Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi w zakresie zwalczania chorób zakaźnych zwierząt odszkodowania ze środków budżetu państwa przysługują za bydło, świnie, owce, kozy, konie, kury, kaczki, gęsi, indyki, perlice, przepiórki, kuropatwy, bażanty, strusie (Struthio camelus), jeleniowate utrzymywane w warunkach fermowych (jeleń szlachetny - Cervus elaphus, jeleń sika - Cervus nippon i daniel - Dama dama), rodziny pszczele (pszczoła miodna - Apis mellifera) oraz ryby słodkowodne zabite lub poddane ubojowi z nakazu organów Inspekcji Weterynaryjnej albo za takie zwierzęta padłe w wyniku zastosowania zabiegów nakazanych przez te organy przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania.

Odszkodowanie ze środków budżetu państwa przysługuje również za zniszczone z nakazu organu Inspekcji Weterynaryjnej przy zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt podlegających obowiązkowi zwalczania produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze oraz sprzęt, które nie mogą być poddane odkażaniu.

Odszkodowania nie przysługują:

1) ·jeżeli posiadacz zwierzęcia nie zastosował się do obowiązków określonych w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt lub obowiązków określonych w art. 42 ust. 1 pkt 1 lub w art. 43 ust. 1, lub obowiązków nałożonych na podstawie art. 44 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 3 oraz art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2014 r. poz. 1539, z późn. zm.);

2), ·jeżeli posiadacz wprowadził do swojego gospodarstwa zwierzę:

a) ·o którym wiedział, że jest chore, zakażone lub podejrzane o zakażenie lub chorobę,

b) ·nieoznakowane lub bez paszportu zwierzęcia, jeżeli są one wymagane przepisami o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt,

c) ·z naruszeniem przepisów obowiązujących w tym zakresie;

3) ·za ww. zwierzęta oraz produkty pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, jaja wylęgowe, pasze i sprzęt:

a) ·stanowiące własność podmiotów prowadzących działalność w zakresie:

–             określonym w art. 1 pkt 1 lit. a-c lub art. 4 ust. 3 ww. ustawy,

–             obrotu produktami pochodzenia zwierzęcego, jajami wylęgowymi lub paszami,

–             uboju zwierząt lub produkcji mięsa w rozumieniu przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego,

b) ·przywiezione lub umieszczone na rynku z naruszeniem przepisów obowiązujących w tym zakresie.

Rekompensaty określone w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt wypłacane są tylko w ramach realizacji programu bioasekuracji.

Program bioasekuracji mający na celu zapobieganie szerzeniu się afrykańskiego pomoru świń został wprowadzony po raz pierwszy rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 kwietnia 2015 r. (Dz. U. poz. 517). W latach 2016-2017 został zmieniony obszar, na którym program jest realizowany oraz wprowadzono dodatkowe wymagania bioasekuracji dla gospodarstw utrzymujących świnie.

Zgodnie z ww. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiadacze zwierząt utrzymujący świnie na obszarze określonym w programie bioasekuracji zobowiązani zostali do dostosowania gospodarstw do dotyczących bioasekuracji określonych w ww. programie.

Posiadacze utrzymujący świnie na wyżej wymienionych obszarach, którzy nie będą mogli dostosować gospodarstw do ww. wymagań do czasu wskazanego w programie, mogą składać do powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa oświadczenie, że gospodarstwo nie spełni wymagań określonych w programie bioasekuracji.

W takim przypadku:

1) ·powiatowy lekarz weterynarii, po przeprowadzeniu kontroli w gospodarstwie, wyda decyzję nakazującą zabicie świń utrzymywanych w gospodarstwie lub poddanie ich ubojowi oraz zakazującą wprowadzania do gospodarstwa i utrzymywania w nim zwierząt z gatunków wrażliwych przez okres obowiązywania programu, tj. do 31 grudnia 2018 r.;

2) ·posiadaczowi świń będzie przysługiwać:

- odszkodowanie za zabite lub poddane ubojowi zwierzęta, wypłacane przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa,

- rekompensata za nieprzerwane nieutrzymywanie świń w gospodarstwie, przyznawana w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa.

