„W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały osób związanych z rolnictwem, zaniepokojonych biernością rządu w sprawie poprawy opłacalności produkcji rolnej małych i średnich gospodarstw rolnych, a w szczególności opłacalności żywca (wieprzowego, wołowego, drobiowego) – stwierdził poseł Kazimierz Moskal w interpelacji. - Problem dotyczy również produkcji roślinnej i specjalistycznej, zwłaszcza skupu owoców miękkich i produkcji rolniczej. Ponadto zdarzają się sytuacje, że producenci produkcji rolnej, sprzedając swoje produkty, na uregulowanie zapłaty czekają nawet 2-3 tygodnie. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy ministerstwo bierze pod uwagę zmianę regulacji prawnych w celu poprawy opłacalności produkcji rolnej małych i średnich gospodarstw rolnych?

2. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapobiegać skutkom niekorzystnej sytuacji rolników?

3. Czy rolnicy mogą liczyć na jakąkolwiek pomoc ze strony rządu?”

Wiceminister Tadeusz Nalewajk zgodził się, że dochód gospodarstw zmienia się: „Dynamiczna sytuacja na rynku rolnym – zwłaszcza w obszarze popytu zarówno krajowego, jak i światowego na surowce rolne oraz poziom cen tych surowców – wpływa na zmiany w dochodowości produkcji rolnej”. Co do dalszych stwierdzeń i sugestii miał już inne zdanie.

Drożeją zboża – co jest korzystne dla ich producentów, ale niekorzystne dla hodowców zwierząt. Wysokości zbiorów owoców warunkują ich okresowy spadek cen. Z kolei ziemniaki potaniały w całej UE z powodu wysokich plonów oraz spadku popytu. Te realia dotykają jednakowo dużych i małych producentów. Muszą oni też uwzględniać możliwości płatnicze konsumentów. Na poziom dochodów ma też wpływ koszt produkcji. „Problemy małych i średnich gospodarstw towarowych, które w ostatnich latach obserwowano, zwłaszcza w okresach nadprodukcji surowców rolnych, są od dłuższego czasu w obszarze szczególnego zainteresowania ministra rolnictwa i rozwoju wsi z uwagi m.in. na prowadzoną politykę popierania funkcjonowania na polskiej wsi mniejszych towarowych gospodarstw rodzinnych – zapewnił Nalewajk. - Minister rolnictwa i rozwoju wsi podejmuje działania wprowadzające rozwiązania systemowe. Wiele działań w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) jest kierowanych do małych i średnich gospodarstw rolnych. Należy do nich m.in. wprowadzenie udogodnień w zakresie wymagań weterynaryjnych czy sanitarnych związanych z bezpośrednim wprowadzaniem na rynek wytworzonych w gospodarstwie produktów rolnych lub produktów przetworzonych”.

Nalewajk podkreślił, że mali producenci mogą działać wspólnie. Działając w grupie „rolnicy zyskują możliwość zapewnienia sobie silniejszej pozycji na rynku, skracając jednocześnie łańcuch dostaw do odbiorcy finalnego poprzez eliminację pośredników” - podpowiedział. Drugą możliwością jest włączenie się rolników w system jakości żywności: „Pragnę poinformować, iż możliwość skorzystania ze wsparcia finansowego w ramach PROW 2007–2013 mają producenci rolni wytwarzający żywność w systemach jakości żywności (np. w ramach integrowanej produkcji lub rolnictwa ekologicznego). Dzięki produkcji w ramach systemów jakości żywności mogą oni być potencjalnymi beneficjentami działania: Uczestnictwo rolników w systemach jakości żywności”.

Za „szczególnie atrakcyjną, bo dającą bezpośrednio możliwość sprzedaży nadwyżek produktów” uznał Nalewajk „możliwość współfinansowania ze środków PROW 2007–2013 inwestycji polegających na budowie, przebudowie, remoncie lub wyposażeniu targowisk stałych w ramach programu Mój rynek”. Przypomniał też, że mali producenci mają stworzone prawne możliwości sprzedaży konsumentom swoich produktów w ramach sprzedaży bezpośredniej i działalności marginalnej, lokalnej i ograniczonej.

„Zapewnienie odpowiednich dochodów rolnikom jest jednym z celów zarówno wspólnej polityki rolnej, jak i polityk krajowych – zapewnił wiceminister. -  Do podstawowych mechanizmów wdrażanych m.in. w celu podniesienia dochodów rodzin rolniczych można zaliczyć zarówno płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wsparcie udzielane w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013 (PROW 2007–2013), interwencję w ramach wspólnotowej organizacji rynków rolnych, tj. mechanizmy WPR, jak i programy wsparcia krajowego zaakceptowane przez UE”. Wśród nich wiceminister wymienił dopłaty do oprocentowania kredytów dla rolnictwa oraz częściową spłatę kapitału kredytów na realizację inwestycji, a także dopłaty do ubezpieczeń upraw i zwierząt,  zwrot akcyzy, dotacje dla podmiotów wykonujących zadania na rzecz rolnictwa w zakresie postępu biologicznego.

Odnosząc się do problemu opóźnień zapłaty, wiceminister stwierdził: „Problem wydłużania terminu płatności za surowce rolne sprzedane przez producentów jest jednym z istotniejszych problemów zgłaszanych przez producentów rolnych. Należy jednak zauważyć, że m.in. w celu ograniczania tego zjawiska umieszczono odpowiednie zapisy w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z późn. zm.). Jednym z warunków niezbędnych do wystąpienia przez nabywcę produktów rolnych o zwrot podatku VAT jest zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności.”

Swoją odpowiedź na interpelację wiceminister Nalewajk zakończył: „Przedstawiając powyższe, pragnę jeszcze raz podkreślić, że mimo ograniczeń wynikających z funkcjonowania polskiego rolnictwa w ramach uregulowań wynikających ze wspólnej polityki rolnej minister rolnictwa i rozwoju wsi podejmuje wiele działań mających na celu poprawę trudnej sytuacji polskich rolników”.

Odpowiedź nie zawiera żadnych zapowiedzi nowych działań.