PARTNERZY PORTALU
  • partner portalu farmer.pl
  • partner portalu farmer.pl

Mniej gospodarza w gospodarstwie

Mniej gospodarza w gospodarstwie
Wg GUS, udział nakładów pracy rodzinnej nieco w ostatnich latach zmalał, fot. pixabay

Jaki jest udział rodzinnej i najemnej siły roboczej w nakładach pracy w gospodarstwach indywidualnych? Na podstawie danych uzyskanych za pośrednictwem Powszechnego Spisu Rolnego 2020 - właśnie policzył to GUS.



 Z wielu publikowanych już na łamach farmer.pl informacji dotyczących wstępnych wyników uzyskanych za pośrednictwem Powszechnego Spisu Rolnego 2020, w tym z tej:

wiemy już, że w naszym kraju zmniejszyła się liczba gospodarstw rolnych, przy jednoczesnym zwiększeniu ich średniej powierzchni; wzrósł udział gospodarstw największych obszarowo oraz najmniejszych (w tym prowadzących intensywną produkcję roślinną i zwierzęcą, np. szklarnie, fermy trzody chlewnej i drobiu); postępuje proces specjalizacji gospodarstw prowadzących chów/hodowlę zwierząt oraz koncentracja pogłowia w gospodarstwach zajmujących się ich chowem, a także proces mechanizacji gospodarstw rolnych. Wiemy też, że większość gospodarstw rolnych w Polsce według wyników PSR 2020 jest prowadzona przez osoby fizyczne.

Ubiegłoroczny Spis pokazał też, że znacząco - bo o 1/4 - spadły nakłady pracy przy produkcji rolniczej w gospodarstwach rolnych. Zdaniem analityków GUS, spadek ten, w porównaniu do PSR 2010 jest właśnie wynikiem zarówno zmniejszenia się liczby gospodarstw rolnych, jak i opisanych na wstępie zmian w tych gospodarstwach.

A jaki jest udział rodzinnej i najemnej siły roboczej w nakładach pracy w gospodarstwach indywidualnych?

Wg GUS, zmiany, które miały miejsce w gospodarstwach indywidualnych spowodowały, że w porównaniu z sytuacją sprzed 10 lat, udział nakładów pracy rodzinnej nieco zmalał (o 4 p.proc., z 96,3% do 92,3%), a zwiększyły się w to miejsce udziały każdej z pozostałych grup pracujących: pracowników najemnych stałych i dorywczych, pracowników kontraktowych i pomocy sąsiedzkiej, chociaż ich łączne udziały w nakładach pracy stanowiły według PSR 2020 mniej niż 8%.

Wielkość nakładów pracy ponoszonych w gospodarstwach rolnych jest oczywiście uzależniona od wielu czynników, w tym rodzaju i charakteru produkcji, a także od wielkości gospodarstwa. W przypadku ogólnych nakładów rodzinnej siły roboczej są one największe w gospodarstwach do 5 ha użytków rolnych (co ma zresztą bezpośredni związek z liczbą tych gospodarstw).

Generalnie jednak, niezależnie od powierzchni użytków rolnych, największy wkład pracy w działalność rolniczą jest wnoszony przez użytkowników (blisko połowa ogólnych nakładów), w drugiej kolejności istotne nakłady pracy (chociaż o ok. ½ mniejsze niż użytkownika) są wnoszone przez ich współmałżonków. Według GUS, stosunkowo najmniejszy wkład pracy, niezależnie od areału gospodarstwa, wnoszą członkowie rodziny niemieszkający z użytkownikiem.

Zatrudnianie osób spoza rodziny do pracy w gospodarstwie indywidualnym jest wyraźnie widoczne w gospodarstwach największych – o areale powyżej 15 ha użytków rolnych (52,4 tys. AWU), ale występuje także w gospodarstwach najmniejszych, do 1 ha użytków rolnych, które w dużej części prowadzą intensywną produkcję roślinną i zwierzęcą, wymagającą także stosunkowo dużych nakładów pracy.

Przy okazji, dla przypomnienia, co to jest AWU: w trakcie roku nie wszyscy pracują w takim samym wymiarze czasu (może to być też praca wykonywana tylko przez kilka miesięcy wymiennie przez różne grupy osób), dlatego też dla pełnego zobrazowania nakładów pracy stosuje się przelicznik w postaci Rocznych Jednostek Pracy (Annual Working Unit), oznaczający przeliczenie czasu pracy wszystkich pracujących na pełnozatrudnionych w rok.

Wracając do omawianych danych spisowych, wg GUS udział najmniejszych obszarowo gospodarstw w ogólnej liczbie gospodarstw indywidualnych nie jest duży, stąd też i ogólna liczba AWU w tych gospodarstwach nie przekracza 4,5 tys. AWU.

Nakłady pracy osób spoza rodziny opierają się głównie na zatrudnianiu pracowników najemnych zarówno w tych największych, jak i najmniejszych gospodarstwach indywidualnych. W przypadku gospodarstw o powierzchni 1-5 ha na podobnym poziomie korzystano z opłacanej pracy najemnej jak i z nieodpłatnej pomocy sąsiedzkiej.

Wyniki PSR 2020 pokazały, że rozkład terytorialny nakładów pracy w rolnictwie jest ściśle uzależniony od liczby gospodarstw rolnych w powiatach i średniej powierzchni tych gospodarstw.

