PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Ktoś bezumownie użytkuje Twoją działkę? Sprawdź, jak dochodzić swoich praw

Ktoś bezumownie użytkuje Twoją działkę? Sprawdź, jak dochodzić swoich praw Jak dochodzić swoich praw przy bezumownym korzystaniu z działki rolnej? Foto. Franz W., Pixabay

Jak dochodzić swoich praw, gdy inny rolnik bezprawnie korzysta z naszej działki rolnej? Co można zrobić, aby odzyskać pieniądze bezumowne korzystanie z naszych gruntów rolnych?



Do naszej redakcji zgłosił się rolnik, który jest właścicielem jednej z działek rolnych, ale jej nie użytkuje. Po jakimś czasie okazało się, ze bez jego wiedzy i zgody inny rolnik zajął jego pole i wykorzystuje do prowadzenia działalności rolniczej.

Oczywiście nie ma między właścicielem, gruntów rolnych a bezprawnym użytkownikiem zawartej ustnej umowy, ani tym bardziej podpisanej umowy o dzierżawę. Dodatkowo właściciel działki rolnej podejrzewa, że jej bezprawny użytkownik pobiera bezpośrednie dotacje obszarowe.

Co w tej sytuacji może zrobić właściciel działki?

Bezprawne korzystanie z nieruchomości a przepisy Kodeksu Cywilnego

Zgodnie z przepisami zawartymi w Kodeksie Cywilnym, a dokładniej artykułów 222-231 k.c. (Dział 5 k.c. ochrona własności) bezprawne i bezumowne korzystanie z gruntu wiąże się z obowiązkiem zapłaty wynagrodzenia jej właścicielowi. 

Właściciel może dochodzić swoich roszczeń w ramach postępowania cywilnego pod warunkiem, że między stronami nie doszło do porozumienia, co do korzystania z nieruchomości (np. zwarcia umowy dzierżawy). 

W przypadku postępowania cywilnego z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy, sąd weryfikuje w pierwszej kolejności, czy oskarżona strona weszła w posiadanie lub użytkowanie rzeczy bez tytułu prawnego (bez umowy dzierżawy, umowy własności), a w drugiej kolejności czy zaistniała dobra, bądź też zła wiara ze strony nieprawowitego posiadacza bądź użytkownika nieruchomości.

Istotne jest więc, czy doszło do samoistnego posiadania w złej, czy w dobrej wierze. Ma to ogromny wpływ na określenie skutków prawnych i finansowych, wiążących się z bezumownym wykorzystaniem gruntu, w szczególności dotyczących zapłaty za użytkowanie, bądź pogorszenie stanu działki.

Czym różni się samoistne posiadanie w dobrej wierze od posiadania w złej wierze? 

Posiadanie w złej i w dobrej wierze ma znaczenie?

Właściciel gruntu, z którego korzysta lub korzystała bezumownie druga osoba, ma prawo żądać zapłaty (i nie jest to odszkodowanie). Jednak istotne jest wykazanie, że druga osoba zajęła jego nieruchomość i korzysta z niej w złej wierze.

Zgodnie z art. 224 § 1. Kodeksu Cywilnego, samoistny posiadacz w dobrej wierze nie ponosi odpowiedzialności za korzystanie w nieruchomości i tym samym nie jest zobowiązany do wynagradzania właściciela za jej wykorzystanie, ani tym bardziej za jej użycie lub pogorszenie stanu działki.

Co więcej zgodnie z art. 224  § 1. k.c., samoistny posiadacz w dobrej wierze czerpie wszystkie korzyści związane z użytkowanej działki. Zachowuje on też zgodnie z prawem wszelki pożytki w czasie posiadania nieruchomości w dobrej wierze. 

Pamiętajmy więc, że  posiadacz samoistny w dobrej wierze ma obowiązek zapłaty wynagrodzenia dopiero od chwili, w której dowiedział się o wytoczeniu przeciwko niemu powództwa o wydanie nieruchomości (art. 224 § 2 k.c.).

Właściciel może o zyski i pożytki, pozyskiwane od początku zajęcia  działki, ubiegać się sądownie, gdzie wykaże, że bezprawny użytkownik jego działki posiadł ją w złej wierze.

Posiadacz zależny jest w dobrej wierze,  gdy jest w błędnym przeświadczeniu o przysługiwaniu mu określonego prawa lub istnieniu określonego stosunku prawnego np. do użytkowania danej nieruchomości.

W naszym przypadku oznaczało to sytuację, np. w której osoba użytkuje bezumownie działkę w przeświadczeniu, że jest ona jego własnością gdyż np. przylega do innych jego użytków rolnych i przez pomyłkę przekroczył jej granice (gdyż nieużytek jest nieogrodzony) i zajął jej część w przeświadczeniu że jest jeszcze to teren należący do niego. 

