Pierwszy przypadek ma miejsce, kiedy rolnik będący podatnikiem VAT ma obowiązek wystawić fakturę VAT z MPP. Drugi dotyczy sytuacji, kiedy rolnik po dokonaniu zakupów otrzyma do opłacenia taką fakturę z MPP.

Split payment, czyli model lub mechanizm podzielonej płatności (MPP) jest obowiązkowy w zastosowaniu, w przypadku sprzedaży lub zakupu usług i towarów z załącznika nr 15 z ustawy o VAT. Ustawa ta weszła w życie 1 listopada br. Jak należy postąpić w przypadku, kiedy zaistnieją przesłanki do obowiązku wystawienia faktury z MPP i jak często rolnik będzie musiał ją wystawiać?

Wystawianie faktur z MPP

Sytuacja, w której rolnik będący płatnikem VAT, będzie miał obowiązek wystawić fakturę VAT z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności (MPP) może nawet nigdy się nie wydarzyć. Dlaczego? Ponieważ musi być spełnione szereg przesłanek określonych w Ustawie o VAT, aby zastosować MPP w działalności rolniczej.
Pierwsza i najważniejsza – sprzedawane produkty przez rolnika, będącego czynnym płatnikiem VAT (drugiemu płatnikowi VAT) są na liście produktów i usług wrażliwych, wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT. Oczywiście na tej liście nie znajdziemy produktów rolnych.

Jednak, jeżeli rolnik (będący na czynnym VAT) będzie chciał odsprzedać innemu płatnikowi VAT, np. olej z rzepaku, części maszyn rolniczych, olej napędowy, czy benzynę na kwotę powyżej 15 tys. zł brutto, to ma obowiązek zastosować mechanizm podzielonej płatności (MPP) przy wystawianiu faktur. Oczywiście, rolnik który dodatkowo nie świadczy usług lub sprzedażą produktów wymienionych w załączniku nr 15 do Ustawy o VAT najprawdopodobniej nie będzie musiał stosować mechanizmu podzielonej płatności przy wystawianiu faktury VAT. Jednak pamiętajmy, że zawsze taka ewentualność może zaistnieć w przyszłości i warto orientować się, jakie przesłanki ustawowe idą za obowiązkiem wystawiania faktur VAT z podzieloną płatnością.

Zupełnie inna sytuacja ma miejsce, kiedy to rolnik dokonując zakupu określonych produktów (z załącznika nr 15 do Ustawy VAT) otrzyma do opłacenia fakturę VAT z mechanizmem podzielonej płatności.

Opłacanie faktur z MPP

O wiele częściej będzie miała miejsce sytuacja, w której to rolnik (niezależnie czy jest płatnikiem VAT, czy rozlicza się na zasadach ryczałtu) po zakupie określonych towarów otrzyma do opłacenia fakturę VAT z MPP.

Na przykład, rolnik przy zakupie części np. silnika do maszyn rolniczych, na kwotę powyżej 15 tys. zł brutto będzie musiał opłacić fakturę z adnotacją „mechanizm podzielonej płatności”, która sygnalizuje obowiązek zastosowania tego mechanizmu. I tak kwota np. 16 tysięcy brutto będzie rozdzielona na: 13.008,13 zł (netto), które będzie musiał przelać bezpośrednio na konto sprzedawcy paliwa. Z kolei kwota VAT, czyli 2.991,87 zł musi być przekazana bezpośrednio na konto techniczne, wskazane przez tegoż sprzedawcę.

Bardziej szczegółowego komentarza udzieliło nam Ministerstwo Finansów, w którym dokładnie określiło zasady związane z opłacaniem faktury VAT z MPP przez osoby prowadzące działalność rolniczą:
„Wprowadzony od 1 listopada 2019 r. obowiązek stosowania mechanizmu podzielonej płatności dotyczy również rolników, bez względu na ich status w podatku VAT. Zarówno rolnicy zarejestrowani, jako podatnicy VAT czynni, jak i rolnicy ryczałtowi są obowiązani do stosowania tego mechanizmu, jeżeli spełnione są przesłanki ustawowe wymagające zastosowania podzielonej płatności.
Zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności nie stanowi szczególnego wyzwania dla podmiotu zwolnionego z VAT i nie wpływa w żaden sposób na płynność finansową tego podmiotu. Zapłata w MPP wymaga wyłącznie, aby płacący posiadał rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w SKOK-u założony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, tylko bowiem do tego typu rachunków otwierane są rachunki VAT, i tylko wówczas możliwe jest zastosowanie komunikatu przelewu, czyli specjalnego przelewu dedykowanego mechanizmowi podzielonej płatności”.