Projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie obszarów uznawanych za proekologiczne oraz warunków wspólnej realizacji praktyki utrzymania tych obszarów budzi protest nie tylko Krajowej Rady Izb Rolniczych, ale nawet ARiMR.

Tyle tylko, że możliwości manewru wydają się obecnie ograniczone.

Ministerstwo proponuje ustanowienie co najmniej 8-tygodniowego okresu utrzymywania międzyplonu ścierniskowego, tj. wydłużenia tego obowiązku o 2 tygodnie, wobec obecnych 6 tygodni. Jak tłumaczy w uzasadnieniu projektu, realizuje wymóg unijny, nałożony w rozporządzeniu 639/2014 – i robi to „oszczędnie”:

 „Mając na względzie konieczność wypełnienia przepisów rozporządzenia nr 639/2014 oraz obowiązek ustanowienia przepisów, które będą weryfikowalne przez ARiMR, w projekcie rozporządzenia zaproponowano jedynie zmianę w odniesieniu do międzyplonu ścierniskowego. W projekcie rozporządzenia zaproponowano, aby rolnicy mieli dwie możliwości realizacji wymogów w odniesieniu do międzyplonu ścierniskowego:

- (i) poprzez utrzymanie stałego terminu na wysiew i utrzymanie międzyplonu ścierniskowego (wysiew – od 1 lipca do 20 sierpnia, a utrzymanie do 15 października) – w tym przypadku rozwiązanie to nie zmienia dotychczasowego okresu wysiewu dla międzyplonów ścierniskowych, a wydłuża okres jego utrzymania na polu z 1 października do 15 października w celu  wypełnienia wymogu dotyczącego utrzymania międzyplonu przez co najmniej 8 tygodni

- oraz (ii) możliwość zastosowania indywidualnego podejścia, dla tych rolników, którzy chcieliby skorzystać z odstępstwa od obowiązku utrzymywania międzyplonu do 15 października, wówczas zobowiązani byliby do jego utrzymania odpowiednio przez 8 tygodni od daty wysiewu tej mieszanki, tj. od 1 lipca do 20 sierpnia. W przypadku indywidualnego podejścia, w celu zapewnienia możliwości weryfikacji obowiązków, rolnicy byliby zobowiązani do składania oświadczenia do kierownika biura powiatowego ARiMR w terminie 7 dni od daty wysiewu międzyplonu, w którym będą wskazywali termin jego wysiewu”.

Jak tłumaczy ministerstwo w uzasadnieniu, „Wprowadzenie odstępstwa od konieczności utrzymania międzyplonu ścierniskowego do dnia 15 października poprzez wcześniejszy jego wysiew i utrzymanie przez okres 8 tygodni pozwala na realizację praktyki EFA i jednocześnie zapewnia rolnikom dużą elastyczność w zakresie podejmowania decyzji produkcyjnych. Rozwiązanie to może być szczególnie korzystne dla rolników gospodarujących w zachodniej części kraju, w której zboża ozime wysiewa się w późniejszych terminach. W tej sytuacji międzyplony mogą być uprawiane w stanowiskach po zbożach przeznaczonych pod zboża ozime, co może dodatkowo częściowo kompensować negatywne skutki takiego następstwa roślin. Wdrożenie przepisów w zaproponowanym kształcie wydaje się być rozwiązaniem optymalnym, zarówno biorąc pod uwagę regionalne różnice w tempie wegetacji, jak i coroczne zmiany w przebiegu warunków pogodowych. Dodatkowo, mając na względzie obowiązek projektowania przepisów, które będą weryfikowalne przez organ kontrolny, takie rozwiązanie nie nakłada w sposób automatyczny, na wszystkich rolników deklarujących międzyplony ścierniskowe do EFA, obowiązku składania oświadczenia w terminie 7 dni od daty wysiewu (ok. 50% wszystkich rolników zobowiązanych do przestrzegania EFA deklaruje międzyplony ścierniskowe). Ponadto przy takim rozwiązaniu zakłada się, że jeżeli rolnik nie złoży do kierownika biura powiatowego ARiMR oświadczenia o wysiewie międzyplonu ścierniskowego, obowiązuje go „stały” termin utrzymania tego międzyplonu do 15 października”.

I choć ministerstwo tłumaczy, że realizuje wymóg unijny, KRIR uznała 8 tygodniowe utrzymanie międzyplonu za niedopuszczalne i prowadzące do obniżenia plonów wobec opóźnienia siewu o 2 tygodnie. „Możliwość przewidzianego w rozporządzeniu indywidualnego podejścia do rolników, którzy chcieliby skorzystać z odstępstwa od utrzymywania międzyplonu do 15 października nie rozwiąże tego problemu” - podano.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa natomiast wskazuje na brak uzasadnienia agrotechnicznego dla późniejszego wysiewania mieszanek i przewiduje problemy z terminową kontrolą na miejscu.

Jednocześnie przypomnijmy, że zgodnie z przepisami zmienionego rozporządzenia nr 639/2014, które obowiązują wprost, na międzyplonach/ pokrywie zielonej obowiązuje zakaz stosowania środków ochrony roślin.

Więcej:

Od 2018 roku zmiany w gospodarowaniu na obszarach EFA

KRIR: Wysokobiałkowe wymagają środków ochrony

Projekt w załączniku.

Więcej: Czy międzyplony mogły być na polu krócej niż 8 tygodni?