PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Krótki Łańcuch Dostaw w pytaniach i odpowiedziach

Krótki Łańcuch Dostaw w pytaniach i odpowiedziach
fot. pixabay

Rolniku - chcesz sprzedawać swoje produkty bezpośrednio konsumentom w ramach tzw. krótkiego łańcucha dostaw, ale masz wątpliwości i pytania? Farmer.pl opracował zestaw odpowiedzi na najczęściej nurtujące rolników kwestie związane właśnie z tą formą sprzedaży.



Założenie rozwiązania krótki łańcuch dostaw (KŁD) jest proste: wyeliminowanie pośredników pomiędzy producentem a konsumentem, co powoduje zmniejszenie kosztów dla obu stron oraz możliwość podziału nadwyżki finansowej, która wcześniej trafiała do pośredników.

W ciągu ostatnich kilku lat widać wśród konsumentów rosnące zainteresowanie kupowaniem bezpośrednio od rolnika. Równocześnie rośnie też zainteresowanie tą formą sprzedaży po stronie producentów żywności. W czasach pandemii, niechęć do dużych sklepów i galerii handlowych spowodowała, że kooperatywy, kluby zakupowe, paczki od rolnika, e-targi i e-bazary, sklepy internetowe oraz inne formy łączące producentów i konsumentów na określonym obszarze geograficznym cieszą się coraz większym zainteresowaniem. Niestety takich inicjatyw jest wciąż mało w Polsce, a te, które mają ugruntowaną pozycję, często nie radzą sobie ze skalą popytu. Warto też podkreślić, że część z nich chce zachować kameralną skalę, angażując jedynie określoną i zamkniętą grupę producentów i konsumentów, która pozwala na przetrwanie na coraz bardziej chaotycznym rynku żywności.

Rolnicy, którzy chcieliby zacząć sprzedawać swoje produkty bezpośrednio konsumentom w ramach KŁD mogą skorzystać z pomocy finansowej na rozruch takiej działalności. Od 29 marca do 12 maja br. będzie można składać w ARiMR wnioski o przyznanie pomocy w ramach działania WSPÓŁPRACA objętego PROW 2014-2020, na operacje, których przedmiotem jest tworzenie krótkich łańcuchów dostaw na zasadach płatności zryczałtowanej.

Pomoc przyznawana będzie w wysokości nawet 325 tys. zł, ale w przypadku gdy operacja przewiduje zakup środka transportu. Jeśli nie – to stawka wynosi 280 tys. zł. Koszty planowane do poniesienia w ramach operacji w zakresie tworzenia krótkich łańcuchów dostaw na zasadach płatności zryczałtowanej, obejmują m.in. koszty: budowy, przebudowy lub remontu połączonego z modernizacją obiektów lub infrastruktury, zakupu lub instalacji nowych maszyn lub urządzeń, w tym środków transportu, zakupu lub instalacji wyposażenia, zakupu usług związanych z transportem produktów objętych załącznikiem I do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w związku z realizacją operacji, odpłatnego korzystania z maszyn, urządzeń, środków transportu, wyposażenia i nieruchomości w związku z realizacją operacji, zakupu środków produkcji, ogólne, bieżące.

Złożone wnioski o przyznanie pomocy zostaną poddane ocenie punktowej, przy zastosowaniu kryteriów wyboru operacji określonych w § 12 ust. 2a rozporządzenia (im więcej rolników w grupie tym więcej punktów, punktowane będzie też np. sprzedaż poprzez sklep internetowego czy aplikację mobilną, sprzedaż produktów ekologicznych czy zastosowanie wspólnego logo). Suma uzyskanych punktów będzie decydowała o kolejności przysługiwania pomocy. Agencja nie przyzna pomocy, jeżeli operacji przyznano mniej niż 13 punktów. Jednak co najważniejsze – wspomniana pomoc może być przyznana jedynie grupie operacyjnej, składającej się z minimum 5 rolników.

