Wszyscy żyjemy ostatnią tragedią pożaru w Biebrzańskim Parku Narodowym. Najprawdopodobniej przyczyną jego wybuchu było podpalenie. Za wskazanie sprawcy pożaru wyznaczono 10 tys. zł nagrody. Jaka dodatkowa kara grozi osobom (w tym i rolnikom), które nielegalnie wypalają trawy lub tereny położone w bliskim sąsiedztwie lasów?

Ustawa o ochronie przyrody i o lasach jasno określa zakres kar związanych z wypalaniem traw na łąkach. Jest to nielegalny proceder.

Jak czytamy w ustawie o ochronie przyrody i o lasach, zgodnie z art. 131. kto wypala łąki, pastwiska, nieużytki, rowy, pasy przydrożne, szlaki kolejowe, trzcinowiska lub szuwary ten podlega karze aresztu albo grzywny.

Także ustawa o lasach z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j. Dz. U. z 2005 r. nr 45, poz. 435 ze zmianami) zabrania wypalania traw w bliskim sąsiedztwie lasów.

Jak czytamy w art. 30 ust. 3 pkt. 1-3 tejże ustawy:

"W lasach oraz na terenach śródleśnych, jak również w odległości do 100 m od granicy lasu, zabrania się działań i czynności mogących wywołać niebezpieczeństwo, a w szczególności:

  • rozniecenia poza miejscami wyznaczonymi do tego celu przez właściciela lasu lub nadleśniczego,
  • korzystania z otwartego płomienia,
  • wypalania wierzchniej warstwy gleby i pozostałości roślinnych".

Jakie kary grożą za wypalanie traw?

Kary za wypalanie traw ustanawia kilka aktów prawnych. W kodeksie wykroczeń zgodnie z art. 82, § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. kodeksu wykroczeń (Dz. U. z 2018 r., poz.618, z późn. zm.) za wypalanie traw grozi kara aresztu, grzywny lub nagany.

Ponadto w myśl art. 24, § 1, zwartego w kodeksie wykroczeń, za wypalanie traw przewiduje się za karę grzywny w wysokości sięgającą od 20 zł do 5 tys. zł.

Znacznie surowszej kary może spodziewać się osoba, która podpalając trawy, spowoduje zagrożenie życia i zdrowia innych ludzi albo mienia np. budynków. Jak określa art. 163. § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1600, z późn. zm.):

"Kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać pożaru, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”. Dodatkowe sankcje zagrażają osobom, które doprowadziły do czyjejś śmierci – kara nawet do 12 lat więzienia".

Nawet cofnięcie dopłat za wypalanie traw

Także Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa może nakładać dotkliwe kary finansowe, jeśli stwierdzi, że rolnik wypala grunty rolne. Karę agencja wyznacza na podstawie nieprzestrzegania dobrej kultury rolnej. Warto przypomnieć, że zakaz wypalania gruntów rolnych to jedno z wymagań, jakie jest stawiane rolnikom ubiegającym się o płatności bezpośrednie oraz płatności obszarowe w ramach PROW 2014-2020. 

Karą za wypalanie traw może być zmniejszenie dopłat przysługujących za dany rok o ok. 3%. Warto jednak zaznaczyć że sankcja ta nie jest stała. ARiMR określa ją indywidualnie przy każdym przypadku wypalania traw.

W zależności od stopnia przewinienia rolnika wypalającego trawy, kara zmniejszenia dopłat może być podwyższona nawet do 5%, albo obniżona do 1%. Jeśli jednak dany rolnik ciągle i celowo wypala trawy to ARiMR może mu całkowicie cofnąć dopłaty bezpośrednich za dany rok.