Rolnicy w ramach wsparcia udzielanego przez MRiRW i ARiMR mogą ubiegać się dotację w ramach „małej retencji” na dopłatę do inwestycji zatrzymujących wodę, jak i „suszowe +”, czyli o dopłatę od hektara z powodu suszy, jak i preferencyjne kredyty klęskowe z powodu suszy. Niestety w wielu przypadkach rolnicy muszą cały czas czekać na dopłaty ,szczególnie jeżeli chodzi o dopłaty do hektara.

Dopłaty do inwestycji w ramach „małej retencji”

Ministerstwo Rozwoju i Rolnictwa Wsi uwzględniając potrzebę i konieczność zapobiegania ekstremalnym zjawiskom atmosferycznym, powodującym straty w rolnictwie, wprowadziło zmiany w poddziałaniu „Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych” objętym Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020, w ramach operacji „Modernizacja gospodarstw rolnych”.

- W tym instrumencie wsparcia wyodrębniono obszar dotyczący nawadniania w gospodarstwie, w ramach którego mogą być realizowane inwestycje polegające na modernizacji istniejącego systemu nawadniania lub wykonaniu nowego nawodnienia w gospodarstwie. Na ten obszar wsparcia przeznaczono 100 mln euro – podkreśla Małgorzata Książyk, dyrektor w Departamencie Komunikacji i Promocji MRiRW. W jaki sposób i kiedy te środki będą rozdysponowane wśród rolników?

Maksymalna wysokość pomocy udzielonej jednemu beneficjentowi i na jedno gospodarstwo rolne, w ramach omawianego instrumentu wsparcia, w okresie realizacji PROW 2014–2020, na operacje związane z nawadnianiem nie może przekroczyć 100 tys. zł, przy czym pomoc przyznaje się na operację o planowanej wysokości kosztów kwalifikowalnych powyżej 15 tys. zł. Pomoc polega na refundacji do 50%, poniesionych przez beneficjenta kosztów kwalifikowalnych operacji (lub do 60% kosztów kwalifikowalnych – w przypadku operacji realizowanej przez młodego rolnika).

- Od 21 lutego trwa nabór wniosków o przyznanie pomocy. Z uwagi na utrudnienia spowodowane rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 termin naboru wniosków został wydłużony o trzy miesiące tj. do 20 lipca 2020 r.   Zgodnie z Harmonogramem planowanych naborów wniosków w ramach PROW 2014  – 2020 do końca 2021 r., dostępnym pod adresem: www.gov.pl/web/rolnictwo/harmonogramnaboru-wnioskow-prow-2014-2020, kolejne nabory wniosków dla obszaru związanego z nawadnianiem planowane są w październiku 2020 r. oraz w styczniu 2021 r. Niemniej jednak w związku ze stanem epidemii i wprowadzonymi koniecznymi ograniczeniami dla obywateli, przewiduje się wprowadzenie kolejnych zmian w przedmiotowym rozporządzeniu w celu wprowadzenia ułatwień dla wnioskodawców. Planuje się, że w kolejnej perspektywie finansowej UE w Polsce wdrażane będą działania na rzecz przeciwdziałania i ograniczania skutków suszy – podkreśla Małgorzata Książyk, dyrektor w Departamencie Komunikacji i Promocji MRiRW.

Zgodnie z informacją udzieloną przez MRiRW pomoc może być przyznana rolnikowi, który:

  • jest posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego w rozumieniu Kodeksu cywilnego, o powierzchni użytków rolnych co najmniej 1 ha i nie więcej niż 300 ha, i kieruje tym gospodarstwem;
  • prowadzi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej m.in. produkcję roślinną lub zwierzęcą w celach zarobkowych;
  • ma nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

    W ramach tego wsparcia rolnicy mogą realizować operacje polegające m.in. na:
  • wykonaniu nowego nawodnienia (ewentualnie z wykonaniem ujęcia wodnego z wód podziemnych lub powierzchniowych),
  • modernizacji istniejącej instalacji nawadniającej (ewentualnie z modernizacją ujęcia wody),
  • modernizacji instalacji nawadniającej wraz z powiększeniem powierzchni nawadnianej (nowe nawodnienia) połączone ewentualnie z modernizacją zaopatrzenia tej instalacji w wodę.

    - Do kosztów kwalifikowalnych będą zaliczane przykładowo koszty zakupu nowych maszyn i urządzeń, w szczególności do poboru, mierzenia poboru, magazynowania, uzdatniania, odzyskiwania lub rozprowadzania wody, a także nowych instalacji do rozprowadzania wody oraz instalacji nowych systemów nawadniających i systemów do sterowania nawadnianiem – podkreśla Małgorzata Książyk, dyrektor w Departamencie Komunikacji i Promocji MRiRW.
  • Należy więc pamiętać, że  ramach nowej inwestycji nawadniającej musi być podłączony system pomiaru wody, umożliwiający mierzenie zużycia wody na poziomie wspieranej inwestycji. 

