Zazielenienie będzie od 2015 czy od 2016 roku? Nie wiadomo. Ale rolnicy „przymierzają się” już do nowych zasad gospodarowania. I pytają o szczegóły – a te bywają skomplikowane.

Czytelnik zapytał: „Na terenach podlegających Ramowej Dyrektywie Wodnej (czyli również na tych podlegających Dyrektywie Azotanowej) nie trzeba stosować zazielenień, o ile przestrzega się obowiązków nałożonych Dyrektywą. Czy rolnik zwolniony z zazielenienia dostanie dopłaty na zazielenienie? Co z gospodarstwami, które część gruntów mają na terenie OSN, a część poza nim - np. mają 25 ha, z czego 9 jest na OSN, a 16 ha poza - czy całe gospodarstwo musi spełnić wymogi zazielenienia, czy tylko  na tych 16 ha? I sytuacja odwrotna: gdy 16 jest na OSN, a 9 poza nim - czy zazielenienie do całości, czy tylko do 9, a może wcale (bo zazielenienie jest od 15ha)?"

Przekazaliśmy te wątpliwości do Ministerstwa Rolnictwa, a to wyjaśnia:

„Zgodnie z art. 43 ust. 10 rozporządzenia nr 1307/2013  rolnicy, których gospodarstwa w całości lub w części położone są na obszarach objętych Ramową Dyrektywą Wodną (2000/60/WE), dyrektywą „ptasią” (2009/147/WE) oraz dyrektywą „siedliskową” (92/43/EWG) zobowiązani będą do realizacji praktyk zazielenienia w zakresie, w jakim praktyki te w danym gospodarstwie rolnym są zgodne z celami tych dyrektyw. Pragnę wyjaśnić, iż przepis ten, ani w całości, ani w części, nie przewiduje zwolnienia, z realizacji poszczególnych praktyk zazielenienia rolników realizujących zadania z Ramowej Dyrektywy Wodnej lub gospodarujących na obszarach OSN. Oznacza on jednakże, że w przypadku, jeśli realizacja danej praktyki zazielenienia (dywersyfikacji upraw, utrzymania trwałych użytków zielonych, lub utrzymania obszarów proekologicznych) byłaby niezgodna z wymogami wynikającymi z Ramowej Dyrektywy Wodnej (a tym samym z celem tej dyrektywy), wówczas spełnianie  jej będzie ograniczone do takiego zakresu, jaki wynika z ww. dyrektywy.”

Ministerstwo dodało też informację na temat zasad zwolnień z zazielenienia.

„Jednocześnie pragnę wyjaśnić, iż przepisy unijne przewidują szereg innych wykluczeń (zwolnień) z obowiązku realizacji zazielenienia. Płatność za zazielenienie bez obowiązku realizacji zazielenienia będą otrzymywać rolnicy prowadzący produkcję rolniczą zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego   – przepis ten ma zastosowanie jedynie do tej części gospodarstwa rolnego, która jest wykorzystywana do produkcji ekologicznej.

Zwolnione z realizacji zazielenienia będą także gospodarstwa uczestniczące w systemie dla małych gospodarstw rolnych.

Ponadto, w zależności od ilości posiadanych w gospodarstwie gruntów ornych oraz udziału trwałych użytków zielonych, rolnicy będą zobowiązani do przestrzegania jednej, dwóch lub trzech praktyk zazielenienia. Gospodarstwa o powierzchni poniżej 10 ha gruntów ornych będą zwolnione z obowiązku realizacji dywersyfikacji upraw, natomiast gospodarstwa posiadające do 15 ha gruntów ornych będą zwolnione z obowiązku realizacji praktyki utrzymania obszarów proekologicznych. Natomiast grunty objęte uprawami wieloletnimi (tzw. uprawami trwałymi) będą całkowicie wyłączone z obowiązku spełniania zazielenienia.

Ponadto gospodarstwa, w których ponad 75% użytków rolnych to trwałe użytki zielone lub gospodarstwa o wysokim (ponad 75%) udziale gruntów ornych lub użytków zielonych wykorzystywanych do produkcji traw lub innych zielnych roślin pastewnych albo ugorowanych, z uwagi na korzystne oddziaływanie na środowisko, będą zwolnione z obowiązku realizacji dywersyfikacji upraw lub utrzymywania obszarów proekologicznych, pod warunkiem, że pozostałe grunty orne nie przekraczają 30 ha.

Z realizacji obszarów proekologicznych zwolnione będą także gospodarstwa, w których więcej niż 75% gruntów ornych wykorzystywanych jest do uprawy roślin strączkowych lub roślin strączkowych w połączeniu z trawami i innymi zielnymi roślinami pastewnymi lub gruntem ugorowanym, pod warunkiem, że pozostałe grunty orne nie przekraczają 30 ha.

Należy zaznaczyć, że rolnicy zwolnieni z realizacji praktyk zazielenienia będą otrzymywać płatność za zazielenienie bez konieczności realizacji wymogów wynikających z zazielenienia, natomiast rolnicy zwolnieni z części praktyk zazielenienia, aby otrzymać płatność za zazielenienie, zobowiązani będą do realizacji pozostałych praktyk."