Zdaniem Dawida Kowalczyka, Prezesa Zarządu Polskiej Agencji Pozyskiwania Funduszy Unijnych sp. z o.o. jak najbardziej jest. - Ten rok był i jest wyjątkowo trudny z perspektywy podejmowania jakichkolwiek decyzji o planach rozwoju działalności i udziałach m.in. w programach premiowych Ale widzimy, że wraz z upływem czasu coraz więcej rolników decyduje się walczyć o swoje, a co za tym idzie wspomóc się dodatkowymi środkami – przyznaje.

Według danych PAPFU, tysiące rolników jest aktualnie zainteresowanych wzięciem udziału w programie Restrukturyzacja małych gospodarstw, jednak podjęli się tematu za późno. Dlatego organizacja ta wystąpiła do resortu rolnictwa (oraz ARiMR) o wydłużenie terminu składania wniosków o przyznanie pomocy w ramach poddziałania 6.3 Restrukturyzacja małych gospodarstw o 1 miesiąc, tj. z 14 lipca 2022 r. do 14 sierpnia 2022 r. oraz rozważenie wydłużenia terminu wniosków o przyznanie pomocy w ramach tej operacji na dalsze okresy, w szczególności o kolejny miesiąc, tj. do 14 września 2022 r.

Co uzasadnia wydłużenie terminu naboru wniosków?

W ramach działalności PAPFU pomaga rolnikom przygotować się do udziału w operacji Restrukturyzacja małych gospodarstw.

- Na co dzień rozmawiamy i świadczymy usługi dla tysięcy osób zainteresowanych uczestnictwem. Jednocześnie na bieżąco zbieramy i analizujemy własne dane oraz informacje statystyczne o operacji oraz innych programach podawane przez ARiMR. Mamy nadzieję, że przygotowana przez nas analiza statystyczna i prawna pomoże Państwu podjąć odpowiednie czynności umożliwiające wykorzystanie całości dostępnej puli środków z PROW 2014-2020 – zaznacza prezes Kowalczyk w piśmie do resortu rolnictwa.

Jak wylicza PAPFU, w 2021 roku nabór na poddziałanie 6.3 Restrukturyzacja małych gospodarstw trwał 3 miesiące i w trakcie jego trwania złożono 20 323 wniosków. Ich ilość rozkładała się w następujący sposób:

a) I miesiąc - 740 (3,64%);
b) II miesiąc - 12 050 (59,07%);
c) III miesiąc - 7 578 (37,29%).

- W obecnym naborze w I miesiącu złożono 275 lub 360 wniosków (istnieją dwie wersje w zależności od źródła), czyli o 51 – 62% mniej niż w 2021 roku. Jeżeli nabór potrwa tylko dwa miesiące, nie ma najmniejszych szans rozdysponowanie dostępnej puli środków (dostępne środki zapewniają udział w programie około 20 000 gospodarstw) – podkreśla prezes Kowalczyk.

Pieniądze z PROW są wciąż dostępne

Wg analizy PAPFU, wykorzystanie środków w działaniach premiowych przedstawia się następująco:

a) Premia dla młodych rolników – wydane decyzje wyczerpują 79% limitu, co jest równe 4 099 mln zł. Oznacza to, że nierozdysponowane zostanie (po uwzględnieniu złożonych w tym roku wniosków - 649) około 530 mln zł.

b) Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej – wydane decyzje wyczerpują 73% limitu, zakładając, że wszyscy beneficjenci złożą wniosek o płatność, co jest w praktyce nierealne. Pozostaje 2 600 mln zł do rozdysponowania. Zakładając średnią kwotę dofinansowania 170 000 zł (na podstawie danych poprzedniego naboru) jest to kwota wystarczająca na 15 000 wniosków. W trakcie tegorocznego naboru do 31 maja zostało złożonych 4 800 wniosków, do czego należy doliczyć wnioski złożone za pośrednictwem poczty. Załóżmy, bardzo optymistycznie, że będzie to 2 500 wniosków. Razem daje to 7300 wniosków. Przy tym, udział rolnika w tym programie wiąże się dla niego z poważną decyzją o zmianie charakteru działalności z rolniczej na (także) pozarolniczą, w tym przejściem z KRUS do ZUS. Udział w programie prowadzi do uzyskania stosunkowo wysokiej kwoty premii podlegającej rozliczeniu. Wszystko to skutkuje stosunkowo dużym stosunkiem rezygnacji jeszcze przez skorzystaniem z pomocy. Szacujemy, że co najmniej 30% rolników zrezygnuje, co daje nam ostatecznie 5 110 beneficjentów. W takim wariancie w programie zostanie nierozdysponowane ok. 1 700 mln zł.