Mapa: Nakłady pracy w gospodarstwach ogółem przedstawia nakłady pracy (w AWU) we wszystkich gospodarstwach rolnych w powiatach wg siedziby użytkownika. Widoczna jest koncentracja w centrum Polski i niemal w całej wschodniej części kraju.

Nakłady pracy w gospodarstwach ogółem, źródło: GUS
Nakłady pracy w gospodarstwach ogółem, źródło: GUS

Przedstawiony na kolejnej, poniższej mapie rozkład nakładów pracy (AWU) w przeliczeniu na 100 hektarów użytków rolnych przedstawia zróżnicowanie powiatów w Polsce z wyraźną koncentracją w południowo-wschodniej części kraju, kształtującej się podobnie jak rozkład terytorialny liczby gospodarstw rolnych w powiatach.

Z kolei mapa przedstawiająca nakłady pracy (AWU) w przeliczeniu na jedno gospodarstwo rolne, daje inny obraz wyraźnej koncentracji nakładów pracy w powiatach województwa wielkopolskiego, kujawsko-pomorskiego, częściowo mazowieckiego, lub w otoczeniu dużych aglomeracji miejskich lub w regionach o bardziej wyspecjalizowanej produkcji, np. sadowniczo – ogrodniczej czy zwierzęcej.

Źródło: GUS
Źródło: GUS

 

 



Podobał się artykuł? Podziel się!
×

WSZYSTKIE KOMENTARZE (6)

  • Rolnik 2022-01-02 10:24:17
    Problem jest jeden. Brak pracowników. Gdyby nie siła robocza z Ukrainy nie byłoby komu pracować.
  • l 2022-01-01 21:38:39
    W gospodarstwach jest coraz mniej własności właściciela.
  • Eugenia 2022-01-01 08:46:04
    W mazurskim wzrasta liczba gospodarstw którzy zatrudniają robotników na stałe. Zarobki przy obsłudze zwierząt od 4 do 6 tyś netto a przy pracach polowych 3 tyś. Są też zatrudnienia dorywcze, sezonowe zbieranie kamieni 40-50złna godz.Gorszy problem mają ci młodzi rolnicy którym trudno znależć żonę do roboty w zagrodzie. Często jest tak, że żony są z wykształcenia i zajmują się inną pracą nie związaną z rolnictwem ale to wymaga zrozumienia i wytrwałości żyjąc z mężem od którego zalatuje ( g...) tak czy inaczej stają się porzuceni.
  • ad64 2021-12-31 12:08:31
    Rolnik nie ma czasy robić w polu bo musi pilnować papierów.
  • ekonom 2021-12-31 10:44:15
    A kto wam tam prawdę pisał ? tak się robiło żeby to jak najszybciej skończyć a nie pchać się w las gdzie więcej drzew !
    • Miki2 2021-12-31 13:15:14
      Spokojnie vateuszek zaraz zobaczy że jest luka zatrudnieniowa i dojedzie rolnikom

PISZESZ DO NAS Z ADRESU IP: 54.174.225.82
Dodając komentarz, oświadczasz, że akceptujesz regulamin forum


KONTAKT24

Widziałeś, słyszałeś coś ważnego? Byłeś świadkiem niecodziennego wydarzenia? Napisz do nas! Opublikujemy, zainterweniujemy, pokażemy całemu światu. Jesteśmy dla Was 24 h na dobę, 7 dni w tygodniu.

DODAJ PLIKI

Kliknij lub przeciągnij pliki z dysku i upuść. Max. rozmiar pliku 4 MB.

Drogi Użytkowniku!

W związku z odwiedzaniem naszych serwisów internetowych możemy przetwarzać Twój adres IP, pliki cookies i podobne dane nt. aktywności lub urządzeń użytkownika. Jeżeli dane te pozwalają zidentyfikować Twoją tożsamość, wówczas będą traktowane dodatkowo jako dane osobowe zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/679 (RODO).

Administratora tych danych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz w Polityce Prywatności pod tym linkiem.

Jeżeli korzystasz także z innych usług dostępnych za pośrednictwem naszych serwisów, przetwarzamy też Twoje dane osobowe podane przy zakładaniu konta, rejestracji na eventy, zamawianiu prenumeraty, newslettera, alertów oraz usług online (w tym Strefy Premium, raportów, rankingów lub licencji na przedruki).

Administratorów tych danych osobowych, cele i podstawy przetwarzania oraz inne informacje wymagane przez RODO znajdziesz również w Polityce Prywatności pod tym linkiem. Dane zbierane na potrzeby różnych usług mogą być przetwarzane w różnych celach, na różnych podstawach oraz przez różnych administratorów danych.

Pamiętaj, że w związku z przetwarzaniem danych osobowych przysługuje Ci szereg gwarancji i praw, a przede wszystkim prawo do odwołania zgody oraz prawo sprzeciwu wobec przetwarzania Twoich danych. Prawa te będą przez nas bezwzględnie przestrzegane. Jeżeli więc nie zgadzasz się z naszą oceną niezbędności przetwarzania Twoich danych lub masz inne zastrzeżenia w tym zakresie, koniecznie zgłoś sprzeciw lub prześlij nam swoje zastrzeżenia pod adres odo@ptwp.pl. Wycofanie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego przed jej wycofaniem.

W dowolnym czasie możesz określić warunki przechowywania i dostępu do plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej.

Jeśli zgadzasz się na wykorzystanie technologii plików cookies wystarczy kliknąć poniższy przycisk „Przejdź do serwisu”.

Zarząd PTWP-ONLINE Sp. z o.o.