W roku ubiegłym ruszył „Ogólnopolski program regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie” – 13 lutego br. zakończył się w NFOŚiGW kolejny nabór wniosków skierowany do wojewódzkich funduszy, zostały podpisane z nimi umowy i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej z dniem 1 kwietnia ogłosiły nabory wniosków – poinformowała nas Donata Bieniecka z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Jak podano, Stacje Chemiczno-Rolnicze przyjęły 8000 wniosków na kwotę 29 405 909 zł.

– Na dzień 21 kwietna br. rolnikom przekazano łącznie 15 690 607 zł, ale oczywiście to się zmienia, bo WFOŚiGW przekazują na bieżąco kolejne środki – dodała Bieniecka. Warto przypomnieć, że na realizację programu w latach 2019-2023 zaplanowano kwotę 300 mln zł. Jak podkreślono, program jest zasilany środkami NFOŚiGW oraz wojewódzkich funduszy. Udział własny wojewódzkich funduszy w 2019 r. w zależności od wielkości funduszu wynosił od 5 do 10 proc. zasady programu

Czy coś zmieniło się w procedurach i zasadach przyjmowania wniosków? Okazuje się, że nie, oprócz nowego wzoru wniosku, który najlepiej pobrać ze strony WFOŚiGW. – Rolnicy zainteresowani dofinansowaniem wapnowania powinni zgłosić się do właściwej Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej. Wsparcie finansowe oraz wszelkie niezbędne informacje uzyskają w swoim WFOŚiGW – podaje NFOŚiGW.

Wnioski przyjmowane są przez Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze. Co ważne, data wysiania wapna musi być późniejsza niż data złożenia wniosku, jednak nie powinna być późniejsza niż 12 miesięcy od dnia zakupu wapna nawozowego lub środka wapnującego określonego na fakturze VAT. Wzór wniosku oraz instrukcja jego wypełniania zamieszczone są na stronach internetowych Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Przypominamy, kto może ubiegać się o dofinasowanie:
do 300 zł/t czystego składnika odkwaszającego (CaO oraz MgO) dla gospodarstw o powierzchni nieprzekraczającej 25 ha użytków rolnych,
do 200 zł/t czystego składnika odkwaszającego (CaO oraz MgO) dla gospodarstw o powierzchni powyżej 25 ha, ale nieprzekraczającej 50 ha użytków rolnych,
do 100 zł/t czystego składnika odkwaszającego (CaO oraz MgO) dla gospodarstw o powierzchni powyżej 50 ha, ale nieprzekraczającej 75 ha użytków rolnych.
Beneficjentami są posiadacze użytków rolnych o pH gleby poniżej lub równej 5,5.

Jak oceniają go rolnicy?

Jedni są zadowoleni z programu, bo po pierwsze uzyskali dofinasowanie, a po drugie zmobilizowali się do zastosowania wapna nawozowego, które ma „zbawienne” znaczenie dla poprawy struktury gleby i wpływa na podwyższenie jej odczynu, bowiem nadal w Polsce ponad połowa gleb wymaga obligatoryjnie wapnowania. Inni uważają, że program spowodował tylko podwyżki cen nawozów wapniowych, nie wszyscy mogą z niego skorzystać, a skala jego wykorzystania i korzyści z niego płynące są małe.
Zapytaliśmy, co na ten temat myślą przedstawiciele rolników. – Sama idea programu jest bardzo dobra, ale oparcie go na pomocy de minimis i w sytuacji całego wykorzystania jej na suszę sprawia, że realizacja programu jest niemożliwa. Ponadto nie powinno być ograniczenia programu do gospodarstw do powierzchni 75 ha. Program powinno się rozszerzyć na wszystkich rolników z limitem pomocy na powierzchnię pierwszych 20 ha – powiedział nam Jan Marciszewski z Krajowej Rady Izb Rolniczych.
Warto też wiedzieć, że – jak napisała Marzena Pokora-Kalinowska na naszym portalu farmer.pl – wszyscy, którzy otrzymali dotację na wapnowanie do 23 listopada, muszą zapłacić podatek dochodowy. – Środki dotacyjne wypłacone przez wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej w ramach programu do dnia 23 listopada objęte były podatkiem dochodowym i koniecznością wystawienia dla beneficjentów deklaracji PIT-8c. Wypłaty dokonane po tej dacie nie są opodatkowane, tym samym otrzymanych środków podatnik nie jest zobowiązany wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym – potwierdził wówczas NFOŚiGW. 

Zdaniem eksperta

prof. Wojciech Lipiński, dyrektor Krajowej Stacji Chemiczno-Rolniczej w Warszawie

„Ogólnopolski program regeneracji środowiskowej gleb poprzez ich wapnowanie” w roku 2020 jest kontynuacją wieloletniego projektu NFOŚiGW. Stacje Chemiczno-Rolnicze w tym programie wykonują badania gleby pod kątem ich zakwaszenia, wydają zalecenia w zakresie wapnowania i przyjmują wnioski kierowane przez rolników do WFOŚiGW, a po ich weryfikacji przekazują je Funduszom do realizacji.
W roku 2020 zainteresowanie programem jest bardzo duże, o czym świadczy liczba złożonych wniosków, jak i liczba próbek gleby skierowana do badań w Okręgowych Stacjach Chemiczno-Rolniczych (OSCh-R). W porównaniu z rokiem 2019 zainteresowanie badaniami gleby było o 40 proc. większe, a tylko badaniem samego odczynu nawet 10-krotnie większe. Warunki pogodowe sprzyjały pobieraniu próbek w tym czasie, co z pewnością wpłynęło na znaczne zwiększenie liczebności badań. W I kwartale OSChR przyjęły blisko 3 tys. wniosków, które w większości już zostały przekazane do WFOŚiGW. Obejmowały one kwotę ponad 8 mln zł. Najwięcej wniosków dotychczas przyjęły OSChR w Warszawie, Lublinie, Białymstoku i Rzeszowie.