PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Kalinowski: Czas skończyć z fikcją. 80 proc. beneficjentów dopłat to jedynie właściciele ziemscy

Kalinowski: Czas skończyć z fikcją. 80 proc. beneficjentów dopłat to jedynie właściciele ziemscy
Dopłaty bezpośrednie nie zawsze trafiają do rolników uprawiających ziemię. fot. Shutterstock

80% beneficjentów dopłat bezpośrednich to jedynie właściciele ziemi, zwykle byli rolnicy, którzy zaprzestali działalności wiele lat temu lub ich spadkobiercy. Oznacza to, że w Polsce nie ma 1,3 mln gospodarstw (tylu jest beneficjentów), a około 400 tys. – wskazuje w liście do premiera Jarosław Kalinowski, były wicepremier, a dziś europoseł PSL. Jednocześnie apeluje o uprządkowanie w Polsce kwestii tego, kto aktywnie prowadzi działalność rolniczą.



  • „Rolnik aktywny zawodowo” ma być podmiotem krajowej polityki rolnej, uprawnionym do korzystania z unijnego systemu dopłat.
  • Wg. raportu Polska Wieś 2020, 80 proc. beneficjentów dopłat to jedynie właściciele ziem, byli rolnicy. Często ich ziemię uprawia kto inny, na zasadzie bezumownej dzierżawy.

Jarosław Kalinowski wystosował do premiera Mateusz Morawieckiego list, w którym wskazuje na konieczność opracowania i wdrożenia definicji „rolnika aktywnego zawodowo”, który ma być podmiotem krajowej polityki rolnej, uprawnionym do korzystania z unijnego systemu wsparcia rolnictwa.

Zgodnie ze stanowiskiem przyjętym przez Parlament Europejski, w krajowych Planach Strategicznych musi znaleźć się właśnie ta wskazana definicja.

Ilu jest rolników w Polsce, a ilu aktywnych?

Według wstępnych wyników Powszechnego Spisu Rolnego, opublikowanych przez GUS liczba gospodarstw rolnych w 2020 r. w Polsce obniżyła się o 12,7 proc. do poziomu 1 317 tys. wobec 1 509 tys. w 2010 r. Na przestrzeni lat zmalała też nieco powierzchnia użytków rolnych, która wyniosła 14 637 tys. ha wobec 14 860 tys. ha w 2010 r. W efekcie przeciętna powierzchnia gospodarstw rolnych w Polsce zwiększyła się w 2020 r. do 11,1 ha wobec 9,8 ha (wzrost o 13,3 proc.)

Natomiast europoseł wyjaśnia, że liczba rolników faktycznie zajmujących się uprawą roli jest znacznie niższa. W swoim liście powołuje się na opracowanie: Polska Wieś 2020. Raport o stanie wsi, red. nauk. J. Wilkin, A. Hałasiewicz Eksperci, w którym wskazuje się, że 80% beneficjentów dopłat bezpośrednich to jedynie właściciele ziemi, zwykle byli rolnicy, którzy zaprzestali działalności wiele lat temu lub ich spadkobiercy. - Oznacza to, że w Polsce nie ma 1 300 000 gospodarstw (tylu jest beneficjentów), a około 400 000. Średnia wielkość gospodarstwa nie wynosi 11 ha, jak mówią statystyki, tylko 25-30 ha. Polską praktyką stał się proceder, zgodnie z którym właściciel ziemi pobiera dopłaty bezpośrednie do posiadanych oficjalnie hektarów, natomiast ziemię, zazwyczaj bezumownie, uprawia kto inny – czytamy w liście.

