* Od 2000 roku rolnicy mają możliwość rozliczania się z podatku od towarów i usług w systemie zryczałtowanego zwrotu tego podatku lub na zasadach ogólnych. Czy rolnicy przekonali się do możliwości rozliczania VAT?

- Trudno powiedzieć, ilu rolników rozlicza VAT, bo urzędy skarbowe nie chcą udzielać takiej informacji, a nie wszyscy rolnicy korzystają przy rozliczaniu tego podatku z pomocy ośrodków doradztwa rolniczego, niektórzy rozliczają go sami lub z pomocą biur rachunkowych. Wtedy jak weszły w życie unijne fundusze, czyli po 2004 roku, rolnicy zobaczyli, że - mając duże wydatki inwestycyjne i będąc czynnym płatnikiem VAT - można sobie poniesione wydatki odliczyć, niekoniecznie trzeba płacić je w kwocie brutto. Wtedy zaczęło się większe zainteresowanie tym podatkiem. 

* Do końca 2010 r. polskie rolnictwo korzystało z obniżonej 3-procentowej stawki podatku VAT, natomiast od stycznia 2011 r. obowiązujące stawki w rolnictwie to 5 proc. i 8 proc., oraz stawka podstawowa 23 proc. Czy rolnik ma – i jaki - wybór w rozliczaniu tego podatku?

- Wszyscy rolnicy są podatnikami podatku od towarów i usług . Co do sposobu rozliczenia są natomiast dwie możliwości. Pierwsza to zwolnienie z rozliczania tego podatku – czyli tzw. rolnik ryczałtowy. Oznacza to, że do wartości netto dostawy swoich produktów rolnik uzyskuje 7 proc. VAT –jest to zryczałtowany zwrot kosztów poniesionych w środkach do produkcji rolnej. Czyli rolnik sprzedaje produkty rolne i podmiot skupowy wystawa mu fakturę z doliczonym 7-proc. VAT. To mechanizm inny niż we wszystkich branżach gospodarki. W rolnictwie to kupujący od rolnika wystawia mu fakturę z doliczoną 7-proc. stawką VAT. Czyli każdy rolnik ryczałtowy dostaje VAT, a podmiot skupowy może sobie potem ten podatek odliczyć. Rolnik ryczałtowy nic nie odlicza – tylko dostaje. 

*      A komu opłaca się rozliczyć podatek VAT?

- Jeśli rolnik dużo kupuje, inwestuje, korzysta np. z funduszy unijnych i na otrzymanych fakturach ma duże kwoty z tytułu zapłaconego przez siebie podatku VAT - prawie każdy w tej chwili – zastanawia się nad tym, czy nie przejść na zasady ogólne rozliczenia podatku VAT. Wtedy obowiązują go takie same zasady rozliczenia, jak wszystkich innych przedsiębiorców. Rolnik od wszystkiego, co sprzedaje, musi odprowadzić podatek VAT. Stawka na produkty roślinne wynosi 5 procent, zwierzęce - 8 proc. Czyli od sprzedanych produktów rolnik odprowadza VAT należny. Natomiast wszystkie zakupy z podatkiem VAT sumuje się, jako podatek VAT naliczony. W zależności od tego, który VAT przeważa, to rolnik albo musi odprowadzić do urzędu skarbowego jakąś kwotę – jeśli miał VAT ze sprzedaży większy, albo – jeśli to VAT naliczony był większy – to rolnikowi przysługuje zwrot podatku.  

*    Czy trzeba wtedy prowadzić księgowość?

- Od ubiegłego roku wszedł nowy Jednolity Plik Kontrolny z deklaracją. Obecnie rolnik wysyła drogą elektroniczną deklarację podatkową i rejestry sprzedaży i zakupów. To trafia do urzędu skarbowego. Trudność dla rolników może wynikać z konieczności stosowania dodatkowych oznaczeń w wysyłanych dokumentach.

*     Ale o tym powiemy już w następnej rozmowie za kilka dni. Dziękuję i do usłyszenia.