- Kiedy zostanie uruchomiona akcja zdjęcia owoców i warzyw z rynku w związku z rosyjskim embargiem? – zapytał nas czytelnik. - W tym roku Komisja Europejska znacząco zredukowała środki dla naszego kraju na ten cel: z prawie 300 tys. ton do 80 tys. ton, czemu więc limit dla grup producenckich został podniesiony z 10000 ton do 20000 ton, przecież to dla większości sadowników nie zostanie prawie nic limitu?

Przekazaliśmy te pytania do Ministerstwa Rolnictwa. To wyjaśnia:

„W dniu 5 września br. Rada Ministrów przyjęła rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie realizacji przez Agencję Rynku Rolnego zadań związanych z ustanowieniem dalszych tymczasowych nadzwyczajnych środków wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw w związku z kontynuacją zakazu ich przywozu z Unii Europejskiej do Federacji Rosyjskiej, na podstawie którego wdrożony zostanie kolejny mechanizm wsparcia dla polskich producentów owoców i warzyw za przeprowadzenie operacji wycofania tych produktów z rynku. Dzięki ograniczeniu podaży tych produktów na rynku krajowym,  w rezultacie przeprowadzenia ww. operacji, możliwe będzie ustabilizowanie cen oferowanych za nie producentom.

Ww. operacjami będzie mogło zostać objęte 90 400 ton jabłek i gruszek, 10 900 ton pomidorów, marchwi, papryki słodkiej oraz ogórków i korniszonów, 500 ton śliwek i winogron stołowych oraz 600 ton brzoskwiń. Wycofywane z rynku owoce i warzywa – bez względu na ich przeznaczenie będą musiały spełniać stosowne wymagania w zakresie jakości.

Odnosząc się do pytania dotyczącego zasadności podniesienia limitu owoców i warzyw, które pojedyncza organizacja producentów może zgłosić w powiadomieniu  o zamiarze przeprowadzenia operacji wycofania z rynku z 10 000 ton do 20 000 ton, należy zauważyć, że limit ten nie został zmieniony w porównaniu z tym, jaki miał zastosowanie w przypadku mechanizmu uruchomionego w sezonie 2015/2016.

Proponowana dywersyfikacja maksymalnych limitów ilości produktów, które mogą być objęte operacjami wycofania z rynku przez pojedynczego producenta owoców i warzyw oraz pojedynczą organizację producentów owoców i warzyw realizującą program operacyjny, wynika z konieczności uwzględnienia faktu, iż te ostatnie zrzeszają co najmniej pięciu producentów. Jednak organizacje producentów to często podmioty zrzeszające znacznie większą liczbę producentów, skupiające podaż względnie dużej ilości produkcji owoców i warzyw. To właśnie te podmioty najczęściej realizowały sprzedaż owoców i warzyw na rynek Federacji Rosyjskiej, a w rezultacie to one najdotkliwiej odczuły skutki wprowadzonego embargo.

Głównym celem funkcjonowania organizacji producentów uznawanych na podstawie przepisów unijnych jest koncentracja podaży owoców i warzyw wyprodukowanych przez ich członków oraz wprowadzanie tej produkcji do sprzedaży. Podmioty te działają w imieniu i w interesie swoich członków. Koncentracja podaży owoców i warzyw w podmiotach powiązanych z producentami pozwala na wzmocnienie pozycji rynkowej tych ostatnich. Organizacje producentów odpowiedzialne za prowadzenie handlu owocami i warzywami dostarczanymi przez ich członków są w stanie odpowiednio reagować na bieżące zmiany na rynkach tych produktów. Podmioty te, prowadząc odpowiednie analizy rynkowe, potrafią lepiej niż pojedynczy producenci dostosowywać swoją ofertę do popytu, zarówno pod kątem ilości, jak i jakości sprzedawanej produkcji. W rezultacie funkcjonowanie organizacji producentów owoców i warzyw umożliwia lepsze zrównoważenie relacji podażowo-popytowych i powinno służyć stabilizacji cen oferowanych producentom na rynkach tych produktów. Należy zauważyć, że Komisja Europejska, uwzględniając decydującą rolę organizacji producentów owoców i warzyw w stabilizowaniu rynku tych produktów, w każdym rozporządzeniu wprowadzającym dla państw członkowskich możliwość uruchomienia mechanizmu wsparcia, przewidziała znacznie wyższy poziom wsparcia udzielanego w przypadku organizacji producentów w odniesieniu do operacji innych niż wycofanie z przeznaczeniem na bezpłatną dystrybucję w porównaniu z tym, jaki przysługuje za takie operacje producentom indywidualnym.

W warunkach krajowych, w których podaż owoców i warzyw oferowana przez rolników jest bardzo rozdrobniona (taka struktura podaży niekorzystnie odbija się na pozycji rynkowej producentów), rozwiązanie polegające na promowaniu zrzeszania się producentów w organizacjach, powinno mieć bardzo pozytywny wpływ na zrównoważenie cen oferowanych przez nich produktów.”