Dodaje przy tym, że na połowę uprawianych hektarów polski rolnik nie uzyskuje ani jednego euro dopłaty. Choć ponosi koszty i ryzyko uprawy także na dzierżawionych gruntach, nie może ubezpieczyć znajdujących się na nich upraw - Częstym przypadkiem w ostatnich latach jest, że w wyniku klęsk żywiołowych takich jak susze, pomoc od państwa otrzymują nie ci, którzy orzą i sieją, a właściciele gruntów. W przypadku gruntów dzierżawionych bezumownie rolnik nie może skorzystać z krajowych dopłat do paliwa rolniczego czy dopłat do materiału siewnego. Tworzone przez rolników plany nawozowe także w dużej mierze są fikcyjne, bo nie obejmują gruntów użytkowanych bezumownie, a w praktyce często jest to połowa użytkowanych gruntów. Rolnik dzierżawiący grunty bez umowy ma jednak przede wszystkim zablokowany dostęp do różnorodnych programów unijnych związanych z produkcją, czy ochroną środowiska.

Środki na ochronę klimatu - dostępne dla aktywnych rolników

Jak wyjaśnia Kalinowski: Z niepokojem przysłuchuję się zatem głosom płynącym z ministerstwa rolnictwa, którego przedstawiciele mówią o tym, że opracowanie definicji rolnika aktywnego zawodowo nie jest Polsce potrzebne. Pozostawienie status quo nie tylko zakonserwuje patologie, ale będzie działaniem na ogromną szkodę polskiego rolnika.

W liście podkreśla, że dopłaty do hektara będą z czasem traciły na znaczeniu - Dopłata podstawowa (do hektara), w Polsce utożsamiana z dopłatą bezpośrednią stanowi bowiem jedynie jedną z wielu dostępnych w UE form wsparcia rolników, z biegiem lat coraz bardziej tracą na znaczeniu na rzecz innych płatności. Producenci rolni korzystają z różnorodnej gamy programów związanych z produkcją, czy z ochroną środowiska. W unijnym rolnictwie kładzie się coraz większy nacisk na kwestie związane z ochroną klimatu i w nadchodzącej perspektywie budżetowej już ok. 30 proc. środków z pierwszego filaru unijnej polityki rolnej będzie mogło być wydatkowane wyłącznie w ramach tzw. ekoschematów. Także w drugim filarze więcej pieniędzy związanych jest z działaniami prośrodowiskowymi. Są to środki, które powinny być dostępne wyłącznie dla tych, którzy rzeczywiście zajmują się produkcją rolną. Tymczasem w Polsce właściciele kilku hektarów gruntów rolnych, choć sami ich nie uprawiają, zaliczani są z automatu do kategorii małych gospodarstw, które z kolei otrzymują dodatkowe wsparcie w postaci np. płatności redystrybucyjnej i są zwolnieni z jakichkolwiek wymogów związanych z ochroną środowiska. Utrzymanie ogromnej fikcji z jaką mamy do czynienia w Polsce sprawi jednak, że większość tych pieniędzy po prostu nie będzie mogła trafić do prawdziwych rolników. W konsekwencji środki te nie trafią do nikogo.

Jak zweryfikować „rolnika aktywnego zawodowo”?

Zdaniem Jarosława Kalinowskiego nie potrzeba wiele, a mechanizmy i zbiór danych do weryfikowania "rolników aktywnych zawodowo" już istnieje. W piśmie proponuje:

- Wprowadzenie renty dzierżawnej w miejsce dopłaty podstawowej, z której obecnie korzystają osoby de facto do tego nieuprawnione, to pierwszy krok, który można uczynić. Byłaby to zmiana niezauważalna z perspektywy właścicieli ziemi, ale fundamentalna dla producentów rolnych, przywracająca normalność i otwierającą im możliwości rozwoju. Nie powinno być także dużym utrudnieniem wprowadzenie obiektywnych kryteriów dokumentujących rzeczywiste prowadzenie działalności rolniczej, np. już teraz ok. 100 tys. rolników rozlicza VAT na zasadach ogólnych. Wszystkie gospodarstwa prowadzące produkcję zwierzęcą są zarejestrowane w ARiMR, a pozostali bez problemu mogą przedstawić dokumenty potwierdzające koszty i przychody, co każdy rolnik czyni, składając wniosek o paliwo rolnicze. Działalność rolnicza jest ogromną częścią polskiej gospodarki narodowej, jest częścią ustroju gospodarczego naszego kraju. Czas skończyć z fikcją, z którą mamy do czynienia i przywrócić polskiemu rolnictwu właściwe i godne miejsce.