Szacuje się, że w ramach planowanego na koniec marca naboru Współpraca – krótkie łańcuchy dostaw, w skali całego kraju powstanie około 70-80 Grup Operacyjnych, a nie wykluczone, że więcej. Całkowity budżet na to działanie to 6 mln euro – podał Aleksander Bomberski, Krajowy Broker Innowacji w czasie zorganizowanej 10 marca przez PODR w Szepietowie debaty pt. „Działanie Współpraca szansą na rozwój”.

Aleksander Bomberski, debata on-line PODR Szepietowo
Aleksander Bomberski, debata on-line PODR Szepietowo

W czasie tego spotkania można było też zaobserwować, jak duże jest zainteresowanie rolników planowanym naborem i jak wiele jest wątpliwości i pytań z tym związanych. Aleksander Bomberski starał się odpowiedzieć na większość poruszonych w czasie debaty kwestii, a farmer.pl zebrał i opracował dla Państwa zestaw odpowiedzi na najczęściej – jak wynika ze spotkania w PODR Szepietowo - nurtujące rolników kwestie związane właśnie z tą formą sprzedaży, jaką są krótkie łańcuchy dostaw:

Pytanie: Czy założenie sklepu czy aplikacji jest obligatoryjne?

A.Bomberski: Nie jest obligatoryjne – jest fakultatywne. Ale fakt - za założenie sklepu czy aplikacji można otrzymać dodatkowe punkty przy ubieganiu się o wsparcie finansowe. Może to się okazać niekonieczne, jeśli grupa uzbiera wymagane punkty wypełniając inne kryteria.

Pyt: Co w przypadku śmierci albo niezdolności do pracy przez jednego z jej członków?

AB: To są sytuacje losowe, które są indywidualnie rozpatrywane przez agencję płatniczą. Jeśli taka sytuacja nastąpi, że jeden z członków będzie musiał odejść z grupy operacyjnej – informujemy pismem agencję że zmienia się skład konsorcjum i prosimy o aneksowanie umowy. W miejsce rolnika który odstępuje od grupy operacyjnej wchodzi inny rolnik, który będzie pełnił podobną funkcję.

Pyt: Czy ogrodzenie uli dla pszczelarza też jest kosztem kwalifikowanym?

AB: Tu trzeba wziąć pod uwagę racjonalność takiego kosztu. Trzeba dobrze uzasadnić wpływ tego ogrodzenia na stworzenie krótkiego łańcucha dostaw. Koszty zawarte w projekcie o wsparcie mają być bezpośrednio związane ze sprzedażą, z dystrybucją, z produkcją i z jakością. Jeśli udowodnicie Państwo, że w jakiś sposób ogrodzenie wpłynie na jakość, dystrybucję czy sprzedaż produktów rolnych to oczywiście, proszę to zaznaczyć we wniosku. Przyznam jednak, że ja - na pierwszy rzut oka - nie widzę takiego powiązania.

Pyt: Czy są jakieś ograniczenia wiekowe dla członków grupy?

AB: Nie ma. Mamy tu podstawową definicję rolnika, który musi posiadać grunty rolne i prowadzić produkcję rolniczą lub zwierzęcą. I w ramach działania Współpraca musi prowadzić dostawy bezpośrednie lub sprzedaż bezpośrednią, lub RHD, lub MLO, lub działalność gospodarczą.

Pyt: Czy grupa 5 rolników, z których jeden jest płatnikiem VAT, a pozostali ryczałtowcami, może sprzedawać swoje produkty na zasadach sklepu internetowego?

AB: Sklep internetowy to działalność gospodarcza. Tak samo, jak sklep stacjonarny. Jeśli ten jeden rolnik, który jest vatowcem, założy sklep internetowy – bo ma działalność gospodarczą – to pozostali rolnicy mogą jemu sprzedawać te produkty rolne w ramach grupy operacyjnej i ten rolnik, który ma ten sklep internetowy sprzedaje te produkty dalej, bez ograniczeń, które wynikają z RHD czy z MLO.

Pyt: Jakie informacje o grupie powinny być umieszczone na etykietach sprzedawanych towarów?

