Ministerstwo Rolnictwa ocenia przedstawiony w końcu listopada komunikat Komisji Europejskiej „Przyszłość rolnictwa i produkcji żywności” jako ważny etap dyskusji na temat zmian WPR po 2020 roku.

„Zarysowane przez Komisję kierunki rozwoju WPR mają ogólny charakter i w dużej części są zbieżne z polską wizją dalszych zmian tej polityki. Natomiast pełna i miarodajna ocena propozycji Komisji nie jest na obecnym etapie możliwa, bowiem brakuje w niej rozwiązań szczegółowych co do sposobu wdrażania proponowanych zmian, a także wielkości zasobów finansowych, jakie będą przeznaczone na realizację WPR. Możliwość dokonania pełnej oceny ogranicza także brak założeń dotyczących polityki spójności i innych polityk UE, od których także może zależeć wykonalność celów stawianych przed unijnym rolnictwem i obszarami wiejskimi” – ocenia materiał „Oczekiwania resortu rolnictwa względem propozycji zmian we Wspólnej Polityce Rolnej po 2020”, przygotowany przez Ministerstwo Rolnictwa na dzisiejsze posiedzenie sejmowej Podkomisji Stałej do spraw monitoringu WPR.

A jakie oczekiwania w nim wyrażono?

Przede wszystkim uznano, że unijny dokument nie poświęca wiele miejsca potrzebie utrzymania instrumentów interwencji rynkowej. Dla stabilizacji dochodów podstawowe znaczenie nadal powinny mieć płatności bezpośrednie i instrumenty wspólnej organizacji rynków rolnych. Wzmocnienie zarządzania ryzykiem uznano za potrzebne, ale powinno być uzupełnieniem dotychczas stosowanych instrumentów stabilizujących rynki.

W dokumencie podano, że komunikat KE nie ocenił zagrożeń niesionych przez propozycję współfinansowania płatności bezpośrednich, która była sformułowana w dokumencie z czerwca 2017 r. „Takie rozwiązanie byłoby zagrożeniem dla równych warunków konkurencji i wspólnotowości tej polityki” – oceniono.

Z płatnościami związane są również kolejne uwagi.

„W komunikacie brakuje też wyraźnego odniesienia do pełnego wyrównania płatności bezpośrednich, które nadal są oparte o historyczne poziomy produkcji, chociaż dziś wszyscy rolnicy w UE muszą wypełniać te same wymogi i cele. Płatności bezpośrednie nie mogą zakłócać warunków konkurencji i powinny być takie same dla wszystkich państw członkowskich”. Jak zauważono, komunikat nie odniósł się też do płatności związanych z produkcją i potrzeby utrzymania uproszczonego modelu płatności SAPS.

„MRiRW pozytywnie ocenia ukierunkowanie wsparcia na małe i średnie gospodarstwa z uwagi na ich szczególną rolę na obszarach wiejskich, np. w zakresie zatrudnienia” – podano.

Poza tym pozytywnie oceniono utrzymanie II flara WPR, domagając się jego wzmocnienia i podziału środków w oparciu o kryteria spójnościowe (np. PKB/mieszkańca).

MRiRW nieufnie odniosło się do zapowiedzianego nowego sposobu wdrażania (w tym krajowy plan strategiczny) – z jednej strony to możliwość lepszego dopasowania instrumentów i wymogów do uwarunkowań krajowych, „jednak może prowadzić do opóźnień we wdrażaniu WPR i wzrostu złożoności, a nie uproszczenia”.

Zwrócono też uwagę na potrzebę uwzględnienia potrzeb małych i średnich gospodarstw we wdrażaniu innowacji i nowych technologii oraz wzmacnianiu doradztwa.

Z kolei materiał przygotowany na obrady podkomisji przez Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN kończy konkluzja: „Niestety nic nie wskazuje na to, aby KE i kraje członkowskie były w stanie wypracować w najbliższym czasie wspólny scenariusz zmian polityki rolnej. Niepewność potęguje rozpoczęcie procedury wyjścia Wielkiej Brytanii z UE, w związku z czym KE poważnie rozważa opóźnienie przedstawienia wniosków ustawodawczych w sprawie przyszłego budżetu UE do momentu zakończenia negocjacji nad Brexitem, co nie nastąpi wcześniej niż przed grudniem 2018 roku”.

Autorzy tego materiału, dr Mirosław Drygas i dr Iwona Nurzyńska, spodziewają się więc, że aktualna perspektywa finansowa będzie przedłużona o kilka lat: „Czeka nas więc zapewne kontynuacja obowiązujących rozwiązań” - podają.

Przypomnijmy, że aktualną WPR na lata 2014-2020 przyjęto po trzech latach negocjacji 16 grudnia 2013 r. i rok 2014 był rokiem przejściowym.

Więcej: Kraje UE ostatecznie zatwierdziły reformę WPR