Wniosek o przyznanie rekompensaty należy złożyć do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa, w terminie określonym w programie bioasekuracji.

Do wniosku należy dołączyć kopię ww. decyzji wydanej przez powiatowego lekarza weterynarii oraz dokumenty potwierdzające jej wykonanie.

Natomiast posiadaczowi utrzymującemu świnie na ww. obszarze, który nie dostosuje, do czasu wskazanego w programie, gospodarstwa do ww. wymagań dotyczących bioasekuracji i nie złoży w tym terminie do powiatowego lekarza weterynarii oświadczenia, że gospodarstwo nie spełni wymagań określonych w ww. programie bioasekuracji:

1) ·powiatowy lekarz weterynarii, po przeprowadzeniu kontroli w gospodarstwie, wyda decyzję nakazującą zabicie świń utrzymywanych w gospodarstwie lub poddanie ich ubojowi oraz zakazującą wprowadzania do gospodarstwa

i utrzymywania w nim zwierząt z gatunków wrażliwych przez okres obowiązywania programu, tj. do 31 grudnia 2018 r.;

2) ·będzie przysługiwać jedynie odszkodowanie za zabite lub poddane ubojowi zwierzęta, wypłacane przez powiatowego lekarza weterynarii właściwego ze względu na miejsce położenia gospodarstwa;

3) ·nie będzie przysługiwać ww. rekompensata za nieprzerwane nieutrzymywanie świń w gospodarstwie.

Biorąc powyższe pod uwagę podmiot, który spełnia wymagania określone w programie bioasekuracji nie może skorzystać z rozwiązań wynikających z programu bioasekuracji, tj. odszkodowań i rekompensat.

Dodatkowo w działaniach prowadzonych przez Inspekcję Weterynaryjną należy rozróżnić działania prowadzone w ognisku choroby oraz w obszarach wyznaczonych wokół tego ogniska od działań prowadzonych na mocy art. 48b, czy art. 57e (program bioasekuracji) ww. ustawy.

Działania prowadzone w ognisku choroby oraz w obszarach wyznaczonych wokół ogniska tj. w obszarze zapowietrzonym i zagrożonym rządzą się specyficznymi zasadami – mają one na celu szybką i skuteczną likwidację choroby zakaźnej zwierząt podlegającej obowiązkowi zwalczania.

W związku z tym organy Inspekcji Weterynaryjnej biorąc pod uwagę sytuację epizootyczną mogą podjąć decyzję o zabiciu świń również w gospodarstwach innych niż gospodarstwo, w którym stwierdzono chorobę podlegającą obowiązkowi zwalczania.

W takim przypadku przysługują odszkodowania a rekompensaty zgodnie z przepisami prawnymi nie są przewidziane.

W przypadku działań podejmowanych przez organy Inspekcji Weterynaryjnej zgodnie z art. 48b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku stwierdzenia, że posiadacz zwierząt nie stosuje się do nakazów, zakazów lub ograniczeń, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 45 ust. 1, art. 46 ust. 3, art. 47 ust. 1 i 2, art. 48 ust. 2 i 3 oraz 48 a ust. 3 w drodze decyzji nakazuje zabicie lub ubój zwierząt określonych gatunków oraz zakazuje utrzymywania w gospodarstwie zwierząt z tych gatunków. W takim przypadku nie przysługują odszkodowania a rekompensaty zgodnie z przepisami prawnymi nie są przewidziane.

Jednocześnie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi uprzejmie informuje, że od początku realizacji programu bioasekuracji wypłacono rekompensaty w kwocie:

1) 758 800 zł w 2015 r.

2) 1 010 500 zł w 2016 r.