c) Rozwój usług rolniczych – z dostępnych 2 530 mln zł 62% zakończyło się pozytywną decyzją, pozostało 960 mln zł. Około 64% złożonych wniosków kończy się pozytywną decyzją. W roku 2021 złożono 2 616 wniosków, w bieżącym roku widząc ilości złożonych wniosków w innych naborach, biorąc pod uwagę, że jest to program, w którym należy wyłożyć własne pieniądze uważamy, że nie ma najmniejszych szans aby przekroczyć ten wynik. Zakładając, że zostanie złożonych 2 500 wniosków a ich skuteczność wyniesie 64% możemy liczyć na rozdysponowanie 688 mln zł. Oznacza to pozostanie 270 mln zł z alokacji;

- Z wymienionych działań premiowych pozostanie ok. 2 500 mln zł do dyspozycji ARiMR. Nie twierdzimy, że całą kwotę należy przeznaczyć na restrukturyzację małych gospodarstw. Uważamy jednak, że powinny zostać one przesunięte na operację 6.3 w takim zakresie, aby wystarczyło ich na pomoc dla kwalifikujących się rolników - podkreśla w piśmie do resortu rolnictwa prezes Kowalczyk.

PAPFU poprosiła jednocześnie ministerstwo rolnictwa o informację, jakie są plany co do środków, które nie zostaną wykorzystane w ramach ogłoszonych już naborów.

Warto wydłużać nabory

Według PAPFU, przedłużanie naborów zawsze wpływało pozytywnie na liczbę złożonych wniosków i pełniejsze wykonanie programu. Przykładowo:

a) 6.3 Modernizacja gospodarstw rolnych 2021: lipiec – 0 wniosków, sierpień 3643 wnioski (32%), wrzesień 7833 wnioski (68%).

b) 6.1 Premia dla młodych rolników 2021: kwiecień – 81 wniosków (2%), maj 611 wniosków (15%), czerwiec – 3321 wniosków (83%).

c) 6.2. Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej 2022: I miesiąc – 389 wniosków (8%), II miesiąc – 1296 wniosków (27%), III miesiąc – 3107 wniosków (65%).

- Nawet mając na uwadze, że pewna część wniosków byłaby złożona wcześniej, gdyby nabór nie został przedłużony, to nie można kwestionować tego, że wydłużenie naboru pozwoliło skorzystać z finansowania znacznie większej ilości rolników i tym samym bardziej efektywnie zrealizować programy - podkreśla prezes Kowalczyk.

Zdaniem PAPFU, poddziałania 6.2 oraz 6.3 to programy, które obecnie cieszą się największą popularnością.

- Prowadzimy znaczącą kampanię reklamową, która przyczynia się nie tylko do zwiększenia ilości Klientów PAPFU, ale też do zwiększenia ogólnej świadomości rolników o możliwościach pozyskania funduszy unijnych i możliwości zgłoszenia się chętnych do lokalnych firm lub Ośrodków Doradztwa Rolniczego. Z racji tego, że wyżej wymienione nabory zostały ogłoszone jeden po drugim i w pewnym stopniu nałożyły się na siebie, firmy doradcze nie są w stanie obsłużyć wszystkich chętnych w tak krótkim czasie. Chociaż pozostał już tylko niepełny miesiąc naboru na operację, do nas codziennie zgłaszają się setki nowych zainteresowanych. To samo dzieje się u naszej konkurencji - przyznaje prezes Kowalczyk.

Dlatego, mając na uwadze ilość dostępnych środków dla operacji 6.3, brak możliwości wykorzystania pełnej puli w przypadku pozostałych poddziałań (Młody rolnik, Premia na rozpoczęcie działalności pozarolniczej, Rozwój usług rolnych) oraz zbliżającą się wielkimi krokami nową perspektywą unijną (PROW 2023-27) PAPFU uważa, że w interesie publicznym jest przedłużenie naboru dla operacji 6.3 - Restrukturyzacja małych gospodarstw.

- Tysiące rolników pozostaje zainteresowanych wzięciem udziału w programie, jednak podjęli się tematu za późno. Uważamy, że takiego rolnika należy zrozumieć - podkreśla w piśmie do resortu rolnictwa prezes Kowalczyk.