zawodu wydaje się rozwiązaniem zbyt daleko idącym.”

Wątpliwości rzecznika dotyczą także art. 53 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r., zgodnie z którym skreśla się z listy osobę wpisaną na listę na podstawie wcześniej obowiązujących w tej materii przepisów, m. in. gdy zostanie skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

„Kwestia niekaralności pozostaje zatem nie tylko wymogiem wpisu na listy wymienionych powyżej doradców rolnych, ale skazanie za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe staje się podstawą na gruncie obecnie obowiązujących przepisów do wykreślenia z odpowiednich list doradców rolnych – zauważa rzecznik. - Mając to na względzie zwrócić trzeba uwagę, że konstytucyjne prawa i wolności nie mają w myśl art. 31 ust. 3 Konstytucji RP charakteru absolutnego. Do ograniczenia konstytucyjnego prawa czy wolności może dojść, niemniej jednak istotny jest tryb wprowadzenia danego ograniczenia oraz zasadność jego przyjęcia (proporcjonalność rozwiązań).”