Jak podkreślono, choroba jest niegroźna dla ludzi, ale prowadzi do dużych strat finansowych, związanych z całkowitym zablokowaniem możliwości sprzedaży i wywozu świń lub wieprzowiny do państw wolnych od tej choroby, padnięciami zwierząt, koniecznością wypłaty odszkodowań za zwierzęta zabite i unieszkodliwione z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej oraz z innymi kosztami.

W gospodarstwie rolnika, który znalazł dzika, znajdowało się 5 sztuk trzody chlewnej. Zwierzęta zbadano, nie stwierdzono żadnych objawów choroby. Gospodarstwo objęto nadzorem, a świnie decyzją powiatowego Lekarza Weterynarii w Sokółce zostały zabite.

O zagrożeniu powiadomiono myśliwych i powołano ekspertów do wyznaczania  obszaru, który objęto restrykcjami, a także rozpoczęto zliczanie gospodarstw oraz trzody chlewnej w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca znalezienia dzika, kontynuowane są badania wszystkich odstrzelonych i padłych dzików.

18 lutego KE przyjęła decyzję ustanawiającą przejściowe środki dla ASF.

W związku z embargiem Federacji Rosyjskiej na eksport wieprzowiny „Polska wystąpiła do Komisji Europejskiej z formalnym wnioskiem o zaplanowanie właściwych mechanizmów finansowania ewentualnej akcji zwalczania oraz likwidacji skutków ekonomicznych wystąpienia afrykańskiego pomoru świń w państwach członkowskich, w których wystąpi choroba, jak również zapewnienie już od tego roku współfinansowania z budżetu UE budowy na przejściach granicznych z Białorusią hangarów do dezynfekcji środków transportu wjeżdżających na terytorium UE. Polska podniosła także kwestię roli koordynującej KE w negocjacjach w sprawie zniesienia nieuzasadnionych barier.”

Taki wniosek minister omówił 17 lutego.

Minister rolnictwa wnioskował też w KE o rozpoczęcie „prac nad aktem delegowanym umożliwiającym wsparcie producentów rolnych i eksporterów mięsa wieprzowego i jego przetworów do krajów Unii Celnej w związku ze stratami ponoszonymi obecnie przez ten sektor”.

Ministerstwo informuje ponadto, że 12 państw wyraziło zaniepokojenie rozwojem sytuacji i poparło wnioski Litwy i Polski dotyczące zapewnienia z budżetu UE odpowiednich środków finansowych na działania kontrolne i prewencyjne w celu ograniczenia i eliminacji choroby. „Dodatkowo państwa członkowskie zaapelowały do KE o podjęcie wszelkich działań w celu uznania przez państwa trzecie, zastosowanej przez UE, regionalizacji oraz intensyfikację działań mających na celu jak najszybsze zniesienie przez Federację Rosyjską nieproporcjonalnego zakazu eksportu świń, mięsa wieprzowego i jego przetworów”.

Jak podkreśla ministerstwo, w Polsce już od 2011 roku monitorowano sytuację związaną z ASF i badano próbki świń i dzików. W 2013 roku dodatkowo wydano rozporządzenia zabezpieczające sytuację w trzech województwach.

W 2013 roku realizowany był program mający służyć wczesnemu wykrywaniu zagrożeń.

Ponadto ministerstwo podało, że cena skupu żywca wieprzowego w okresie 3-9 lutego 2014  wyniosła 5,02 zł i spadła o 10 gr w stosunku do tygodnia poprzedniego. Polska cena w tym okresie była o 2,3 proc. niższa od średniej UE-28.

Ok. połowę wieprzowiny eksportujemy do krajów UE, natomiast 44,75 proc. wartości eksportu wieprzowiny poza UE przypada na Białoruś i Rosję.

Zgodnie z unijnym rozporządzeniem nr 1308/2013, w sytuacjach kryzysowych możliwe jest następujące wsparcie rynku wieprzowiny:

- dopłaty do prywatnego przechowywania wieprzowiny. Może je zastosować KE, ustalając poziom stawek dopłat i zakres objętych nimi produktów;

- środki zarządzania kryzysowego, obejmujące mechanizmy: przeciwdziałający zakłóceniom na rynku (uruchamia go KE w celu reagowania na zakłócenia rynkowe spowodowane m.in. znacznymi spadkami lub wzrostami cen), związane ze skutkami zwalczania chorób oraz utratą zaufania konsumentów (środek uruchamiany w celu uwzględnienia ograniczeń w handlu wewnątrz Unii i z państwami trzecimi, wynikających ze stosowania środków zwalczania rozprzestrzeniania się chorób oraz poważnych zakłóceń na rynku bezpośrednio związanych z utratą zaufania konsumentów – mechanizmy mogą być podjęte na wniosek państwa i tylko wtedy, gdy podjęło ono zwalczanie choroby. Współfinansowanie unijne wynosi 50 proc.), mechanizmy do rozwiązywania problemów szczególnych, zezwolenie organizacjom producentów lub organizacjom międzybranżowym na zastosowanie mechanizmu wycofywania z rynku lub prywatnego przechowywania produktów w celu stabilizacji sytuacji w danym sektorze.

Jak podkreśla MRiRW, decyzja o zastosowaniu tych mechanizmów, a także zakres rodzaj i wysokość ewentualnego wsparcia (w tym finansowego), jakie mogą być zastosowane, może być przyjęta przez Komisję Europejską w ramach uprawnień do wydawania aktów delegowanych lub wykonawczych.

Jeśli natomiast chodzi o refundacje wywozowe, stawka ich jest co do zasady określona w rozporządzeniu 1308/2013 na poziomie zerowym. Mogą one być uruchomione przez KE jako środek zarządzania kryzysowego, przeciwdziałający zakłóceniom równowagi rynkowej (ryzyko gwałtownego pogorszenia warunków produkcyjnych i rynkowych).