AB: Powinno to być przede wszystkim wspólne ologowanie. Tak by klient kupując dany towar nie miał wątpliwości, że kupuje go od grupy krótkiego łańcucha dostaw. Poza tym informacja na etykiecie powinna informować o pochodzeniu, w jaki sposób został produkt wytworzony (np. w jakim systemie jakości) oraz informacje o składzie – w przypadku produktów przetworzonych. To nie jest nic nowego ponad to co obowiązuje aktualnie w kraju w tym zakresie.

Pyt: W jaki sposób udowodnić wyjście poza województwo jeśli chodzi o sprzedaż towarów?

AB: Na wniosku jest to określone na zasadzie oświadczenia. Weryfikacja – czy produkt został rzeczywiście sprzedany poza granicą województwa czy nie będzie na podstawie ewidencji sprzedaży (i która jest załącznikiem do wniosku).

Pyt. Czy grupa może się składać z 4 rolników i jednego przedsiębiorcy który prowadzi działalność MOL, ale de facto rolnikiem nie jest?

AB: Definicja rolnika jest jasna w tym przypadku. Jeśli wspomniany przedsiębiorca tego warunku nie spełnia to nie może być członkiem grupy 5 rolników. Ale może być 6 z kolei członkiem tej grupy.

Pyt: Czy do kosztów kwalifikowanych mogą być wliczone koszty przebudowy budynków służących do produkcji, oraz np. koszty montażu ogniw fotowoltaicznych do ogrzewania kurnika?

AB: Jeśli chodzi o pierwszą część pytania - tak, jeśli ta inwestycja jest bezpośrednio związana z oferowanymi produktami w ramach krótkiego łańcucha dostaw, czyli wpłynie na ich jakość, czy poszerzenie asortymentu. Ostrożnie podchodziłbym do ogniw fotowoltaicznych – bo nie jest to bezpośrednio związane z jakością czy systemem produkcji. Tu bardzo trudno byłoby Państwu uzasadnić montaż paneli. One ograniczają negatywny wpływ na środowisko, powodują ograniczenie kosztów wytworzenia, ale nie wpływają bezpośrednio na model sprzedaży. Modelem sprzedaży jest tu punkt logistyczny, punkt sprzedaży (drewniana wiata czy sklep). Ale jeśli chodzi o ten konkretny przykład montażu ogniw do ogrzewania kurnika – można próbować uzasadniać pozytywny wpływ paneli na jakość oferowanych produktów oraz ich cenę, dostępność i zwiększenie asortymentu grupy krótkiego łańcucha dostaw.

Pyt: Jakie są obowiązkowe elementy do umieszczenia na stronie internetowej grupy?

AB: Strona internetowa ma informować o projekcie. W jakim celu powstała grupa operacyjna, z jakich funduszy jest finansowana, jaki jest skład konsorcjum i co grupa chce wdrożyć w ramach projektu. Plus ologowanie, które wynika z księgi wizualizacji PROW.

Pyt: Jeżeli jeden z rolników prowadzących działalność gospodarczą posiada sklep internetowy, to czy grupa rolników otrzyma punkty w ocenie, czy trzeba założyć drugi sklep?

AB: Oczywiście – ten sklep już funkcjonujący może być zastosowany. Bowiem w rozporządzeniu mamy zapisane nie stworzenie sklepu internetowego ale sprzedaż poprzez zastosowanie sklepu internetowego. Ważne – ten istniejący już sklep internetowy musi być dostosowany pod grupę operacyjną, czyli musi być opisany, oznaczony i ologowany i dotyczyć tych produktów, które były wymienione we wniosku.

Pyt: Czy rolnik uczestniczący w tym działaniu ma obowiązek składać wnioski o dopłaty?

AB: Nie – nie ma takiego obowiązku.

Pyt. Czy do umowy przy zawiązywaniu grupy jest potrzebny notariusz?

AB: Zawiązując grupę w ramach KŁD wystarczy zwykła umowa konsorcjum – bez udziału notariusza. To już jest dokument wiążący – tworzący grupę operacyjną. Umowa konsorcjum jest umową prostą, która określa zasady funkcjonowania grupy operacyjnej i obowiązki każdego z partnerów. Wzorcową umowę przekażę pracownikom PODR w Szepietowie aby mogli Państwo się z nią zapoznać i wykorzystać przy tworzeniu swoich grup operacyjnych.

