Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiedziało na apel Krajowej Rady Izb Rolniczych z 14 stycznia 2021r. o pomoc i wsparcie dla produktów warzyw, którzy w czasie pandemii stracili możliwości zbytu produktów z powodu zamknięcia gastronomii, hoteli i stołówek. Niestety, resort nie przewiduje w tej mierze nadzwyczajnych działań.

Jak czytamy w odpowiedzi: „resort rolnictwa stale monitoruje rynek i analizuje informacje zebrane od producentów, konsumentów i przedsiębiorców. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dostrzega problemy występujące na rynkach rolnych i w ramach posiadanych możliwości podejmuje działania w celu poprawy warunków produkcji oraz satysfakcji dochodowej w polskim rolnictwie.” Producentom warzyw, którzy wpadli w tarapaty wskutek lockdownu nie ma jednak do zaoferowania nic więcej, poza wsparciem jakie otrzymali wszyscy przedsiębiorcy (tj. obrotowe odnawialne lub nieodnawialne z dopłaty do oprocentowania kredytów zgodnie z ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o łagodzeniu skutków covid-19).


Resort zauważa, że podaż owoców i warzyw ze strony rodzimych producentów jest rozdrobniona, a indywidualni producenci jako dostawcy niedużych partii towaru nie mają odpowiedniej siły przetargowej. W obecnych realiach rynku „jest absolutną koniecznością, aby producenci owoców i warzyw w Polsce wzmocnili swoją pozycję rynkową poprzez wzrost koncentracji podaży, planowanie produkcji i dostosowywanie jej do popytu, a także skracanie łańcucha dostaw” – uważa Minister Rolnictwa i zachęca producentów do zrzeszania się w organizacje producentów, które w świetle unijnych przepisów mają większe możliwości wpływania na rynek i sytuację gospodarstw.

„Sektor owoców i warzyw jest objęty wspólną organizacją rynków produktów rolnych (WORR) i uregulowany na mocy przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 671, z późn. zm.). Ww. przepisy regulujące WORR w przypadku sektora owoców i warzyw przewidują możliwość podejmowania działań o charakterze interwencyjnym, finansowanych przy częściowym udziale środków z budżetu UE przez organizacje producentów owoców i warzyw” – argumentuje minister.

W uzasadnieniu stanowiska resortu czytamy:

„Producenci na rynku owoców i warzyw mogą otrzymywać wsparcie finansowe poprzez programy operacyjne organizacji producentów, których są członkami. Organizacje producentów realizujące programy operacyjne są bowiem uprawnione do otrzymania z budżetu UE pomocy finansowej w wysokości 4,1% wartości produkcji sprzedanej przez daną organizację producentów (pułap ten może zostać zwiększony do 4,6%, jeśli organizacja realizuje środki zarządzania kryzysowego). Do finansowania programu operacyjnego organizacja producentów zakłada fundusz operacyjny, który jest finansowany ze składek członków organizacji lub samej organizacji oraz z pomocy unijnej ograniczonej do 50% funduszu operacyjnego. Działania możliwe do wdrożenia w ramach programów operacyjnych są zawarte w opracowanej przez MRiRW „Strategii krajowej dla zrównoważonych programów operacyjnych organizacji producentów owoców i warzyw oraz zrzeszeń organizacji producentów owoców i warzyw w Polsce na lata 2018-2022” (Dz. Urz. MRiRW z 2017 r.,poz. 70).
W myśl przepisów ww. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 wyłącznie organizacje producentów owoców i warzyw, jako jednostki odpowiedzialne za skuteczne równoważenie relacji popytowo-podażowych na rynkach poszczególnych produktów sektora owoców i warzyw, mają możliwość zastosowania działań z zakresu zarządzania kryzysowego oraz zapobiegania kryzysom (obejmujących między innymi wycofanie produkcji z rynku; w odniesieniu do każdego produktu wycofanie z rynku nie może przekraczać 5% ilości tego produktu sprzedanej przez daną organizację producentów), korzystając jednocześnie ze wsparcia finansowego na ich realizację. Działania te mogą polegać m.in. na przeprowadzaniu operacji skutkujących ograniczeniem podaży produktów, których rynek znalazł się w sytuacji kryzysowej lub jest zagrożony taką sytuacją. Producenci owoców i warzyw zrzeszeni w organizacjach producentów posiadają zatem narzędzia pozwalające na skuteczne ograniczenie niekorzystnego wpływu kryzysu na ich sytuację ekonomiczną”.