Posiadacz samoistny w dobrej wierze staje się posiadaczem w złej wierze w sytuacji, kiedy jest świadom że łamie prawo np. wie, że nie jest prawnym właścicielem działki, ale mimo to przywłaszcza ją sobie i użytkuje.

Zła wiara ma miejsce także, gdy dana osoba rzeczywiście nie może przypuszczać, nie wie, a powinna wiedzieć, że dane prawo jej nie przysługuje.

Przykładowo osoba zajmuje część nieużytku rolnego, który "nie należy do nikogo", ale też nie należy do niej, a mimo to ją zajmuje i użytkuje, ponieważ jest zaniedbana i nieogrodzona, więc nie poniesie konsekwencji finansowych.

Oczywiście moment, w której posiadacz samoistny w dobrej wierze staje się posiadaczem w złej wierze jest zazwyczaj kwestią sporną. O jej rozstrzygnięciu decyduje sąd.

Na jakich zasadach wnieść pozew do sądu?

Sąd w czasie procesu będzie ustalał (na wniosek właściciela) wysokość czynszu, który by mu się należał gdyby jego własność była użytkowana na podstawie umowy dzierżawy. Wysokość czynszu jest ustalana osobno dla każdego roku bezumownego korzystania z działki, według rynkowych stawek.

Warto pamiętać, że roszczenie z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy (w tym i gruntów rolnych) upływa po 10 latach. w praktyce oznacza to że nie można się ubiegać się o zapłatę z korzystanie z działki rolnej tylko za okres do 10 lat wstecz.

W pierwszej  kolejności należy złożyć pozew o zapłatę wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z naszych gruntów rolnych.

Pozew może wnieść tylko i wyłącznie osoba władająca nieruchomością, czyli jej prawowity właściciel (właściciele jako strona). Jak dokładniej określa art. 336 k.c., nie ma prawa tego zrobić użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą.

Pozew o bezumowne korzystanie z nieruchomości powinien zawierać::

  • określenie kwoty, której zasądzenia domaga się właściciel gruntu,
  • wskazanie w uzasadnieniu pozwu okresu, którego dotyczy żądane wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu rolnego.

Pozew podlega opłacie stałej w wysokości określonej w art. 13 ust. 1 u.k.s.c. w przypadku gdy wartość przedmiotu sporu (roszczenie pieniężne) nie jest większa niż 20 tys. zł.

W przypadku, gdy wartość przedmiotu sporu przewyższa 20 tys. zł podlega opłacie ustalanej w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu, nie wyższej jednak niż 200.000 zł (art. 13 ust. 2 u.k.s.c.).

Pamiętajmy, że w tym przypadku wartość przedmiotu sporu nie stanowi wartość gruntu rolnego, a  kwota pieniężna, której zasądzenia na swoją rzecz domaga się właściciel gruntu zgodnie z  art. 19 § 1 k.p.c.

Dodatkowo warto dodać, że koszty procesu strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego obejmują:

  • koszty sądowe;
  • koszty nakazane przez sąd, a dotyczące osobistego stawiennictwa strony;
  • wydatki oraz wynagrodzenie jednego adwokata lub radcy prawnego.

Sprawdź najnowsze oferty na naszej Giełdzie Rolnej!



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (15)

  • Adam 2021-02-25 22:58:35
    I to jest śwìęte prawo własności, każdy może brać co chce, przecież się tylko pomylił. Gdzie jest Prawo i Sprawiedliwość, ano właśnie sami biorą dofinansowanie za nieuszkodzone nowożytne. U mnie powstał konflikt krzyżowy, bo ktoś zgłosił moją działkę do dopłat, a potem napisali że kontrole przeprowadzono na moją prośbę, głupią kasę w tym ARiM aż huczy i coś nic nie widzi hi hi hi
  • Ania 2021-02-25 21:03:08
    A co może zrobić współwłaściciel pola które drugi współwłaściciel oddał w dzierżawę bez jego zgody i dzierżawca bierze lata dopłaty zbiera plony nic nie płaci i śmieje się w twarz.
  • Dariusz 2021-02-18 17:15:15
    Ale że niby jak z połamanymi rękoma ma użytkować bez zgody działkę???
  • wlkp 2021-02-17 22:02:37
    U nas w wielkopolsce pewnie to było...
  • brzoza 2021-02-17 16:03:25
    Zapraszam pod Rzeszów leżą odłogiem co trzecia działka i rosną już drzewa. W kujawsko pomorskim nie do pomyślenia. Gdzieś straciliśmy to milion hektarów.
    • Wywłok 2021-02-17 17:39:13
      Zapraszam do łódzkiego. Gmina Rozprza. Orzą wszystko co się da. Niektórzy jakby mogli to by wolne miejsca na cmentarzu zaorali.
ZOBACZ WSZYSTKIE KOMENTARZE

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 3.238.7.202
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. O celach tego przetwarzania zostaniesz odrębnie poinformowany w celu uzyskania na to Twojej zgody. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.