Pyt: Czy rolnik prowadzący sprzedaż produktów bezpośrednio w ramach KŁD traci możliwość sprzedaży hurtowej?

AB: Nie traci. Udział w projekcie w ramach KŁD nie obliguje rolnika do sprzedaży w ramach tylko tego projektu. Może dalej sprzedawać we własnym zakresie, jak do tej pory sprzedawał, tylko deklaruje ile produktów rolnych sprzedaje w ramach KŁD, i jaką ilość będzie sprzedawał w okresie roku i dwóch lat od zakończenia projektu.

Pyt. Z ilu rodzajów produkcji rolnej, czy też kierunków musi składać się grupa?

AB: Nie ma takich widełek czy ograniczeń. Jedyne zróżnicowanie, które można tu uwidocznić i uzyskać za to punkty to oferta 3 produktów i więcej. Ale warto zadbać o bogatą ofertę grupy.

Pyt: Czy powiązania osobowe pomiędzy rolnikami w grupie należy traktować szeroko, czy według definicji z ustawy?

AB: Mamy minimum 5 rolników. Na dobrą sprawę wg definicji rozporządzenia działania Współpraca wystarczy że między dwoma rolnikami z tych pięciu nie zachodzi powiązanie kapitałowe lub osobowe – warunek jest spełniony. Hipotetycznie pozostali trzej rolnicy mogą być ze sobą powiązani osobowo lub kapitałowo.

Pyt: Czy rolnik prowadzący działy specjalne, nie posiadający gruntów może być członkiem grupy?

AB: Tak – jako ten 6 członek grupy. Rolników – z ziemią – musi być 5.

Pyt. Czy to prawda, że z otrzymanych środków na działanie grupy, jej członkowie będą mogli sobie wypłacać wynagrodzenie za pracę w tej grupie, bo np. pakują skrzynki z towarem, prowadzą sklep?

AB: Nie. Wynagrodzenie za pracę może być wypłacane na zasadzie umowy o pracę, zlecenie czy dzieło. Samozatrudnienie nie jest możliwe. Możliwe jest natomiast zatrudnienie osoby na zasadzie dowolnej umowy w ramach projektu i za to dostajecie Państwo dofinansowanie. Czyli osoba pakująca skrzynki musi być zatrudniona przez rolnika, który jest w składzie konsorcjum. Księgowa musi być zatrudniona przez przedsiębiorcę, który jest w grupie operacyjnej.

Pyt: Ile musi wynieść koszt środka transportu w stosunku do reszty kosztów aby skorzystać z wyższej puli środków?

AB: Nie jest to określone. Nie ma ani minimum ani maksimum. Hipotetycznie środek transportu może kosztować 10 tys. zł, ale też mogą Państwo zakupić food truck, który kosztuje połowę wartości projektu czy jego trzy czwarte. Jeśli grupa uzasadni, że jest to główny model sprzedaży, uzasadniony, że wszyscy będą z niego korzystać, że umożliwi poszerzenie asortymentu i możliwości sprzedaży o nowe rynki zbytu – to oczywiście tak, nie ma tu ograniczeń. Koszty inwestycyjne mogą stanowić całość wartości projektu, jak również odwrotnie – mogą to być tylko koszty bieżące, które będą dotyczyły głównie promocji i reklamy.

Pyt: Czy mąż może być innej grupie, jeśli ja skorzystam z dofinansowania będąc w innej?

AB: Jeśli jesteście Państwo pod jednym numerem gospodarstwa to nie – chyba, że Pani będzie np. figurować w grupie jako przedsiębiorca, a mąż jako rolnik. Ale jeśli macie Państwo dwa oddzielne numery gospodarstwa - to jak najbardziej tak. 

Sprawdź ofertę rynku spożywczego na gieldarolna.pl



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (0)

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.235.60.144
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.