Celem działania Dobrostan zwierząt jest zachęcenie rolników do stosowania podwyższonych (ponad obowiązujące standardy – minimalne wymogi prawne) warunków dobrostanu zwierząt. Rolnikom udzielane jest wsparcie za realizację wymogów w zakresie dobrostanu zwierząt, które wykraczają ponad odpowiednie obowiązkowe wymogi wynikające z powszechnie obowiązującego prawa.

Ale niewielu rolników – jak wynika z danych resortu rolnictwa – jest zainteresowanych tego rodzaju dodatkowym wsparciem. Jedynie ok. 1,55% ogółu tuczników w naszym kraju jest objęte działaniem Dobrostan zwierząt. W przypadku populacji krów jest nieco lepiej, bo 12% po pierwszym roku naborów.

- Sytuacja na rynku tuczników jest aktualnie mocno niepewna. Nie dziwię się, że rolnicy nie chcą wchodzić w dodatkowe inwestycje poprawiające dobrostan świń – ocenia Michał Nowacki, hodowca trzody i przy tym znany rolniczy youtuber RolnikNieprofesjonalny.

W nowej WPR, Dobrostan zwierząt został „zakwalifikowany” jako ekoschemat – działanie dobrowolne dla rolników. Będzie to kontynuacja pakietów wdrażanych w ramach działania Dobrostan zwierząt PROW 2014-2020 - lochy, tuczniki, krowy mleczne, krowy mięsne, owce – wymogi i stawki płatności tak jak obecnie, ale przewidziano też rozszerzenie zakresu wsparcia o kury nioski, brojlery, indyki, konie i bydło opasowe (w tym przypadku stawki płatności są jeszcze opracowywane).

Aktualnie trwają konsultacje Planu Strategicznego dla WPR 2023-2027, gdzie proponuje się - jeśli chodzi o lochy w gospodarstwie rolnym: wszystkie sztuki muszą być indywidualnie oznakowane i zarejestrowane zgodnie z przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Lochy nie mogą być utrzymywane w systemie jarzmowym; dopuszcza się jednak utrzymywanie loch w jarzmie w okresie okołoporodowym nie dłużej niż przez 8 dni. Wymagane jest zapewnienie zwiększonej o co najmniej 20% powierzchni bytowej w budynkach względem wymaganej powierzchni oraz zapewnienie dostępu do wybiegów – przy czym jest to dodatkowa opcja dla gospodarstw zapewniających warunki bytowe w zakresie powiększonej powierzchni bytowej w budynkach (opcja będzie uruchomiona w przypadku, kiedy obszar Polski będzie wolny od ASF).

Stawki płatności: 301 zł/lochę – za zapewnienie lochom zwiększonej powierzchni bytowej w budynkach i 612 zł/lochę – dodatkowa płatność za zapewnieni lochom dostępu do wybiegu.

Jeśli chodzi o tuczniki - do płatności kwalifikują się jedynie tuczniki pochodzące od loch utrzymywanych w gospodarstwach realizujących dobrostan loch. Podobnie jak i w tym przypadku, dobrostan tuczników wymaga zapewnienia zwiększonej o co najmniej 20% powierzchni bytowej w budynkach względem wymaganej powierzchni oraz zapewnienie dostępu do wybiegów - dodatkowa opcja dla gospodarstw zapewniających warunki bytowe w zakresie powiększonej powierzchni bytowej w budynkach (opcja będzie uruchomiona w przypadku, kiedy obszar Polski będzie wolny od ASF).

Stawki płatności: 24 zł/tucznika – za zapewnienie tucznikom zwiększonej powierzchni bytowej w budynkach i 33 zł/tucznika – dodatkowa płatność za zapewnieni tucznikom dostępu do wybiegu.

To zdecydowanie za mało zachęt – jeśli chcemy spowodować większe zainteresowanie rolników dodatkowym zwiększaniem dobrostanu świń – uważa Michał Nowacki. Dlatego, w ramach trwających konsultacji Planu Strategicznego nowej WPR, wraz z grupą innych producentów trzody chlewnej, m.in. Łukaszem Przytarskim oraz Jarosławem Deneką (w ramach nowo powstałego stowarzyszenia rolniczego PTR), zaproponował kilka nowych rozwiązań dla tego działania. Jak zauważają rolnicy dopłaty do trzody chlewnej w naszym kraju są znikome, a dopłaty dobrostanowe ograniczone do minimum z powodu trwałego powiązania pakietu tucznikowego z lochami. Takie powiązania nie występują w innych gatunkach zwierząt, np. bydle. Widać też duże zróżnicowanie w tego typu płatnościach w różnych krajach europejskich.

