Komisja Europejska 31 sierpnia br. zatwierdziła przygotowany przez Polskę Plan Strategiczny dla Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na lata 2023-2027. Przewiduje on wzmocnienie ukierunkowania na cele środowiskowo-klimatyczne związane z Europejskim Zielonym Ładem, poprawę dobrostanu zwierząt, wzmocnienie roli postępu technologicznego i innowacyjności oraz rosnącą wagę doradztwa i nauki - mówił wiceminister na wtorkowym posiedzeniu sejmowej komisji rolnictwa, przedstawiając informację na ten temat.

Podkreślił, że Polska jest wśród siedmiu krajów członkowskich UE, które jako pierwsze uzyskały akceptację KE dla swoich planów strategicznych. Opracowanie tego dokumentu poprzedził ponad dwuletni proces konsultacji. Do ministerstwa wpłynęło przeszło 5 tys. uwag i komentarzy.

W efekcie konsultacji społecznych, a także w wyniku uwag zgłoszonych przez Komisję do polskiego Planu wprowadzono szereg zmian. Dotyczą one m.in. większego wsparcia dobrostanu zwierząt oraz wprowadzenia nowego ekoschematu (działania) - Rolnictwo węglowe.

Zaproponowano wsparcie inwestycji poprawiających dobrostan bydła i świń, m.in. poprzez poprawę warunków cyrkulacji powietrza w budynkach inwentarskich, zwiększenie powierzchni bytowej o co najmniej 50 proc., dostęp do wybiegu, późniejsze odsadzenie młodych od matki, utrzymanie świń w cyklu zamkniętym - wyliczał wiceminister. Podkreślił, że budżet przeznaczony na podwyższenie dobrostanu zwierząt zwiększono dwukrotnie, do ok. 1,4 mld euro.

Do Planu został wprowadzony nowy ekoschemat - Rolnictwo węglowe i zarządzanie składnikami odżywczymi, który obejmuje m.in.: płodozmian, stosowanie płynnych nawozów naturalnych, uproszczone systemy uprawy, wymieszanie słomy z glebą. Pozostałe ekoschematy obszarowe, które będą realizowane to: obszary z roślinami miododajnymi; prowadzenie produkcji roślinnej w systemie Integrowanej Produkcji Roślin; biologiczna ochrona upraw; retencjonowanie wody.

W wyniku negocjacji z KE m.in. zmieniono zakres i zwiększono budżet na inwestycje w gospodarstwach rolnych w zakresie OZE i poprawy efektywności energetycznej; zrezygnowano z możliwości wsparcia małych elektrowni wodnych, a wprowadzono możliwość wsparcia instalacji produkujących energię z promieniowania słonecznego.

Bartosik zaznaczył, że w Planie kontynuowane będą rozwiązania już znane, wspierające dochody polskich rolników - uproszczony system płatności bezpośrednich, płatność redystrybucyjna (dodatkowa), dopłaty związane z produkcją, czy też wsparcie młodych rolników. Będą też dopłaty dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi.

Wiceminister wskazał, że dopłaty bezpośrednie tak zostały zaprojektowane, by wspierać małe i średnie gospodarstwa rodzinne. Przykładowo, od 2023 r. średni poziom wsparcia na hektar dla ponad 97 proc. gospodarstw (posiadających do 50 ha) będzie co najmniej równy średniej unijnej.

Od wielu miesięcy trwają w Polsce, równolegle do prac programowych, prace nad krajowym systemem wdrożeniowym tak, żeby uruchomienie wsparcia w ramach Planu Strategicznego WPR 2023-2027 rozpoczęło się od 2023 roku. Wymaga to stworzenia krajowych podstaw prawnych, w tym ustawy o Planie Strategicznym dla WPR oraz rozporządzeń wdrażających przepisy w zakresie płatności bezpośrednich i płatności obszarowych w ramach II filaru, a także ustawy o finansowaniu WPR na lata 2023-2027 - podał wiceminister.

Jak mówił, w resorcie trwają prace legislacyjne nad projektami tych ustaw. W najbliższym czasie projekty te zostaną skierowane do konsultacji publicznych. Równolegle przygotowywane są systemy informatyczne i procedury niezbędne do prawidłowego i terminowego wdrożenia Planu.

Wsparcia w ramach Planu Strategicznego WPR będzie realizowane ze środków pochodzących z UE: 17,3 mld euro w ramach I filaru WPR, 4,7 mld euro w ramach II filaru WPR oraz ponad 3,2 mld euro w ramach środków krajowych, które stanowią element współfinansowania II filaru WPR. Dodatkowo Polska zamierza przeznaczyć ponad 522 mln euro na dopłaty do uprawy tytoniu - podsumował Bartosik.