- Wraz z ojcem chcemy stawiać magazyn plaski na zboże oraz rzepak, chcielibyśmy właśnie skorzystać z programu PROW, który został ogłoszony na kwiecień br., ale dochodzą mnie słuchy, że Agencja w przypadku budowli będzie chciała robić przetargi na wykonawcę, a co za tym idzie, stawia to szereg pytań i wątpliwości: co będzie, jeśli wykonawca nie wywiąże się z budowy magazynu? Pobuduje go źle bądź weźmie zaliczkę i zniknie? Przecież każdy wie, że ilu wykonawców, to tyle efektów końcowych. Jestem bardzo zaniepokojony takim faktem – takie pytania postawił czytelnik, a „Farmer” przesłał je do ARiMR.

„Kwestia dotyczy możliwości zabezpieczenia się beneficjenta przed ewentualną nierzetelnością wykonawcy wyłonionego w trakcie postępowania ofertowego – zauważa ekspert Departamentu Działań Inwestycyjnych ARiMR i tak objaśnia sytuację: - Na wstępie należy zaznaczyć, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów, Agencja nie jest stroną w realizacji umowy pomiędzy beneficjentem a wykonawcą danego zadania, zatem nie jest uprawniona do ingerowania w ten proces. Jesteśmy natomiast świadomi istnienia pewnych zagrożeń związanych z prawidłowym wykonaniem inwestycji budowlanych, zatem wskazujemy zestaw czynności, które sugerujemy, aby beneficjent wykonał w kontaktach z wykonawcą w celu zabezpieczenia swoich interesów.

Pierwszą czynnością związaną z postępowaniem ofertowym jest sporządzenie zapytania ofertowego. Jeden z elementów zapytania ofertowego stanowią warunki udziału w postępowaniu. Ocena spełniania danego warunku odbywa się metodą spełnia – nie spełnia. Ustalenie warunków udziału w postępowaniu nie jest obowiązkowe, natomiast ogranicza ryzyko wyboru wykonawcy niezdolnego do wykonania zamówienia lub w stosunku do którego, ze względu na jego sytuację, zachodzi prawdopodobieństwo nienależytego wykonania zamówienia. Weryfikacja podmiotu może odbywać się w zakresie:

•             posiadanych uprawnień do wykonywania określonej działalności, jeśli te są wymagane przepisami prawa,

•             posiadanego doświadczenia w realizacji zamówień podobnych,

•             dysponowania odpowiednim zapleczem technicznym,

•             dysponowania odpowiednim zapleczem osobowym,

•             zdolności finansowych czy ekonomicznych.

 Przykład: gdy przedmiotem zamówienia jest budowa budynku, Beneficjent może wymagać, aby wykonawca wykazał się we wskazanym czasookresie wykonaniem co najmniej dwóch takich obiektów. Na potwierdzenie, że dostawy wykonane zostały w sposób należyty, można wymagać złożenia dokumentów potwierdzających ten fakt.

Po wyeliminowaniu wykonawców nie spełniających określonych w zapytaniu ofertowym warunków i wyborze najkorzystniejszej oferty, kolejnym zabezpieczeniem przed nienależytym wykonaniem zamówienia, może być zawarcie odpowiednich klauzul w umowie z wykonawcą. Klauzule te mogą  zawierać m.in. informacje w zakresie harmonogramu wykonania poszczególnych etapów np. zgodnie z tabelą elementów scalonych, a więc możliwości odbioru części prac, lub klauzul dotyczących kar za niewykonanie lub nieterminowe wykonanie danego etapu lub całości prac. Harmonogram może również ułatwić dokonywanie bieżącej oceny, czy  dotychczasowy postęp prac umożliwi ich planowe zakończenie, czy też należy liczyć się z opóźnieniami i np. koniecznością zwrócenia się do Agencji o zmianę terminu na złożenie wniosku o płatność. Trzeba jednak wskazać, że nawet w przypadku braku odpowiednich klauzul w umowie z wykonawcą, jest on zobowiązany do należytego wykonania umowy, a relacje te są uregulowane w kodeksie cywilnym.

 Informujemy również, że Agencja pracuje nad przykładowym wzorem takiej umowy, który zostanie umieszczony w „Poradniku dla Beneficjentów” dotyczącym stosowania „Zasad konkurencyjności wyboru wykonawców/dostawców dla zadań przewidzianych do wsparcia w ramach PROW na lata 2014-2020”. Będzie on dostępny na naszym portalu internetowym. 

Kolejnym zagrożeniem może być niepełne wykonanie lub nie wykonanie w ogóle umowy przez wykonawcę. W takim przypadku, aby prace pozostałe do wykonania (niewykonana część lub całe zadanie, którego dotyczyło określone postępowanie ofertowe) mogły stanowić koszt kwalifikowalny i podlegać refundacji, beneficjent powinien ponownie zastosować zasadę konkurencyjności, tj. przeprowadzić postępowanie ofertowe na pozostałą część lub całość niewykonanych prac.”