- Rolnik realizujący działanie dotyczące dobrostanu zwierząt po raz pierwszy w nowym okresie programowania zobowiązany jest do odbycia szkolenia z zakresu metod ograniczających stosowanie antybiotyków. Proponujemy tu zmianę – szkolenie z zakresu dobrostanu, rozpoznawania chorób zwierząt, metod ich zapobiegania oraz leczenia, metod ograniczających stosowanie antybiotyków – poinformował hodowca w trakcie zorganizowanego przez resort rolnictwa spotkania konsultacyjnego on-line nt. dobrostanu zwierząt w nowej WPR.

- W przypadku loch wnioskujemy o dopuszczenie utrzymywania loch w jarzmie w okresie okołoporodowym nie dłużej niż przez 12 dni, a nie 8, bo to zbyt krótki termin. Dodatkowo proponujemy tu zapis o płatności dla stad utrzymujących minimum 10 loch oraz płatność do max. 150 loch, tak by płatność trafiała przede wszystkim do gospodarstw rodzinnych zajmujących się polską hodowlą – wymienia Łukasz Przytarski.

Trzodziarze proponują też pakiet dodatkowy: Dobrostan prosiak+, gdzie wśród pomysłów na zwiększenie dobrostanu wymieniono: prosiakom oraz warchlakom zapewnia się zwiększoną powierzchnię bytową o co najmniej 20% w budynkach, ogonki obcinane max. na ¾ długości, zakaz szlifowania kiełków, utrzymywanie prosiąt przy maciorach minimum 28 dni. Dodatkowe zapisy: płatność od 150 do 3000 sprzedanych lub utrzymywanych do tuczu prosiaków (otrzymanie płatności nie byłoby powiązane z pakietem Dobrostan locha+).

W pakiecie Dobrostan Tucznik+ rolnicy proponują:
*Tucznikom zapewnia się zwiększoną powierzchnię bytową o co najmniej 20% w budynkach

PAKIET 1
Hodowla ściółkowa – dopłata przyznawana dla tuczników utrzymywanych na płytkiej lub głębokiej ściółce.

PAKIET 2
Hodowla bezściółkowa:
- zapewnienie tucznikom dostępu do słomy, siana, trocin
- zapewnienie min. 3 rodzajów zabawek w kojcu, np. łańcuchów, piłek, zabawek drewnianych itp.

PAKIET 3
Hodowla bez antybiotyków - dopłata przyznawana byłaby do sprzedanych tuczników, tuczonych bez jakichkolwiek antybiotyków.

Rolnicy oczekują też realnego wyrównania stawek dla gospodarstw zajmujących się tuczeniem trzody na polskim białku. Dlatego proponują dodatkowy, osobny ekoschemat: Hodowla non GMO.

- Dopłata byłaby przyznawana do sprzedanych tuczników, tuczonych tylko i wyłącznie na białkach krajowego pochodzenia, tj. łubin, groch, bobik, soja non GMO. Byłoby to wsparcie bezpośrednie dla hodowców żywiących trzodę polskimi białkami i pośrednie pozwalające na rozwój polskiego przemysłu paszowego oraz upraw wysoko białkowych – zaznacza Jarosław Deneka.

Dodatkowo w tym pakiecie rolnicy proponują płatność od 150 do 3000 sprzedanych tuczników, otrzymanie płatności byłoby powiązane z pakietem Dobrostan prosiak+ ale nie musiałoby by być powiązane z pakietem Dobrostan locha+.

Czy to się uda?

Konsultacje Planu Strategicznego dla WPR 2023-2027 będą trwały do 15 lutego br. Na przełomie marca i kwietnia zostanie przedstawiona kolejna jego wersja uwzględniająca (lub nie) zgłoszone propozycje rolników i organizacji branżowych. 

Chcesz kupić lub sprzedać zwierzęta? A może szukasz tańszej paszy? Sprawdź oferty na portalu Giełda Rolna!