    Jak podaje MRiRW, pomoc będzie przyznawana, jeżeli inwestycja spełni wymagania wynikające z obowiązujących przepisów prawa, które mają zastosowanie do tej inwestycji, w szczególności w zakresie ochrony środowiska i prawa wodnego. W tym instrumencie wsparcia przewidziano m.in. preferencje w przyznawaniu pomocy dla operacji realizowanych na obszarach zagrożonych wystąpieniem suszy. Szczegółowe warunki przyznawania pomocy na inwestycje związane z nawadnianiem w gospodarstwie w ramach ww. instrumentu wsparcia określone są w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 sierpnia 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu „Modernizacja gospodarstw rolnych” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji w gospodarstwach rolnych” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 (Dz. U. poz. 1371 z późn. zm.).
  • „Suszowe+” od hektara

    Dopłaty do hektara dla gospodarstw objętych suszą miał być z początku ograniczony tylko do tych regionów, które były najbardziej dotkniętych suszą. Jednak już w 2019 roku problem suszy objął już praktycznie całą Polskę. Negatywne skutki suszy dotknęło w zeszłym roku ponad 300 tysięcy gospodarstw rolnych. Jednak tylko 120 tysiącom przyznano dopłaty. Dodatkowo około 30 tysięcy gospodarstw jeszcze czeka na dopłaty z tytułu „Suszowe +”.

    Jeśli chodzi o wysokość dopłat do hektara, pomoc suszową w 2019 roku wynosiła:

    • 1000 zł na hektar dla gospodarstw ze stratami powyżej 70% w uprawach, które miały ubezpieczone ponad połowę areału;
    • 500 zł na hektar dla gospodarstw ze stratami powyżej 70% w uprawach, które nie posiadały polisy;
    • 500 zł na hektar dla gospodarstw ze stratami powyżej 30%, ale nieprzekraczających 70%, które miały ubezpieczone ponad połowę areału;
    • 250 zł na hektar dla gospodarstw ze stratami powyżej 30% i nieprzekraczających 70%, które nie posiadały polisy.

    W praktyce ,większość rolników mogła liczyć na dopłatę w wysokości 500 zł, albo 250 zł na hektar. Dodatkowo przy wyliczeniu wymaganej połowy powierzchni ubezpieczenia upraw nie były brane pod uwagę trwałe użytki zielone, czyli tzw. TUZ-y, łąki i trawy na gruntach ornych.

    Wysokość i skalę dopłat do hektara z powodu suszy w 2020 roku podane zostaną w późniejszym terminie.  

    Kredyty „suszowe” na preferencyjnych warunkach

    O kredyty klęskowe m.in. z powodu suszy mogą ubiegać się rolnicy, którzy udokumentują szkody z powodu suszy. Kwota kredytu nie może przekraczać kwoty oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę

    - Ponadto, został uruchomiony bardzo duży kredyt obrotowy, tzw. klęskowy - w wysokości 1 mld złotych. Rolnicy, którzy mieli oszacowane klęski mogą uzyskać bardzo nisko oprocentowany kredyt na 100 proc. strat, rozliczany w 50 proc. fakturami od czasu wystąpienia tej klęski, czyli zaległe faktury na środki do produkcji będą uwzględnione. Jeżeli okaże się, że zainteresowanie tym kredytem jest bardzo duże, to pula środków może zostać zwiększona do 2 mld zł. Uruchomiony został również preferencyjny kredyt klęskowy - inwestycyjny, dla tych rolników którzy czują się na siłach realizować inwestycje. Ta akcja kredytowa opiewa na 0,5 mld zł – podsumowuje Małgorzata Książyk, dyrektor w Departamencie Komunikacji i Promocji MRiRW.

    Kredyty klęskowe wyróżnia niskie oprocentowanie, a ponadto ich część spłaca ARiMR. Do tego udzielane są na długi okres kredytowania, nawet do 4 lat od wystąpienia szkody. Dodatkowo rolnik ma dodatkową możliwość odroczenia spłaty kapitału do 18 miesięcy.

    Rolnicy mogą ubiegać się o kredyty kleskowe w Banku Polskiej Spółdzielczości., SGB-Banku, jak i i w zrzeszonych w nich Bankach Spółdzielczych oraz w bankach BNP Paribas Bank Polska., Krakowskim Banku Spółdzielczym, w Santander Bank Polska oraz w banku PEKAO.