"Rozwój gospodarstw i działalności gospodarczej" to działanie PROW 2014-2020, które ma aż pięć poddziałań. Dwa  z nich adresowane są wprost do właścicieli małych gospodarstw.

Rozwój gospodarstw - przekazanie małych gospodarstw

Płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa to nowe poddziałanie. Zakłada wypłacenie premii tym rolnikom, którzy kwalifikują się do systemu dla małych gospodarstw ustanowionego w rozporządzeniu ws. płatności bezpośrednich i trwale (w drodze sprzedaży lub darowizny) przekazują swoje gospodarstwo rolne innemu rolnikowi. Po przekazaniu gospodarstwa beneficjent nie będzie podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników w KRUS.

Gospodarstwo przejmujące grunty od beneficjenta musi posiadać lub osiągnąć, po przejęciu gruntów od beneficjenta działania, co najmniej wielkość odpowiadającą średniej wielkości gospodarstwa w Polsce lub średniej wielkości gospodarstwa w danym województwie, jeśli średnia powierzchnia gospodarstw w danym województwie jest większa niż średnia wielkość gospodarstwa w Polsce.

Roczna stawka pomocy odpowiada 120 proc. rocznej płatności, do otrzymania której beneficjent kwalifikuje się w ramach systemu dla małych gospodarstw. Opisana wyżej stawka pomocy przysługuje za rok, w którym beneficjent trwale przekazuje swoje gospodarstwo, i lata następne, do roku 2020 włącznie. Pomoc wypłaca się jednorazowo.

Dla zapewnienia skuteczności wsparcia, rolnik przejmujący grunty należące do beneficjenta działania zobowiązany będzie do zachowania całkowitej powierzchni gospodarstwa w okresie 5 lat.

W przypadku niedotrzymania tego warunku, na nabywcę gruntów nałożona zostanie sankcja w wysokości równowartości płatności bezpośrednich przysługujących do zbytych gruntów za okres, w którym zobowiązanie nie zostało dotrzymane.

Rozwój gospodarstw - restrukturyzacja małych gospodarstw

To kolejna w PROW pomoc w formie ratalnej premii: pierwsza rata w wysokości 80 proc. kwoty pomocy, druga - 20 proc. Całość: 60 000 zł.

Beneficjent to rolnik będący osobą fizyczną ubezpieczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników z mocy ustawy i w pełnym zakresie jako rolnik, prowadzący wyłącznie działalność rolniczą.

Premia może być przyznana tylko raz osobie i na gospodarstwo, tj. na grunty rolne, które wchodziły w skład gospodarstwa objętego pomocą. W przypadku małżonków premię może otrzymać tylko jedno z nich, niezależnie od tego, czy prowadzą wspólne czy odrębne gospodarstwa.

Pomoc może być przyznana wnioskodawcy, który:

- prowadzi na terytorium RP działalność rolniczą w celach zarobkowych,

- jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego 1 ha u.r. lub nieruchomości służącej do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji

- posiada gospodarstwo rolne o wielkości ekonomicznej mniejszej niż 10 tys. euro,

- przedłoży biznesplan dotyczący restrukturyzacji gospodarstwa.

Założenia biznesplanu mogą dotyczyć rozwoju produkcji produktów rolnych, żywnościowych jak i nieżywnościowych, a także przygotowania do sprzedaży produktów wytworzonych w gospodarstwie.

W wyniku realizacji biznesplanu powinien nastąpić wzrost wielkości ekonomicznej gospodarstwa do poziomu co najmniej 10 tys. euro, przy czym wzrost ten musi wynieść co najmniej 20 proc. wartości wyjściowej.

Zaplanowano wsparcie dla 49 990 małych gospodarstw.