Na koniec apeluje o wdrożenie i przyjęcie przemyślanej definicji rolnika aktywnego zawodowo, która pozwoliłaby wyeliminować patologie, a rolnikom umożliwi korzystanie z pełni ich praw, przy czym właściciele gruntów nie powinni tracić dotychczasowego ubezpieczenie w KRUS.


 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (151)

  • brzoza 2021-05-20 08:47:00
    I jak tu głosować na PO cz PSL jak to Pis potwierdził że będzie chciał utrzymać dalej powyżej miliona beneficjentów a jedynym kryterium jest by dochód rolniczy był dochodem podstawowym . Czyli silniejsi rolnicy nie połażą łapę na na małych gospodarstwach . A duże gospodarstwa zarządzane choćby z Bahamów mają prawników którzy udowodnią wszystko każdemu.
    • Brzoza, ogarnij się chłopie 2021-05-20 11:54:40
      Piszesz : Cieszy Cię , że PIS utrzyma "przy życiu " ponad milion małych rolników ? Rozumiem co to jest mały beneficjent i co to jest utrzymanie "przy życiu" (biednie , bez możliwości życia na poziomie robotnika w mieście czyli nadal bez wszystkich zębów , z samochodem ze szrotu, z dziećmi które powielą brak wykształcenia swoich rodziców i dziadków) tylko czy to jest cel godny pochwały ? Byłoby sensowne ustalenie perspektywy do tego miliona biedoty . Ile lat - ten milion- ma biedować, czy następne pokolenie też ma być tym kolejnym milionem biednych beneficjentów ?
  • Raban 2021-05-18 21:03:00
    W pelni popieram, ale panie Kalinowski KRUS to też patologia, więc należy z nią skończyć !
    • O co Raban ? 2021-05-20 11:58:35
      KRUS , to jest dla tego miliona beneficjentów o których z zachwytem pisze "brzoza" . Natomiast dla tych 400 tysięcy rolników , którzy są przedsiębiorcami - obniżona składka na KRUS , to jest ...pryszcz. Przy przychodach w granicach kilkuset tysięcy , to podciągnięcie składki do tysiąca zł na miesiąc , stanowi jeden procent dochodu , dwa procent ?
      • mnemonic222 2021-05-22 21:19:52
        Jak tacy "przedsiębiorcy" to niech płacą zus i podatki jak pracujący ludzie...
  • Dyskusja schodzi "na psy" 2021-05-18 17:48:20
    Istotą wystąpienia kalinowskiego jest obawa , że "prawdziwi rolnicy " nie wykorzystają środków unijnych ponieważ właściciele , którzy udostępniają ziemię sąsiadom - sami tych środków nie wykorzystują , a i rolnikom faktycznie uprawiającym grunty nie dają uprawnień (wynikających z dzierżawy pisemnej lub ustnej) do występowania o te dopłaty. Sumująć ; Kalinowski pisze głupio ponieważ problem leży w mentalności polegającej na strachu wyzbycia się ziemi , jeżeli będzie zawarta umowa dzierżawy . Aż się dziwie jego stanowisku bo w sumie to niegłupi gość.
  • Barbara 2021-05-18 16:23:18
    Panie Kalinowski a kiedy zrobicie prządki za nie zapłacone faktury rolnikom Bardzo wdzięczna grupa społeczna której można nie zapłacić i bujać się na jej krzywdzie a co z niezasadnymi wiecznie trwającymi kontrolami? .Dlaczego zawiadamiający nie ponosi odpowiedzialności za fałszywe powiadomienia no i co gdy jest to anonim komu urzędnik w końcu udziela? odpowiedzi
  • Emilijann 2021-05-18 05:50:03
    Pamiętam jak Kalinowski robił spot wyborczy pod hasłem znam problemy wsi i jej mieszkańców I obiecywał... Zabrać się powinno dopłaty bezpośrednie i pośrednie cenę za dzierżawę i produkty rolne niech ustali rynek
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.233.242.204
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.